LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Çifuti Shqiptar fiton Muzeun e Vet

Me shpërthimin e Luftës së Dytë Botërore, rreth 1800 refugjatë hebrenj që ikën nga persekutimi nazist mbërritën në Shqipëri për shkak të politikave liberale të vizave.

22 Dhjetor 2022, 11:57 Nga f.g
Çifuti Shqiptar fiton Muzeun e Vet
Foto ilustruese

I internuar nga sulltani në një qytet në atë që është Mali i Zi i sotëm, mesia i rremë i shekullit të 17-të Shabbetai Tsvi, edhe pse i konvertuar në Islam, ishte i dëshpëruar të merrte me vete disa libra hebrenj. Kështu, jo shumë kohë para vdekjes së tij, ai i shkroi komunitetit hebre aty pranë Beratit, duke kërkuar që të dërgonin disa. Berati ishte vetëm një nga disa komunitete hebre të lulëzuara në atë që sot është Shqipëria, më e madhja prej të cilave ndodhej në Vlorë—një qytet që tani do të ketë një muze hebre. Avi Kumar shkruan:

Muzeu synon të ofrojë një vështrim gjithëpërfshirës të jetës hebreje shqiptare gjatë shekujve, pasi prania hebreje në kombin ballkanik është dokumentuar që nga shekulli II i erës sonë. Nga romaniotët greqishtfolës te sefardimët spanjollë që ikën nga persekutimi në shekullin e 15-të tek hungarezët Ashkenazim që erdhën shumë më vonë, kombinimi i një rajoni malor dhe afërsia me Italinë dhe Greqinë krijoi një kulturë të veçantë hebraike.

Me shpërthimin e Luftës së Dytë Botërore, rreth 1800 refugjatë hebrenj që ikën nga persekutimi nazist mbërritën në Shqipëri për shkak të politikave liberale të vizave. Disa shpresonin të vazhdonin në Amerikën e Veriut dhe të Jugut, në Palestinën e Detyrueshme Britanike ose në vende të tjera strehimi. Disa prej tyre përfunduan duke e bërë Shqipërinë shtëpinë e tyre të përhershme. Rreth 2,000 hebrenj u shpëtuan falë përpjekjeve të myslimanëve shqiptarë vendas dhe vendi ishte një nga vendet e pakta evropiane, popullsia hebreje e të cilit ishte rritur deri në fund të Luftës së Dytë Botërore.

Popullsia hebreje e Vlorës ishte afërsisht 2600 në vitet 1500, kur qyteti ishte një qendër tregtare për shkak të vendndodhjes së tij bregdetare dhe afërsisë me Italinë. Sot, ka vetëm 50 deri në 100 hebrenj me origjinë shqiptare, shumica e të cilëve jetojnë në kryeqytetin dhe qytetin më të madh të vendit, Tiranë. Në kombin ballkanik ka edhe rreth 200 hebrenj të huaj.

muzeu hebraik ne vlore hebrenjte ne shqiperi

Sondazh

Poll

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje