LIVE UPDATES
Bota

Zjarret në Zvicër/ Shkencëtarët: Speciet e rralla pushtojnë zonat e djegura

"Disa specie vendosen shpejt dhe pas vetëm disa vitesh biodiversiteti i zonës së djegur tejkalon atë të pyllit të dikurshëm". Ky është përfundimi i arritur nga Instituti Federal i Kërkimeve Zvicerane për Kërkimet e Pyjeve, i cili ka studiuar dinamikën e rigjenerimit të pyjeve të djegura për 20 vjet, në mënyrë që të kontribuojë në praktikën pyjore dhe mbrojtjen e natyrës.

12 Gusht 2023, 16:54 Nga m.s
Zjarret në Zvicër/ Shkencëtarët: Speciet e rralla
foto ilustruese

Më 13 gusht 2003, 300 hektarë pyll me përafërsisht 200.000 pemë u dogjën në Loik, kantoni Valais, në jugperëndim të Zvicrës. Ishte një nga zjarret më të mëdha në vend. Megjithatë, pak kohë më vonë, një larmi mbresëlënëse speciesh u zhvilluan atje. Bimët dhe insektet e reja kolonizuan zonën e djegur. "Disa specie vendosen shpejt dhe pas vetëm disa vitesh biodiversiteti i zonës së djegur tejkalon atë të pyllit të dikurshëm".

Ky është përfundimi i arritur nga Instituti Federal i Kërkimeve Zvicerane për Kërkimet e Pyjeve, i cili ka studiuar dinamikën e rigjenerimit të pyjeve të djegura për 20 vjet, në mënyrë që të kontribuojë në praktikën pyjore dhe mbrojtjen e natyrës.

Kur pyjet digjen, flora dhe fauna shkatërrohet, por sa fatale janë zjarre të tilla?

“Së pari shkaktohen dëme masive, kjo është e qartë: pylli mbrojtës ose produktiv do të humbasë”, por “ekosistemet kanë elasticitet, që do të thotë se herët a vonë mund të rikuperohen. Ndryshimi në dekadat e ardhshme mund të jetë befasues, pasi diversiteti i tyre tejkalon atë të pyllit të mëparshëm. Pas një dëmtimi të tillë të natyrës, në sipërfaqen e tokës tashmë të djegur mbizotërojnë kushte krejtësisht të ndryshme sesa më parë në pyllin me hije dhe të dendur halorë. Për shumë specie, lind kështu një habitat i përshtatshëm, shpesh i madh. Speciet e tjera përfitojnë nga të ardhurit dhe krijohet një piramidë ushqimore jashtëzakonisht mbresëlënëse, e cila gradualisht po zhduket me ripyllëzimin”, tha Thomas Wohlgemuth, ekolog pyjor WSL për Radion dhe Televizionin Zviceran (SRF).

Kjo ndodh sepse djegia e shtresës së humusit (lënda organike në tokë) prodhon hi dhe rrit vlerën e pH. Në afat të shkurtër, më shumë lëndë ushqyese janë në dispozicion për bimët e sapoardhura. Insektet, brumbujt, karkalecat, merimangat dhe bletët përfitojnë nga lulet dhe barishteve që rriten. “Ky është një proces emocionues i zhvillimit të një biodiversiteti më të madh. Llojet e rralla ose të konsideruara të zhdukura pushtojnë zona të zhveshura. Nga ky këndvështrim, një zjarr në pyll, pavarësisht pasojave të tij shkatërruese – është një pasurim për natyrën”, shtoi Wolgemuth.

E gjithë kjo nuk është vetëm teori. Në Loik, për shembull, fillimisht u rritën shumë bimë barishtore, më pas barërat filluan të mbizotërojnë zonën e djegur dhe speciet që më parë vështirë se mund të mbijetonin u rritën. Të ashtuquajturat bimë pirofile, si Epilobium dhe Isatis tinctoria, farat e të cilave barten nga era, përhapen me shpejtësi në zonat e djegura. Ndër të tjera, studiuesit e WSL identifikuan spinaqin me luleshtrydhe që mendohet se do të zhduket (Blitum virgatum), gjethet e të cilit hahen, si dhe frutat e tij të kuq. Kjo bimë me shkurre u shfaq në masë vetëm dy vjet pas zjarrit. Farat me sa duket kishin duruar në tokë dhe më pas gjetën momentin e duhur për të mbirë. "Zjarret çlirojnë disi potencialin e biodiversitetit të një zone," shpjegoi Wolgemuth në radion zvicerane. 

zjarret pyjet

Sondazh

Poll

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri