LIVE UPDATES
Editorial

BE mund të mësojë në krizën e Coronas nga Robert Schumani

9 Maj 2020, 09:57 Nga DOSJA

“Paqja në botë nuk mund të ruhet pa përpjekje krijuese që përputhen me madhësinë e kërcënimit.” Me këtë fjali e nisi 70 vjet më parë ministri i Jashtëm francez Robert Schuman deklaratën e tij, e cila hodhi themelet për zhvillimin e Bashkimit Evropian të sotëm. Lindur nga katastrofa e dy luftërave botërore, Schumani hodhi vizionin e një federate evropiane, të bazuar në solidaritetin dhe barazimin e kushteve të jetesës.

70 vjet më parë, bashkëjetesa paqësore në Evropën Perëndimore ishte sfida që kërkonte përpjekje krijuese. Sot është rendi i ri që duhet të krijojnë Evropa dhe bota pas një pandemie të papritur, mbase shkatërruese. Kërcënimi për mirëqenien, jetën dhe lirinë është shumë i madh. Ku janë gratë apo burrat krijues si Robert Schuman-i, që mund të drejtojnë për daljen nga kriza?

Suksesi i Evropës nuk është i garantuar

Ish-kryeministri italian Paolo Gentiloni, i cili tani është Komisioneri i BE-së për Ekonominë, paralajmëron për rrezikun e dështimit të Eurozonës dhe kështu të BE në krizën e Coronas. Përqëndrimi i të gjitha forcave ekonomike, për t’i nxjerrë të gjitha vendet e BE-së nga kriza më e rëndë globale që nga Lufta e Dytë Botërore, mund ta mbingarkojë Bashkimin Evropian dhe ta copëtojë atë në fund. Kriza ekonomike i thellon hendeqet tashmë ekzistuese në BE.

Vendet më të pasura do të jenë në gjendje të marrin përsëri veten më shpejt, vendet e varfëra do të zhyten edhe më thellë. Thirrjet e tyre për solidaritet ka të ngjarë të bëhen më të zëshme dhe më radikale – reagimi mbrojtës i anëtarëve më të pasur po kështu.

Në pandemi, fillimisht të gjithë janë të parët. Ajo që nxiti Schumani 70 vjet më parë dhe që rezultoi në tregun e brendshëm, në bashkimin monetar dhe në bashkësinë e vlerave u flak brenda disa javësh nga 27 qeveritë nacionale. Në panik të fortë u mbyllën kufijtë, u ndërprenë zinxhirët e furnizimit, u kufizuan të drejtat themelore, ekonomia kaloi në gjendje kome. Dalja nga kjo gjendje e padurueshme me kalimin e kohës fillon e pakoordinuar. Çdo vend anëtar vepron ashtu siç dëshiron.

BE tani duhet të kujdeset për rindërtimin dhe të mbledhë sa më shumë para sa më shpejt që të jetë e mundur, por të cilat mund t’i mbledhë vetëm nga vendet anëtare dhe pastaj t’i rishpërndajë. Në këtë situatë, disa krerë shtetesh, siç është Presidenti Francez Emmanuel Macron, po bëjnë thirrje për më shumë fuqi për BE-në. Të tjerë, siç është kryeministri holandez, Mark Rutte, janë kundër kësaj.

Nacionalistët dhe populistët të kallëpit të kryeministrit hungarez Viktor Orban madje kërkojnë më pak Evropë. Konflikti midis këtyre dy kampeve është pothuajse aq i vjetër sa Deklarata e Schuman-it. Deri tani, BE ka arritur me vështirësi t’i vërë nën kontroll probleme të tilla si zgjerimi në lindje, kushtetuta e refuzuar, kriza financiare ose Brexit-i. Këtë herë, “kërcënimi” në kuptimin e Robert Schuman-it është shumë i madh. Ende mungon përpjekja e duhur krijuese nga ana e anëtarëve të BE-së. Joproduktiv është vendimi i fundit i gjykatësve të Gjykatës Kushtetuese Gjermane në Karlsruhe, e cila vë në dyshim kompetencat e padiskutueshme të Gjykatës Evropiane të Drejtësisë dhe trondit kështu të gjithë sistemin ligjor në BE.

Bernd Riegert

Krizë e pashembullt

Në negociatat e ardhshme për një fond të pashembullt rindërtimi, një Plan të ri Marshall dhe buxhetin më të madh të përbashkët ndonjëherë, vendet e BE duhet të tregojnë sa janë të aftë ata për “solidaritetin e veprimit”, të cilin e përshkroi Robert Schumani 70 vjet më parë. Ndërkohë, shtetet evropiane janë ndërthurur aq shumë sa që mund ta mbijetojnë vetëm së bashku krizën, të ruajnë mirëqënien dhe në fund paqen. Asnjë shtet nacional nuk mund të arrijë i vetëm një mëkëmbje ekonomike përballë katastrofës globale, sepse secili është i varur nga nga funksionimi i zinxhirëve të furnizimit dhe tregjet e shitjeve në të gjithë botën.

Në këtë 9 maj, në ditën e Evropës të shpallur për nder të Schumanit dhe të planit të tij historik duhet të niste”Konferenca për Ardhmërinë e Evropës”, për të cilën BE-ja kishte menduar shumë kohë përpara krizës së Coronas. Në të vërtetë tani nuk ka kohë për konferenca të gjata me rezultate që më kthehen në pluhur në arkivin politik. Konferenca u shty, ajo që nevojitet tani është “përpjekja krijuese” në kuptimin e Robert Schuman-it: vendimmarrja e guximshme dhe veprimi i guximshëm i përbashkët.

Rëndësi qëndrore ka që – ashtu si 70 vjet më parë – të jenë Franca dhe Gjermania që të formojnë bërthamën e kësaj përtëritjeje evropiane pas pandemisë. Ata që duan të marrin pjesë, janë të mirëseardhur. Askush nuk është i detyruar, as Italia, Polonia dhe as Hungaria. BE ndodhet para provës së tij më të madhe. A do të ketë edhe vitin e ardhshëm një ditë të Evropës për ta festuar? Marrë nga Deutche Welle

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

editorial editorial pandemia e covid robert schuman pandemia e covid robert schuman


Sondazh

Poll

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën