LIVE UPDATES
Bota

A po afron një recesion i “jakave të bardha”?

Banka Wells Fargo thuhet se ka shkurtuar me qindra vende pune nga divizioni i saj i hipotekave. Barclays pushoi nga puna rreth 200 punëtorë muajin e kaluar. Forcat e qëndrueshme të Wall Street, përfshirë bankat Goldman Sachs dhe Citigroup, kanë bërë gjithashtu shkurtime.

8 Janar 2023, 07:09 Nga A.B
A po afron një recesion i “jakave të bardha”?
Foto ilustruese

Më 2 dhjetor, Zyra Amerikane e Statistikave të Punës (BLS), raportoi se numri i punëtorëve të punësuar në punë që nuk kishin lidhje me bujqësinë, u rrit me 263,000 në nëntor, një shifër më e ulët se rritja prej 284,000 në tetor, por që nuk tregon aspak rënie të përgjithshme.

Tregjet e punës mbeten jashtëzakonisht të shtrënguara, me 1.7 vende pune për çdo amerikan të papunë në tetor, sipas shifrave më të fundit të disponueshme. Shumë biznese po përballen ende me mungesën e personelit nëpër fabrika dhe restorante.

Ndërkohë, në një univers në dukje paralel, firmat amerikane të teknologjisë kanë shkarkuar 88,000 punëtorë në vitin 2022, sipas Crunchbase, firmë të dhënash. Bankat gjithashtu i kanë treguar derën stafit të tyre.

Banka Wells Fargo thuhet se ka shkurtuar me qindra vende pune nga divizioni i saj i hipotekave. Barclays pushoi nga puna rreth 200 punëtorë muajin e kaluar. Forcat e qëndrueshme të Wall Street, përfshirë bankat Goldman Sachs dhe Citigroup, kanë bërë gjithashtu shkurtime.

Titanët e shitjes me pakicë, si Amazon dhe Walmart kanë shkurtuar numrin e punonjësve të korporatave, por jo vendet e punës nëpër magazina dhe supermarkete. Më 5 dhjetor, Wall Street Journal raportoi se PepsiCo do të shkarkonte nga puna me “qindra” punëtorë në selinë e saj.

E gjithë kjo ka nxitur shumë shqetësime rreth një “recesioni të jakave të bardha” (siç quhen punonjësit që zakonisht punojnë në zyra dhe kanë paga më të larta, për t’i dalluar nga ata që kryejnë punë fizike). Ndryshe nga prirja e zakonshme, goditja po bie kryesisht mbi nivelet e larta të korporatave. Sa të shqetësuar duhet të jenë punonjësit amerikanë?

Në sipërfaqe, duket se ka mjaft hapësirë për rreziqe. Në dekadat e fundit, postet e larta kanë zënë një vend gjithnjë e më të madh në ekonominë e Amerikës. Profesionet menaxheriale dhe profesionale, tani përbëjnë 44% të punësimit total, nga 34% në vitin 2000, sipas firmës BLS. Pjesërisht, kjo reflekton rritje më të shpejtë të industrive si teknologjia dhe financat.

Por edhe brenda industrive, pjesa e profesionistëve “me jakë të bardhë”, është rritur. Në prodhim, ajo është rritur në 35% sot, nga 29% në vitin 2002; në sektorin e shitjes me pakicë ka shkuar në 15%, nga 12% dy dekada më parë. Automatizimi dhe transferimi jashtë vendit kanë ulur nevojën për punëtorë dore dhe arkëtarë, por kanë rritur nevojën për analistë biznesi dhe arkitektë sistemesh.

Disa nga këta punonjës tani janë në udhëkryq. Megjithatë, biseda për një recesion të punonjësve me “jakë të bardhë” duket e tepruar. Së pari, vendet e punës nëpër zyra mbeten të shumta.

Listat e pagave në sektorin e financave kanë arritur afërsisht nivelet para pandemike. Industria e teknologjisë punëson 10% më shumë staf sot se në janar 2020, sipas Shoqatës së Industrisë së Teknologjisë Informatike (Comptia). Edhe pasi Meta, gjiganti i mediave sociale, do të humbasë 11,000 punëtorët që pushoi nga puna muajin e kaluar, ajo do të punësojë gati 70% më shumë se para pandemisë.

Teknikët e pushuar nuk duhet ta kenë të vështirë të gjejnë punë sërish. Shumë firma të bazuara në modelin e ekonomisë së vjetër, kanë nevojë për aftësitë e tyre. Walmart, pavarësisht shkarkimeve nga puna, vazhdon të punësojë shkencëtarë të dhënash dhe profesionistë të tjerë të ngjashëm.

Tashmë 59% e profesionistëve të teknologjisë punojnë jashtë sektorit të teknologjisë, llogarit firma Comptia. Në përgjithësi, kërkesa për personel me pagë të lartë është e fortë si kurrë më parë. Norma e papunësisë për financierët, teknologët dhe menaxherët, është edhe më e ulët se norma e përgjithshme e papunësisë në Amerikë prej 3.7%, dhe ka rënë më tej në 12 muajt e fundit.

Për shkak të ndryshimeve demografike, firmat e vendeve të pasura do ta kenë gjithnjë e më të vështirë të rekrutojnë punëtorë, pavarësisht nga ngjyra e jakës së tyre. Në Amerikë, pjesa e popullsisë së moshës 20 deri në 64 vjeç, ra nga 60% në vitin 2010, në 59% në vitin 2020, dhe deri në vitin 2030, do të bjerë në 56%, sipas Bankës Botërore.

Në Britaninë e Madhe dhe në Eurozonë, kjo pjesë e popullsisë pritet të ulet përkatësisht nga 58% në 56% dhe nga 59% në 56%, ndërmjet viteve 2020 dhe 2030. Brezat e rinj tani kanë më shumë gjasa të studiojnë dhe më pak gjasa të punojnë, duke rritur trysninë e ofertës së punës.

Rënia e emigracionit e shton problemin. Në vitin 2019, migrimi neto në Amerikë ishte 595,000, më i ulëti në më shumë se një dekadë, pjesërisht falë politikave dhe retorikës së administratës së Donald Trump.

Pandemia e uli edhe më tej, në 247,000 gjatë vitit deri në qershor 2021. Në Gjermani, imigracioni u rrit në mesin e viteve 2010, ndërsa vendi hapi dyert për refugjatët sirianë dhe refugjatët e tjerë, por ra në vitet pasuese.

Një rritje e përkohshme nga refugjatët ukrainas këtë vit, nuk do të mjaftojë për të zgjidhur mungesat e vazhdueshme të fuqisë punëtore në shumë fusha. Ndërkohë, qeveria e Britanisë e ka deklaruar veten “plotësisht të përkushtuar” për të ulur emigracionin neto.

Duke përjashtuar ndryshimet e mëdha në moshat e imigrimit ose të daljes në pension, në vitet e ardhshme, firmat do të duhet të zhvendosin fokusin e tyre për të arritur më shumë me më pak burime në dispozicion.

Për menaxherët dhe programuesit e shkathët që mund të ndihmojnë në krijimin e përmirësimeve të tilla të produktivitetit, kohët e mira vetëm sa kanë filluar./ MONITOR

recesion

Sondazh

Poll

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje