LIVE UPDATES
Aktualitet

Shifrat/ Kanceri i gjirit tendencë në rritje në Shqipëri, vdekshmëria në ulje

Në Shqipëri, autoritetet zyrtare dhe grupe shoqërore me ndikim në publik po shtojnë përpjekjet, që për kancerin e gjirit të punohet gjatë gjithë vitit dhe jo vetëm në tetor, që është shpallur si muaji i ndërgjegjësimit në gjithë botën.

20 Tetor 2022, 09:04 Nga A.B
Shifrat/ Kanceri i gjirit tendencë në rritje në Shqipëri,
Kanceri

Në Shqipëri kanceri i gjirit ka një tendencë në rritje. Gjatë viteve të fundit, rastet e prekura janë rritur me 6% ndërsa vdekshmëria shënon ulje të lehtë. Ai është kanceri më i shpeshtë tek gratë dhe i dyti në popullatën e përgjithshme në vend. Autoritetet thonë se kanë shtuar kapacitetet diagnostikuese dhe se në 6 spitale rajonale që prej vitit 2017 ofrohet dhe trajtimi me kimioterapi. Fokusi mbetet në zgjerimin e hartës së trajtimit si dhe në shtimin e mjekëve specialistë. Korrespondentja e Zërit të Amerikës Mimoza Picari bisedoi me disa gra të prekura nga kanceri i gjirit, mjekë, dhe ministren e shëndetësisë dhe përgatiti materialin në vazhdim.

Në Shqipëri, autoritetet zyrtare dhe grupe shoqërore me ndikim në publik po shtojnë përpjekjet, që për kancerin e gjirit të punohet gjatë gjithë vitit dhe jo vetëm në tetor, që është shpallur si muaji i ndërgjegjësimit në gjithë botën. Ai është kanceri më i shpeshtë tek gratë dhe i dyti më i shpeshtë në popullatën e përgjithshme në Shqipëri. Ekspertët thonë se mund të haset në çdo moshë, por se në shumicën dërrmuese prek gratë mbi 50 vjeç. Në të gjithë botën sipas autoriteteve shëndetësore rastet me kancer gjiri janë rritur vitet e fundit. Kjo tendencë vihet re dhe në Shqipëri, ku që prej vitit 2015 janë rritur me 9%, nga 653 në 714 raste, por nga ana tjetër, vdekshmëria është ulur lehtë me 2% dhe shifrat mbeten thuajse të njëjta. Prej disa vitesh rreth 230 gra, ose afërsisht një e treta e atyre që diagnostikohen me kancer gjiri, humbin jetën çdo vit. Për autoritetet shëndetësore kjo qëndrueshmëri lidhet me diagnostikimin e hershëm dhe përparimin mjekësor në trajtim.

“Vdekshmëria ka mbetur stacionare, sepse kemi diagnostikim të hershëm. Sa më herët të kapet kjo sëmundje, aq më e favorshme është për gruan, familjen, komunitetin dhe shëndetësinë, pasi mbijetesa rritet”- tha për Zërin e Amerikës Kozeta Filipi, Instituti i Shëndetit Publik.

Zbulimin e hershëm, autoritetet e lidhin me ndërgjegjësimin në rritje, dhe shtimin e kapaciteteve diagnostikuese në gjithë vendin. Qeveria ka miratuar dy vite më parë edhe një program kombëtar për diagnostikimin e hershëm të kancerit të gjirit.

“Nëse do të kthehemi pas, para vitit 2013, dhe do t’i referohemi diagnostikimit të hershëm përmes mamografive, në 11 spitale rajonale ka patur dy apo tre mamografi funksionale. Sot në të gjitha spitalet rajonale ka mamografi funksionale gjatë gjithë vitit dhe falas. Përveç tyre kemi dhe dy njësi të lëvizshme mamografie, që gjatë gjithë vitit shkojnë në zonat rurale, aty ky gratë kanë akses më të ulët me këtë shërbim. Kryhen më shumë se 5 mijë mamografi në vit përmes tyre. Ne synojmë që për një vit të realizojmë 20 mijë mamografi dhe fokusi mbetet ta dyfishojmë”- shprehet për Zërin e Amerikës Ogerta Manastirliu, Ministre e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale.

Mjekët thonë se trajtimet mjekësore të grave të prekura nga kanceri i gjirit kanë përparuar në 10 vitet e fundit, duke sjellë jetëgjatësi dhe cilësi jete më të mirë për to.

“Në 10 vjeçarin e fundit ne kemi bërë një hop cilësor, duke filluar nga trajtimi me medikamente të thjeshta dhe deri tek ato më të shtrenjtat. Nga ana tjetër, ne zotërojmë një qendër radioterapie të krahasueshme me qendrat europiane. Një ndihmesë të madhe kemi dhe me anatominë patologjike. Është kthyer në një shkencë të vërtetë me futjen e ekzaminimeve të ndryshme imunoistokimike, pra ngjyrime speciale që bëjnë të mundur të përcaktojnë dhe llojin e terapisë që do të marrë pacientja”- tha për Zërin e Amerikës Silva Çeliku, Shefe e Shërbimit Onkologjik, në QSUT.

Një prej 5 mijë grave që sot po jetojnë me sëmundjen dhe ndjekin terapitë, është dhe Rezarta Reçi, gazetare dhe shkrimtare. Ajo po e sfidon sëmundjen çdo ditë, ndjek ritet e saj të zakonshme të jetës, përkrah familjes dhe miqve, pa ndalur dhe krijimtarinë letrare. Ajo thotë se në fillim e ka refuzuar trajtimin, por tani është në jetë falë tij.

“Unë po flas me ju tani pikërisht prej trajtimit, në spitalin onkologjik në QSUT. Përshembull një gjilpërë që bëhet në këmbë, dhe zgjat 8 minuta, është provuar për herë të parë tek unë. Kanë përparuar mjekimet. Po të ishte një kohë tjetër nuk do flisja me kaq siguri. Janë aftësuar mjekët. Unë thjesht kam bërë detyrën, kam shkuar atje, kam zgjatur njërën këmbë, kam zgjatur njërën dorë për serume nën efektin e kimios, dhe kaq”- u shpreh për Zërin e Amerikës Rezarta Reçi, gazetare.

Drita Mlloja nga fshati Dajç i Shkodrës, është një e mbijetuar e kancerit të gjirit. Sot pas 7 vitesh ajo kujton rrugëtimin e vështirë drejt Tiranës për trajtimin me kimioterapi, përmes vështirësive ekonomike, ankthit dhe pasigurisë për jetën.

“Në spitalin ‘Nënë Tereza’ në Tiranë i kam bërë të gjitha. Merrja taksinë shkoja deri në Tiranë. Kishte raste që nuk e bëja terapinë se nuk ishin mirë analizat. Shkoja prapë të nesërmen. Për makinën duheshin 60 mijë lekë. Nuk mund të shkosh me autobus, se nuk je në gjendje. Kush ka bërë kimio e di që nuk ka mundësi fizike me udhëtu me furgona apo autobusë. Ju lutem të gjitha zonjave të mos neglizhojnë gjërat që nuk duhet, sepse kjo është një sëmundje që nuk të fal jetën, s’të fal sekondën”- u shpreh për Zërin e Amerikës Drita Mlloja nga fshati Dajç i Shkodrës.

Ministrja e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale Ogerta Manastriliu tha për Zërin e Amerikës, se që prej vitit 2017 në 6 spitale rajonale janë ngritur kabinetet onkologjike dhe për kancerin e gjirit ofrohet trajtimi me kimioterapi. Buxheti për barnat e sëmundjeve malinje është trefishuar që prej viti 2018, ndërsa gratë e prekura nga kanceri i gjirit, sipas zonjës Manastirliu, bazuar në vlerësimin e mjekëve trajtohen dhe me ndihmë financiare gjatë kohës së trajtimit. Por megjithë përmirësimet, numri i grave që kërkon trajtim për kancerin e gjirit në spitalet rajonale është i lartë në raport me numrin e mjekëve. Një ndikim negativ duket se ka sjellë mbyllja e specializimeve në Universitetin e Mjekësisë në vitet 2009-2013. Pas rihapjes, specializantët e parë dolën në vitin 2018.

Sot për kancerin e gjirit ka më shumë mundësi për mbijetesë se disa dekada më parë, si pasojë e përparimeve shkencore në trajtim dhe shtimit të diagnostikimeve të hershme, ndaj dhe gratë e prekura e nisin betejën me të, me më shumë shpresë dhe guxim.

“I kam premtuar vetes të mbetem e pandryshuar me buzëqeshje me optimizëm, dhe me dëshirën për të jetuar bukur, nëse fati më ka caktuar që të jetoj”, – vijoi Rezarta Reçi, gazetare./VOA/

kanceri i gjirit

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet