LIVE UPDATES
Bota

Analiza: A do ta shpallë Kongresi amerikan Rusinë shtet që sponsorizon terrorizmin?

Kjo është hera e dytë që ligjvënësit amerikanë propozojnë një projektligj të tillë që nga nisja e pushtimit rus të Ukrainës në shkurt të vitit 2022. Aktualisht, vetëm katër shtete – Irani, Koreja e Veriut, Siria dhe Kuba – janë përfshirë në listën e sponsorëve shtetërorë të terrorizmit nga Uashingtoni. Futja në këtë listë i sjell një shteti pasoja financiare, por vendimi ka edhe peshë simbolike.

19 Shtator 2025, 22:35 Nga E. D
Analiza: A do ta shpallë Kongresi amerikan Rusinë shtet që
foto ilustruese

RUSI- Senati i Shteteve të Bashkuara ka përshpejtuar shqyrtimin e një projektligji dypartiak që parasheh shpalljen e Rusisë “shtet që sponsorizon terrorizmin” nëse ajo nuk i kthen mijëra fëmijë ukrainas që, siç thuhet, i ka “rrëmbyer, dëbuar ose larguar me forcë” gjatë luftës kundër Ukrainës.

Kjo është hera e dytë që ligjvënësit amerikanë propozojnë një projektligj të tillë që nga nisja e pushtimit rus të Ukrainës në shkurt të vitit 2022. Aktualisht, vetëm katër shtete – Irani, Koreja e Veriut, Siria dhe Kuba – janë përfshirë në listën e sponsorëve shtetërorë të terrorizmit nga Uashingtoni. Futja në këtë listë i sjell një shteti pasoja financiare, por vendimi ka edhe peshë simbolike.

Shqyrtimi i këtij projektligji po bëhet në kohën kur ka zhgënjim në rritje në mesin e ligjvënësve amerikanë ndaj presidentit rus, Vladimir Putin, i cili ka intensifikuar sulmet ajrore ndaj Ukrainës muajt e fundit dhe, sipas shumë zyrtarëve perëndimorë, ka refuzuar të negociojë seriozisht për arritjen e paqes. Rusia më herët gjatë këtij muaji lëshoi dronë që hynë në hapësirën ajrore të Polonisë – disa nga dronët u rrëzuan nga forcat polake – duke shënuar herën e parë që NATO-ja përfshihet drejtpërdrejt në rrëzimin e armëve ruse që nga fillimi i luftës.

Nëse miratohet, Projektligji për shpalljen e federatës ruse si shtet që sponsorizon terrorizmin do t’i kërkonte sekretarit amerikan të Shtetit që, brenda 60 ditëve, t’i raportojë Kongresit se fëmijët “e rrëmbyer, dëbuar ose larguar me forcë nga territori i Ukrainës” – përfshirë zonat e pushtuara nga Rusia – janë ribashkuar në mënyrë të sigurt me familjet ose kujdestarët e tyre dhe se procesi i riintegrimit të tyre në shoqërinë ukrainase ka nisur.

Kievi vlerëson se më shumë se 19.500 fëmijë ukrainas po mbahen nga Rusia. Nëse sekretari i Shtetit nuk mund të konfirmojë se fëmijët janë kthyer në Ukrainë, atëherë Rusia menjëherë “duhet të shpallet shtet që sponsorizon terrorizmin”.

Shpallja e shtetit si sponsor i terrorizmit do ta bënte “shumë të vështirë për këdo të bëjë biznes të ligjshëm me Rusinë”, tha senatori republikan Lindsey Graham, një nga katër sponsorët e projektligjit, kur e prezantuan atë më 11 shtator.

Megjithatë, Shtetet e Bashkuara tashmë kanë vendosur sanksione të gjera ndaj Moskës, përfshirë kufizime mbi eksportet e teknologjisë amerikane dhe mijëra masa ndëshkuese kundër industrive kryesore, kompanive dhe individëve rusë.

Kjo nënkupton se miratimi i projektligjit do ta bënte më të vështirë heqjen e sanksioneve – diçka që presidenti amerikan, Donald Trump, e ka bërë të qartë se do të donte ta bënte nëse arrihet një marrëveshje paqeje – por, ndikimi i drejtpërdrejtë mbi ekonominë ruse do të ishte i kufizuar, përveç nëse Trump do të vendoste sanksione dytësore si instrument shtesë për të kufizuar aftësinë e Kremlinit për të zhvilluar luftën.

Sanksionet dytësore ndëshkojnë shtetet, kompanitë dhe individët e huaj që shkelin sanksionet amerikane, në këtë rast nëse bëjnë biznes me Rusinë. Kina ka luajtur një rol kyç në shmangien e sanksioneve amerikane nga Rusia: ajo vazhdon ta furnizojë Moskës me teknologji të ndaluar dhe mallra me përdorim të dyfishtë, ndërsa blen gjithashtu burime natyrore ruse, duke e ushqyer ekonominë ruse.

Trump mund të synojë që t’iu vendosë sanksione kompanive kineze sipas legjislacionit për sponsorët e terrorizmit, por kjo do të rrezikonte një nga synimet kryesore të administratës së tij: arritjen e një marrëveshjeje tregtare me Pekinin. Ai pritet të takohet me presidentin kinez, Xi Jinping, në tetor me synimin që të finalizojë një marrëveshje.

Megjithatë, Trump nuk ka nevojë për këtë projektligj për të vendosur sanksione dytësore ndaj atyre që tregtojnë me Rusinë. Presidenti amerikan mund të vendosë sanksione të tilla edhe pa miratimin e Kongresit.

Megjithatë, shtyrja përpara e projektligjit shihet si një sinjal për Putinin se presioni ndaj tij po rritet.

“Ky do të ishte një mesazh për rusët se kjo është një përparësi e të dy partive në SHBA”, tha për Radion Evropa e Lirë Rachel Ziemba, eksperte e sanksioneve në Qendrën për Siguri të Re Amerikane, një institut me seli në Uashington.

Ligjvënësit amerikanë, që mbështesin Kievin prej kohësh, kanë shprehur indinjatë për transferimin e fëmijëve ukrainas nga territoret e kontrolluara nga Moska në Rusi, duke akuzuar Kremlinin se po përpiqet të shkatërrojë identitetin ukrainas. “Rrëmbimi” i fëmijëve është “pjesë e përpjekjes së Putinit për ta zhdukur Ukrainën nga faqja e dheut”, tha senatori demokrat Richard Blumenthal, një nga bashkësponsorët e projektligjit.

Gjykata Ndërkombëtare Penale në Hagë lëshoi në mars 2023 një fletarrestim për Putinin për “transferimin e paligjshëm” të fëmijëve nga pjesët e pushtuara të Ukrainës për në Rusi, gjë që përbën krim lufte, sipas së drejtës ndërkombëtare.

Arsyeja pse projektligji po shtyhet përpara tani – më shumë se 42 muaj pas nisjes së luftës – lidhet me shqetësimet në rritje në Kongres, teksa përpjekjet e Donald Trump për të ndërmjetësuar përfundimin e konfliktit po përballen me refuzimin e Rusisë për të pranuar një armëpushim ose për të bërë lëshime.

Rusia vazhdimisht lëshon qindra dronë dhe raketa mbi Ukrainë në sulmet që kryen gjatë natës, shpesh duke vrarë e plagosur civilë, ndërsa forcat e saj avancojnë në vijat e frontit. Shkelja e hapësirës ajrore polake më 10 shtator u pa gjerësisht si një test i vendosmërisë së NATO-s, ndërsa një tjetër provokim u shënua më 19 shtator.

“Po e bëjnë tani sepse lufta është duke u përshkallëzuar dhe jo duke u qetësuar. Njerëzit në Kongres dhe në administratë po bëhen gjithnjë e më të shqetësuar e të zemëruar me Rusinë”, tha përkrahësja e projektligjit Rachel Ziemba, eksperte e sanksioneve në Qendrën për Siguri të Re Amerikane.

Mbështetja e fortë e dy partive nënkupton se projektligji mund të miratohet lehtësisht nëse hidhet në votim.

Por, kjo nuk do të thotë se ai është i destinuar të bëhet ligj. Fati i tij lidhet me një pyetje që është ngritur që kur Trump mori detyrën në janar: A do të vendosë ai sanksione shtesë ndaj Rusisë si pjesë e përpjekjes për t’i dhënë fund luftës së saj kundër Ukrainës?

Edhe vetë Trump ka shprehur gjithnjë e më shumë zemërim me qëndrimin kokëfortë të Putinit, dhe ai ka thënë vazhdimisht se mund ta godasë Moskën me sanksione të reja. Por, përveç rritjes së tarifave ndaj importeve indiane për shkak të blerjeve të naftës ruse, ai është përmbajtur nga ky vendim gjatë nëntë muajve të mandatit të tij. Në disa raste, ai ka shprehur shqetësimin se vendosja e sanksioneve të reja do të pengonte përpjekjet e tij për ta sjellë Putinin në tryezë.

Ndërsa projektligji paraqet një armë shtesë në arsenalin amerikan për t’u përdorur kundër Rusisë, mbetet e paqartë nëse ligjvënësit do ta hedhin në votim pa pasur siguri se Trump mendon se ka ardhur koha që të veprohet.

“Nëse do të kishte një përpjekje serioze për ta kaluar [projektligjin], nuk kam asnjë dyshim se mund të arrihej një shumicë e mjaftueshme për të përmbysur veton, nëse republikanët do të ishin të gatshëm të sfidonin presidentin”, tha për Radion Evropa e Lirë, John Herbst, analist në Këshillin e Atlantikut. Herbst ka qenë ambasador i SHBA në Ukrainë nga viti 2003 deri më 2006.

Ligjvënësit mund të përmbysin veton e presidentit mbi një projektligj nëse sigurojnë dy të tretat e votave në të dy dhomat e Kongresit, por nuk ka sinjale se liderët republikanë në Senat dhe në Dhomën e Përfaqësuesve janë të gatshëm për një gjë të tillë.

Një projektligj për vendosjen e sanksioneve të ashpra të reja ndaj Rusisë u paraqit në pranverë dhe u bashkësponsorizua nga më shumë se 80 nga 100 senatorët amerikanë, që ishte një shfaqje e mbështetjes së madhe nga dy partitë, por ky projektligj ende nuk është hedhur në votim.

“Asgjë nuk ka ndodhur, sepse të gjithë po presin që Trump të japë miratimin”, tha Herbst.

Nëse projektligji kalon dhe nënshkruhet nga presidenti Trump, fuqia e tij do të varet pjesërisht nga ajo se në çfarë mase dhe deri në çfarë shkalle ai vendos sanksione dytësore ndaj vendeve dhe kompanive që ndihmojnë Rusinë, thanë analistët.REL

kongresi amerikan rusi

Sondazh

Poll
Bota 19 Shtator 2025, 20:21 E. D

KFOR ndalon fluturimet mbi KEK

foto ilustruese Misioni paqeruajtës i NATO-s në Kosovë, KFOR, ka ndalur fluturimet mbi zonën operacionale të Korporatës Energ...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje