LIVE UPDATES
Bota

Ekspertët: Trump nuk kishte autoritetin për të deklasifikuar dokumentin sekret për armët bërthamore

Dokumenti sekret, i radhitur i nëntëmbëdhjeti në listën e akuzave ndaj zotit Trump për vendosjen në rrezik të sigurisë kombëtare, sipas Ligjit për Energjinë Bërthamore mund të deklasifikohet vetëm nëpërmjet një procesi ku duhet të jenë të përfshirë Departamenti i Energjisë dhe Departamenti i Mbrojtjes.

18 Qershor 2023, 22:55 Nga k.m.
Ekspertët: Trump nuk kishte autoritetin për të deklasifikuar
Foto ilustruese

UASHINGTON – Edhe gjatë kohës që ishte president, Donald Trump nuk kishte autoritetin ligjor për të deklasifikuar një dokument për armët bërthamore të Shteteve të Bashkuara, për mbajtjen e paligjshme të të cilit, ndaj tij tashmë janë ngritur akuza penale. Ky është mendimi i ekspertëve, që kundërshtojnë në këtë mënyrë deklaratat e ish-presidentit.

Dokumenti sekret, i radhitur i nëntëmbëdhjeti në listën e akuzave ndaj zotit Trump për vendosjen në rrezik të sigurisë kombëtare, sipas Ligjit për Energjinë Bërthamore mund të deklasifikohet vetëm nëpërmjet një procesi ku duhet të jenë të përfshirë Departamenti i Energjisë dhe Departamenti i Mbrojtjes.

Për këtë arsye, thonë ekspertët, dokumenti bërthamor është unikal mes 31 dokumentave të radhitura në akuzë, pasi deklasifikimi i dokumentave të tjerë mund të bëhet me urdhër ekzekutiv.

“Pretendimi se ai (ish-Presidenti Trump) mund ta kishte deklasifikuar nuk vlen në rastin e informacionit për armët bërthamore, pasi nuk ishte klasifikuar me një urdhër ekzekutiv, por me ligj”, tha Steven Aftergood, ekspert për sekretet qeveritare në Federatën e Shkencëtarëve Bërthamorë.

Statusi i veçantë i informacionit që ka lidhje me fushën bërthamore dëmton më tej atë që ekspertët ligjorë e konsiderojnë një mbrojtje të dobët të përqëndruar tek deklasifikimi. Pa ofruar fakte, ish-Presidenti Trump ka pretenduar se i ka deklasifikuar dokumentat përpara se t’i nxirrte nga Shtëpia e Bardhë.

Duket se prokurorët do të argumentojnë se deklasifikimi nuk ka ndonjë peshë, pasi ish-Presidenti Trump është akuzuar sipas Ligjit për Spiunazhin, që ka përparësi mbi klasifikimin dhe që e parashikon si vepër penale mbajtjen e paautorizuar të “informacionit për mbrojtjen kombëtare”, një term i gjerë që përfshin sekretet që mund të ndihmonin armiqtë e vendit.

Dokumenti 19 ka shënimin “FRD” (Formerly Restricted Data – Të dhëna dikur të kufizuara), një klasifikim që u vendoset informacioneve sekrete që kanë lidhje me përdorimin e armëve bërthamore. Në akuzë thuhet se dokumenti nuk mban datë dhe se “ka të bëjë me arsenalin bërthamor të Shteteve të Bashkuara”.

RREGULLAT PËR TË DHËNAT BËRTHAMORE

Ish-Presidenti Trump, i cili u vetëdeklarua i pafajshëm të martën, ka thënë se deklasifikoi gjatë kohës që ishte ende në detyrë mbi 100 dokumenta të cilat i mori në banesën e tij në Florida, Mar-a-Lago, një qëndrim që është përsëritur nga disa ligjvënës republikanë dhe mbështetës të tjerë.

Por zoti Aftergood dhe ekspertë të tjerë thanë se Ligji për Energjinë Bërthamore i vitit 1954, sipas të cilit Departamenti i Energjisë mbikëqyr arsenalin bërthamor të Shteteve të Bashkuara, përcakton procesin e deklasifikimit të të dhënave për armët bërthamore, që janë ndër sekretet më të mëdha të qeverisë së Shteteve të Bashkuara.

“Ligji është shumë i qartë. Nuk ka asgjë ku thuhet se presidenti mund ta marrë atë vendim”, tha një ish-zyrtar amerikan i sigurisë kombëtare me përvojë në sistemin e klasifikimit, i cili kërkoi mos t’i publikohet emri.

Informacioni më sekret për armët bërthamore klasifikohet si “RD” (Restricted Data / Të dhëna të kufizuara), dhe ka të bëjë me projektimin e mbushjeve bërthamore dhe me prodhimin e uraniumit dhe plutoniumit, sipas një udhëzuesi të Departamentit të Energjisë që shërben për të shpjeguar sistemin e klasifikimit.

Departamenti i Energjisë e ul klasifikimin nga RD në FRD për të dhënat e armëve bërthamore që ia dërgon Pentagonit, por materialet mbeten të klasifikuara, thonë ekspertët.

Materialet e klasifikuara FRD përmbajnë të dhëna për përmasat e arsenalit të Shteteve të Bashkuara, magazinimin dhe sigurinë e mbushjeve bërthamore, vendndodhjen apo fuqinë e tyre, thuhet në udhëzimin shpjegues.

Informacioni FRD mund të deklasifikohet vetëm nëpërmjet një procesi të përcaktuar në Ligjin për Energjinë Bërthamore, sipas të cilit sekretarët e energjisë dhe të mbrojtjes vendosin për heqjen e klasifikimit, thuhet në një material të Departamentit të Drejtësisë.

Jo të gjithë janë dakord se presidenti nuk e ka autoritetin për të deklasifikuar të dhëna bërthamore.

David Jonas, i cili shërbeu për 10 vite si këshilltar ligjor i Administratës Kombëtare për Sigurinë Bërthamore të Shteteve të Bashkuara, një entitet i Departamentit të Energjisë që mbikëqyr arsenalin bërthamor, tha se ish-Presidenti Trump kishte autoritetin kushtetues për të deklasifikuar të gjitha dokumentat e klasifikuara, bazuar në “teorinë e ekzekutivit të bashkuar”, e cila thotë se Kongresi nuk mund të kufizojë kontrollin e presidentit mbi degën ekzekutive.

“Presidenti është dega ekzekutive dhe kështu që ai mund të deklasifikojë gjithçka që është informacion bërthamor”, tha ai.

Ekspertë të tjerë e kundërshtojnë këtë pikëpamje.

Elizabeth Goitein, eksperte e legjislacionit për sigurinë kombëtare në Qendrën Brennan për Drejtësinë, tha se Kushtetuta e Shteteve të Bashkuara i jep Kongresit autoritetin të kufizojë pushtetin presidencial për sa i përket pjesës më të madhe të çështjeve të sigurisë kombëtare dhe se “nuk asnjë dyshim se mund të miratojë legjislacion në këtë drejtim”.

Megjithëse presidenti mund të kërkojë deklasifikim të materialeve FRD, “i duhet të kalojë përmes Departamentit të Energjisë dhe Departamentit të Mbrojtjes. Dhe kjo kërkon një kohë shumë të gjatë”, tha Thomas Blanton, drejtor i Arkivit të Sigurisë Kombëtare.

Materialet FRD duhet të arkivohen në një hapësirë me masat e duhura të sigurisë, tha zoti Aftergood. “Vendosja në tualetin tuaj nuk i plotëson kushtet”, tha ai, duke iu referuar akuzave se zoti Trump i magazinoi dokumentat e klasifikuara në një tualet në Mar-a-Lago./VOA

donald trump

Sondazh

Poll

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit