LIVE UPDATES
Bota

DW: Islanda shqyrton mundësinë e anëtarësimit në BE mes marrëdhënieve të tensionuara me SHBA-në

Debati i fundit midis Trump dhe partnerëve të SHBA-së në NATO mbi ishullin arktik të Groenlandës me siguri ka ndihmuar në përkeqësimin e zemërimit dhe frikës së popullsisë islandeze.

2 Mars 2026, 14:08 Nga D.S

DW: Islanda shqyrton mundësinë e anëtarësimit në BE mes

Me sa duket, ishte menduar si shaka, por askush në Islandë nuk e gjeti qesharake. Në janar, Billy Long, kandidati i Presidentit të SHBA-së Donald Trump për ambasador në kombin ishullor nordik, bëri shaka me disa anëtarë të Kongresit të SHBA-së se Islanda duhet të bëhet shteti i 52-të i SHBA-së dhe se ai do të jetë guvernator .

Në Islandë pati menjëherë zemërim, me ministrinë e jashtme që kontaktoi ambasadën amerikane për sqarime, mediat sociale u përmbytën me komente negative dhe mijëra qytetarë islandezë në një vend me një popullsi prej rreth 400,000 banorësh që nënshkruan një peticion duke kërkuar që një person tjetër të emërohej si ambasador. Kjo nuk ndodhi, por Long u detyrua të sqaronte se nuk kishte "asgjë serioze" në lidhje me komentin: "[...] nëse dikush u ofendua nga kjo, atëherë kërkoj falje", tha ai.

Debati i fundit midis Trump dhe partnerëve të SHBA-së në NATO mbi ishullin arktik të Groenlandës me siguri ka ndihmuar në përkeqësimin e zemërimit dhe frikës së popullsisë islandeze. Megjithëse Islanda i përket Evropës, ajo është shumë më afër Groenlandës sesa kontinentit evropian, e ndarë vetëm me 300 kilometra (186 milje) nëse matet në pikat më të ngushta midis tyre. Islandezët janë të shqetësuar se vendi i tyre mund të bëhet një gur shahu në lojën e madhe midis fuqive të mëdha.

Ata janë aq të shqetësuar sa Islanda po e shqyrton seriozisht anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Qeveria e qendrës së majtë, miqësore me BE-në, fillimisht kishte planifikuar një referendum mbi këtë çështje për vitin 2027, por tani po shqyrton mundësinë e shtyrjes së tij përpara në gusht të këtij viti. Sipas sondazheve të fundit, shanset që islandezët të votojnë në favor të anëtarësimit në bllok janë të mira: 45% mbështesin anëtarësimin në BE, ndërsa 35% jo. Në fillim të vitit të kaluar, një sondazh nga transmetuesi publik RUV zbuloi se tre të katërtat e të anketuarve e shihnin SHBA-në si një kërcënim. 

Islanda do të duhet t'i përmbahet politikës së peshkimit të BE-së

Islanda fitoi pavarësinë nga Danimarka në vitin 1944 dhe 17 qershori është festuar si festë kombëtare që atëherë. Është anëtare e Shoqatës Evropiane të Tregtisë së Lirë (EFTA) dhe e Zonës Ekonomike Evropiane (EEA), që do të thotë se gëzon të gjitha përfitimet e tregut të vetëm evropian dhe është pjesë e Zonës Shengen.

Megjithatë, Islanda nuk është anëtare e plotë e BE-së , dhe kjo kryesisht për shkak të politikës së përbashkët të peshkimit të bllokut . Nëse Islanda, sektori më i rëndësishëm ekonomik i së cilës është industria e peshkimit, do të bëhej anëtare e plotë e BE-së, ajo do të duhej t'i përmbahej politikës dhe të hapte ujërat e saj për flotat e peshkimit nga vendet e tjera të BE-së. Ajo do të humbiste kontrollin mbi kuotat e peshkimit dhe ndoshta do të përballej me mbipeshkim të rezervave të saj.

I mbrojtur nga SHBA-ja për dekada të tëra
Për më tepër, megjithëse Islanda është një anëtare themeluese e NATO-s, ajo nuk ka ushtrinë e vet. Për dekada të tëra, ajo është mbështetur te SHBA-ja për mbrojtje, edhe pse ka zhvilluar një pozicion gjeostrategjik gjithnjë e më të rëndësishëm në Oqeanin Atlantik të Veriut, por kjo po bëhet gjithnjë e më e diskutueshme.

Dhe jo vetëm për shkak të Groenlandës. Vendimi i Trump për të vendosur tarifa prej 15% për mallrat nga Islanda e ka goditur veçanërisht rëndë vendin, i cili është kaq i varur nga eksportet e peshkut. Kjo nuk është pritur mirë, duke pasur parasysh se SHBA-të janë partneri i saj i dytë më i rëndësishëm tregtar pas BE-së. Pra, pavarësisht shqetësimeve nga sektori i peshkimit, anëtarësimi në BE po bëhet gjithnjë e më tërheqës për shumë njerëz në Islandë.

Brukseli tregon vullnet të mirë

Nuk është hera e parë në historinë e Islandës që vendi i është afruar më shumë BE-së. Pasi u godit rëndë nga kriza financiare globale e vitit 2008, vendi aplikoi për anëtarësim në bllok me shpresën se do të përfitonte nga një paketë shpëtimi. Ishte në prag të falimentimit pasi tre bankat më të mëdha të vendit falimentuan, papunësia ishte rritur nga pothuajse zero në rreth 10%, krona islandeze kishte rënë ndjeshëm në vlerë dhe vendi duhej të merrte një kredi prej mbi 2 miliardë dollarësh nga Fondi Monetar Ndërkombëtar.

Por ekonomia e vendit u përmirësua dhe megjithëse negociatat zyrtare kishin filluar, në vitin 2013 një koalicion euroskeptik i qendrës së djathtë i ngriu ato dhe në vitin 2015 tërhoqi aplikimin e vendit. Në dritën e situatës aktuale gjeopolitike, duket se ka vullnet të mirë në Bruksel . "Islanda është një partner i besuar dhe një mik i ngushtë i BE-së", tha së fundmi Komisionerja e Zgjerimit të BE-së, Marta Kos, në emisionin X, pas takimit me ministrin e jashtëm të Islandës. "Ne ramë dakord të qëndrojmë në kontakt të ngushtë ndërsa adresojmë mjedisin tonë gjeopolitik në ndryshim në këto kohë të trazuara."

Meqenëse Islanda është tashmë shumë e integruar në strukturat e BE-së nëpërmjet EEA-së dhe EFTA-s, vendi konsiderohet një partner negociues relativisht i thjeshtë në Bruksel. Dhe në luftën për pushtet me SHBA-në mbi sferat e ndikimit, pranimi i Islandës në BE do t'i dërgonte gjithashtu një sinjal të qartë force Uashingtonit./DW

 

islanda be shba

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje