LIVE UPDATES
Bota

75 qirinj në tortën e ditëlindjes, analiza e DW: Si i ka punët NATO?

Në atë kohë, në 50-vjetorin e NATO-s, kishte një ndjenjë optimizmi. Lufta e Ftohtë mendohej se ishte fituar. Rusia shihej si një partner. Në vitin 1997, Moska ra dakord kontraktualisht se nuk do të ngrinte asnjë kundërshtim për zgjerimin drejt lindjes. Shtetet baltike, Sllovakia, Sllovenia, Bullgaria dhe Rumania pasuan si anëtarë në 2004. Në vitin 2009, Shqipëria dhe Kroacia iu bashkuan aleancës. Në 2017 dhe 2020, NATO futi në gjirin e saj pjesë të tjera të ish-Jugosllavisë - Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut.

8 Korrik 2024, 22:28 Nga N.F
75 qirinj në tortën e ditëlindjes, analiza e DW: Si i ka
Seanca e NATO-s

GJERMANI- Në vitin 1949 armiku i NATO-s ishte në Lindje. Sot kemi rikthimin e NATO-s si në fillimet e saj, pasi përsëritet e njëjta gjë me Rusinë. 75 qirinj në tortën e ditëlindjes së NATO-s. Ajo është aleanca më e vjetër dhe e vetme ushtarake e përbërë nga shtete demokratike në botë. Ajo është gjithmonë tërheqëse. Aleanca filloi në vitin 1949 me 12 anëtarë. Sot janë anëtarësuar edhe 20 vende të tjera. Finlanda dhe Suedia u bashkuan kohët e fundit, sepse po kërkojnë mbrojtje nga Rusia. Ukraina dhe Gjeorgjia kanë rënë dakord të bashkohen për të njëjtën arsye. Zgjerimi i NATO-s drejt lindjes filloi 25 vjet më parë me futjen në këtë aleancë të ish-anëtarëve të Paktit të Varshavës, si Polonia, Republika Çeke dhe Hungaria.

Në atë kohë, në 50-vjetorin e NATO-s, kishte një ndjenjë optimizmi. Lufta e Ftohtë mendohej se ishte fituar. Rusia shihej si një partner. Në vitin 1997, Moska ra dakord kontraktualisht se nuk do të ngrinte asnjë kundërshtim për zgjerimin drejt lindjes. Shtetet baltike, Sllovakia, Sllovenia, Bullgaria dhe Rumania pasuan si anëtarë në 2004. Në vitin 2009, Shqipëria dhe Kroacia iu bashkuan aleancës. Në 2017 dhe 2020, NATO futi në gjirin e saj pjesë të tjera të ish-Jugosllavisë - Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut.

Rusia thotë jo

Por presidenti rus Vladimir Putin filloi të kritikojë kursin e NATO-s drejt lindjes në fillim të viteve 2000. Ai pohoi: Kur ish-RDGJ u pranua në aleancë përmes ribashkimit të Gjermanisë në vitin 1990, Bashkimit Sovjetik iu premtua se NATO nuk do të zgjerohej në sferën e ndikimit të ish-sovjetikëve. Megjithatë, kjo nuk u specifikua kurrë me shkrim. Moska nënshkroi Aktin Rusi-NATO në 1997, i cili nuk përmban angazhime të tilla.

Në vitin 2008, NATO premtoi anëtarësim në parim për Gjeorgjinë dhe Ukrainën. Më së voni në atë pikë, Putin bëti një ndryshim strategjik. Ai solli pjesë të Gjeorgjisë nën kontrollin rus, në vitin 2014 Rusia aneksoi Krimenë e Ukrainës dhe mbështeti separatistët në Ukrainën lindore. Pastaj erdhi sulmi në të gjithë Ukrainën në 2022. NATO ende e mban hapur derën për anëtarësime të tjera. Po pse?

Dyshimet mbi rolin e SHBA-së

Në thelb, situata është e njëjtë si 75 vjet më parë kur NATO u themelua më 4 prill 1949 në Uashington. Perëndimi i lirë dëshiron të kundërshtojë kërcënimin në rritje nga Lindja ushtarakisht me mbështetje reciproke - nën ombrellën e armëve bërthamore të SHBA-së. Lufta e Ftohtë filloi.

"Për sa i përket situatës së kërcënimit dhe reagimit të NATO-s, gjithçka duket se është njësoj si atëherë. Mbrojtja kolektive është përsëri detyra kryesore. Nuk ka asnjë dyshim për këtë" thotë Matthias Dembinski nga Instituti i Leibnizit për Paqe dhe Hulumtimin e Konflikteve. Dallimi thelbësor në krahasim me vitin 1949, është se ekziston një mosbesim i fortë ndaj kombit udhëheqës të NATO-s - SHBA-së. Nëse presidenti i ardhshëm i SHBA-së është Donald Trump, formula aktuale e ndihmës mund të bëhet e pavlefshme. "Detyra me të cilën do të përballeshin evropianët në rastin më të keq hipotetik do të ishte e dyfishtë,” tha Matthias Dembinski. "Përkatësisht, të kompensohet lidershipi politik i SHBA-së, si dhe kontributet ushtarake që SHBA-të i kanë dhënë NATO-s deri më tani. Kjo është një detyrë herkuliane. Nëse do të ketë sukses, kjo nuk është e sigurt."

Plot energji edhe pas 75 vjetësh

Presidenti aktual i SHBA-së Joe Biden e quan formulën e ndihmës sipas nenit 5 të Kartës së NATO-s si "të shenjtë dhe të pacënueshme". Sipas saj, një sulm ndaj një anëtari të NATO-s është një sulm ndaj të gjitha vendeve anëtare. Në samitin e fundit të NATO-s në vitin 2023 në Vilnius të Lituanisë, ai e përshkroi gjendjen e Aleancës së Atlantikut të Veriut si më poshtë: "Sot Aleanca jonë është një mburojë për stabilitetin dhe sigurinë globale, siç ka qenë për më shumë se shtatë dekada. NATO është më e fortë, më shumë energjike dhe më e bashkuar se kurrë më parë."

Studiuesi i konflikteve, Matthias Dembinski thotë në një intervistë për DW se konfrontimi me Rusinë dhe mbështetja për Ukrainën po e bashkojnë aktualisht Aleancën. Me tani 32 anëtarë dhe interesat e tyre ndonjëherë kontradiktore, Aleanca nuk është gjithmonë në një atmosferë festive. "NATO ka efekte të rëndësishme të inercisë. E kjo mund ta paraqesë gjithmonë një aleancë të tillë me një sfidë ekzistenciale," thotë Matthias Dembinski. "Gjëja interesante në lidhje me NATO-n është se ajo ka mbijetuar disi të gjitha krizat e saj deri tani - e ato kanë qenë vërtet të vështira. NATO ka qenë çuditërisht e adaptueshme deri më tani ndaj situatave."

Pistorius kërkon ndryshime

Sfida për NATO-n sot është të kalojë nga misionet ndërkombëtare në mbrojtjen e lënë pas dore të territorit të saj, thotë ministri gjerman i Mbrojtjes Boris Pistorius, në një intervistë për Deutsche Wellen. Duhet të kthehemi tek rrënjët dhe shpejt. "Ne po e kthejmë timonin me shpejtësi të plotë, si të thuash. Tani po ndalojmë drejtimin e operacioneve ndërkombëtare të krizave dhe misioneve të huaja. Ne duhet të ndërrojmë drejtimin, drejt mbrojtjes kombëtare dhe Aleancës. Kjo kërkon ca kohë. Por kjo po bëhet më dinamike, mendoj unë."

E ardhmja e NATO-s do të varet nga rezultati i luftës së Rusisë kundër Ukrainës, edhe pse Ukraina nuk është ende anëtare. Kjo është një çështje besueshmërie për Aleancën, thotë ish-zëdhënësi i NATO-s dhe drejtori i komunikimit, Jamie Shea. "Edhe nëse Ukraina arrin të mposht Rusinë dhe të çlirojë territorin e saj, Rusia do të mbetet dashakeqe dhe hakmarrëse. Ajo nuk do ta dojë NATO-n. Fatkeqësisht, Rusia do të mbetet kërcënimi më i madh për NATO-n për shumë vite."/ DW

nato aleance

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje