LIVE UPDATES
Bota

75 qirinj në tortën e ditëlindjes, analiza DW: Si i ka punët NATO?

Sot janë anëtarësuar edhe 20 vende të tjera. Finlanda dhe Suedia u bashkuan kohët e fundit, sepse po kërkojnë mbrojtje nga Rusia. Ukraina dhe Gjeorgjia kanë rënë dakord të bashkohen për të njëjtën arsye. Zgjerimi i NATO-s drejt lindjes filloi 25 vjet më parë me futjen në këtë aleancë të ish-anëtarëve të Paktit të Varshavës, si Polonia, Republika Çeke dhe Hungaria.

4 Prill 2024, 14:52 Nga N.F
75 qirinj në tortën e ditëlindjes, analiza DW: Si i ka punët
Themelimi i NATO-s

BRUKSEL- Në vitin 1949 armiku i NATO-s ishte në Lindje. Sot kemi rikthimin e NATO-s si në fillimet e saj, pasi përsëritet e njëjta gjë me Rusinë. 75 qirinj në tortën e ditëlindjes së NATO-s. Ajo është aleanca më e vjetër dhe e vetme ushtarake e përbërë nga shtete demokratike në botë. Ajo është gjithmonë tërheqëse. Aleanca filloi në vitin 1949 me 12 anëtarë.

Sot janë anëtarësuar edhe 20 vende të tjera. Finlanda dhe Suedia u bashkuan kohët e fundit, sepse po kërkojnë mbrojtje nga Rusia. Ukraina dhe Gjeorgjia kanë rënë dakord të bashkohen për të njëjtën arsye. Zgjerimi i NATO-s drejt lindjes filloi 25 vjet më parë me futjen në këtë aleancë të ish-anëtarëve të Paktit të Varshavës, si Polonia, Republika Çeke dhe Hungaria.

Në atë kohë, në 50-vjetorin e NATO-s, kishte një ndjenjë optimizmi. Lufta e Ftohtë mendohej se ishte fituar. Rusia shihej si një partner. Në vitin 1997, Moska ra dakord kontraktualisht se nuk do të ngrinte asnjë kundërshtim për zgjerimin drejt lindjes. Shtetet baltike, Sllovakia, Sllovenia, Bullgaria dhe Rumania pasuan si anëtarë në 2004. Në vitin 2009, Shqipëria dhe Kroacia iu bashkuan aleancës. Në 2017 dhe 2020, NATO futi në gjirin e saj pjesë të tjera të ish-Jugosllavisë - Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut.

Rusia thotë jo

Por presidenti rus Vladimir Putin filloi të kritikojë kursin e NATO-s drejt lindjes në fillim të viteve 2000. Ai pohoi: Kur ish-RDGJ u pranua në aleancë përmes ribashkimit të Gjermanisë në vitin 1990, Bashkimit Sovjetik iu premtua se NATO nuk do të zgjerohej në sferën e ndikimit të ish-sovjetikëve. Megjithatë, kjo nuk u specifikua kurrë me shkrim. Moska nënshkroi Aktin Rusi-NATO në 1997, i cili nuk përmban angazhime të tilla.

Në vitin 2008, NATO premtoi anëtarësim në parim për Gjeorgjinë dhe Ukrainën. Më së voni në atë pikë, Putin bëti një ndryshim strategjik. Ai solli pjesë të Gjeorgjisë nën kontrollin rus, në vitin 2014 Rusia aneksoi Krimenë e Ukrainës dhe mbështeti separatistët në Ukrainën lindore. Pastaj erdhi sulmi në të gjithë Ukrainën në 2022. NATO ende e mban hapur derën për anëtarësime të tjera. Po pse?

Dyshimet mbi rolin e SHBA-së

Presidenti aktual i SHBA-së Joe Biden e quan formulën e ndihmës sipas nenit 5 të Kartës së NATO-s si "të shenjtë dhe të pacënueshme". Sipas saj, një sulm ndaj një anëtari të NATO-s është një sulm ndaj të gjitha vendeve anëtare. Në samitin e fundit të NATO-s në vitin 2023 në Vilnius të Lituanisë, ai e përshkroi gjendjen e Aleancës së Atlantikut të Veriut si më poshtë: "Sot Aleanca jonë është një mburojë për stabilitetin dhe sigurinë globale, siç ka qenë për më shumë se shtatë dekada. NATO është më e fortë, më shumë energjike dhe më e bashkuar se kurrë më parë."

Studiuesi i konflikteve, Matthias Dembinski thotë në një intervistë për DW se konfrontimi me Rusinë dhe mbështetja për Ukrainën po e bashkojnë aktualisht Aleancën. Me tani 32 anëtarë dhe interesat e tyre ndonjëherë kontradiktore, Aleanca nuk është gjithmonë në një atmosferë festive. "NATO ka efekte të rëndësishme të inercisë. E kjo mund ta paraqesë gjithmonë një aleancë të tillë me një sfidë ekzistenciale," thotë Matthias Dembinski. "Gjëja interesante në lidhje me NATO-n është se ajo ka mbijetuar disi të gjitha krizat e saj deri tani - e ato kanë qenë vërtet të vështira. NATO ka qenë çuditërisht e adaptueshme deri më tani ndaj situatave."

Pistorius kërkon ndryshime

Sfida për NATO-n sot është të kalojë nga misionet ndërkombëtare në mbrojtjen e lënë pas dore të territorit të saj, thotë ministri gjerman i Mbrojtjes Boris Pistorius, në një intervistë për Deutsche Wellen. Duhet të kthehemi tek rrënjët dhe shpejt. "Ne po e kthejmë timonin me shpejtësi të plotë, si të thuash. Tani po ndalojmë drejtimin e operacioneve ndërkombëtare të krizave dhe misioneve të huaja. Ne duhet të ndërrojmë drejtimin, drejt mbrojtjes kombëtare dhe Aleancës. Kjo kërkon ca kohë. Por kjo po bëhet më dinamike, mendoj unë."

E ardhmja e NATO-s do të varet nga rezultati i luftës së Rusisë kundër Ukrainës, edhe pse Ukraina nuk është ende anëtare. Kjo është një çështje besueshmërie për Aleancën, thotë ish-zëdhënësi i NATO-s dhe drejtori i komunikimit, Jamie Shea. "Edhe nëse Ukraina arrin të mposht Rusinë dhe të çlirojë territorin e saj, Rusia do të mbetet dashakeqe dhe hakmarrëse. Ajo nuk do ta dojë NATO-n. Fatkeqësisht, Rusia do të mbetet kërcënimi më i madh për NATO-n për shumë vite."

Marrë nga DW

themelimi i nato-s nato

Sondazh

Poll

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen