LIVE UPDATES
Bota

Dështimi gjerman, atentati i Lojërave Olimpike 1972, vrasja e 12 personave

50 vjet mbushen sot nga dita kur terroristë palestinezë vranë 11 sportistë izraelitë e 1 polic në Lojërat Olimpike në Mynih në vitin 1972. Gjermania e ka pasur të vështirë të përballet me këtë masakër.

5 Shtator 2022, 12:15 Nga d.a.
Dështimi gjerman, atentati i Lojërave Olimpike 1972, vrasja e 12
Foto ilustruese

GJERMANI- Ende sot Hans Völkl nuk ka një ndjenjë të mirë kur dëgjon zhurmë helikash. Ato i zgjojnë kujtimet e zhurmave të helikopterëve të tipit Bell-UH 1 natën nga 5 më 6 shtator 1972. Völkl atëherë ishte ushtar i Bundeswehrit i stacionuar në aeroportin ushtarak, Fürstenfeldbruck. Atë darkë 5 shtatori ai kishte turnin e natës në kullë, duhej të orientonte pilotët. Dramën në fshatin olimpik 20 km larg Mynihut, ushtari i ri 21-vjeçar e kishte ndjekur në televizion. Në mëngjes terroristët palestinezë kishin hyrë në zonën ku strehohej ekipi izraelit olimpik dhe kishin qëlluar për vdekje peshëngritësin Josef Romano dhe trajnerin e ringut, Moshe Weinberg, si edhe 9 sportistë të tjerë.

Orë frike në fshatin olimpik

Në darkë 8 terroristët bashkë me 9 pengje ishin ngjitur në helikopterë. Me kërkesën për të liruar shokët e tyre nga burgu në Izrael dhe Gjermani ata nuk kishin pasur sukses. Pas mjaft orë negociatash, ministri i Brendshëm gjerman, Hans-Dietrich Genscher kishte premtuar udhëtim të papenguar në kryeqytetin e Egjiptit, Kairo. Helikopterët do t'i çonin ata në aeroportin Riem, ku do t'i priste një avion pasagjerësh. Por në vend të kësaj pilotët i çuan ata në aeroportin ushtarak në Fürstenfeldbruck. Aty helikopterët rreth orës 23:00, kujton Völkl në bisedë me DW, dolën papritur nga një mur mjegulle dhe zbritën para dritares së zyrës së tij. 

Dështimi në Fürstenfeldbruck

Sipas planit të shtabit të krizës, aty duhej që snajperistët t'i eliminonin terroristët dhe të çlironin pengjet. Por plani nuk doli ashtu si u mendua. Pengmarrësit u kundërpërgjigjën me zjarr. Nga pala gjermane mbretëronte kaos, sepse nuk ishte trajnuar asnjëherë çlirimi i pengjeve. Policët nuk kishin kontakt me radiomarrëse. Disa madje ranë edhe në breshërinë e kolegëve.

Völkl dhe kolegët e tij as nuk ishin informuar më parë për planin e ardhjes së terroristëve. "Ne u morëm me këtë, vetëm sepse kishim atë natë turnin. Më parë askush nuk kishte thënë ndonjë gjë." Völkl kërkon në një cep të kaldajës shpëtim, ndërkohë që në ajër kalonin plumbat. "Pak metra më tutje një plumb preku një polic. "Aty e kapi Anton Fliegerbauerin", thotë ai. "Ai ra. Muret ishin plot me cifla kockash. Goditja ishte në kokë."

Atentat ndaj festës së paqes

Deri në mesnatë jehuan shkrepjet e armëve. Më pas dëgjohet një shpërthim. Një terrorist kishe hedhur një granatë në njërin nga heikopterët, ku pengjet ishin brenda dhe të lidhur. Në të gdhirë bëhet e qartë. Të pesë terroristët ishin vrarë. Asnjë nga pengjet izraelite nuk e kishte mbijetuar atentatin.

Me Lojërat Olimpike të Mynihut, Gjermania donte t'i tregonte botës fytyrën e saj miqësore. Lojërat duhej të ktheheshin në një "festë të paqes", 27 vjet pas luftës dhe vrasjes së 6 milionë hebrenjve nga Gjermania naziste. Por e kundërta ndodhi. Sërish në tokën gjermane u vranë hebrenj, dhe shteti gjerman u tregua i paaftë për t'i mbrojtur.

Kaq shumë vite heshtje

Pas një ditë ndërprerjeje dhe një ceremonie përkujtimore, Lojërat Olimpike vazhduan. Nga politika apo policia nuk erdhi asnjë kërkim faljeje për dështimin në Fürstenfeldbruck. Nuk u krijua asnjë komision hetimor, askush nuk mori përgjegjësinë për dështimin e çlirimit të pengjeve. As për atë që nuk u pranua ndihma e specialistëve izraelitë. Për vite të afërmit e viktimave duhej të luftonin për të pasur në dorë dosjet hetimore. Deri më sot ata luftojnë për një zhdëmtim më të madh dhe nuk do të marrin pjesë në përkujtimin e 50-vjetorit të atentatit.

"Dëshmitarët, viktimat e familjeve e tyre janë trajtuar gati si të afërmit që nuk do t'i shohësh me sy", thotë Ludvig Spaenle, i ngarkuar i Bavarisë për antisemitizmin që angazhohet për zbardhjen e të gjithë atentatit. "Edhe ajo që ndodhi më pas ishte një dështim i plotë i shtetit." "Shumë shpejt dhe me qëllim gjërat iu lanë harresës. U hesht. As një përkujtim publik nuk pati." Vetëm dy vitet e fundit ka përpjekje për të ngritur një qendër përkujtimore në Parkun Olimpik.

Edhe Hans Völklit pas atentatit nuk iu ofrua ndonjë ndihmë psikologjike, të gjithë iu kthyen shpejt së përditshmes. Në Fürstenferldbruck filluan sërish fluturimet, kujton Völkl. "Ka një tendencë që ngjarjet traumatike të lihen mënjanë", thotë Anna Ulrike Bergheim, drejtuese e Shoqatës Historike Fürstenfeldbruck, që ka kërkuar për një kohë të gjatë për dëshmitarë që të flisnin për atentatin. "Njerëzit që ishin të përfshirë në atë kohë nuk u përballën me atë", thotë Bergheim për DW. Shumë dëshmitarë vetëm tani mund të flasin. Jo vetëm të afërmit e viktimave janë injoruar. "50 vjet nga ana zyrtare nuk pati përpjekje as për ata që ishin në krye të detyrës atë natë, policët, të afërmit e pilotëve ushtarakë, zjarrfikësit. Asnjë nga ata nuk u pyet këta 50 vjet, si ndjehesh ti me këtë kujtim."/DW/

hans völkl atentati i lojërave olimpike 1972

Sondazh

Poll

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi