LIVE UPDATES
Bota

HISTORIA- Ekspozimi i kompanive dhe shteteve që përhapin informacion të rremë, hetimet u frymëzuan pas vrasjes së gazetares 55-vjeçare

Projekti 'Story killers' bashkon 30 media për të hedhur dritë mbi fushatat industriale të dezinformimit

15 Shkurt 2023, 19:55 Nga A.B
HISTORIA- Ekspozimi i kompanive dhe shteteve që përhapin informacion
Gauri Lankesh

BRITANI E MADHE- Dezinformimi është krahasuar me një "bombë atomike në ekosistemin tonë të informacionit", një problem kaq tinëzar sa lejon që urrejtja, zemërimi dhe teoritë e konspiracionit të përhapen më shpejt se e vërteta. Sipas fjalëve të gazetares dhe fitueses së çmimit Nobel për paqen Maria Ressa, ajo e bën demokracinë "një ëndërr".

Nga pushtimi brutal i Ukrainës nga Rusia, te kryengritja e 6 janarit 2021 në Kapitolin e SHBA-së, te gënjeshtrat vdekjeprurëse rreth Covid-19, dezinformimi po formëson ngjarje të mëdha globale.

'Disinfo black ops' është një hetim special që ekspozon përhapjen e qëllimshme të informacionit të rremë në mbarë botën. Është pjesë e Story killers, një projekt ndërkombëtar bashkëpunimi që përfshin gazetarë nga 30 media, duke përfshirë Guardian, Observer, Haaretz, Le Monde, Der Spiegel, Radio France, TheMarker, Paper Trail Media dhe Washington Post.

Hetimi hedh dritë mbi makinerinë e fshehur zakonisht pas fushatave industriale të dezinformimit, të drejtuara nga subjekte të sponsorizuara nga shteti ose mercenarë privatë që përhapin informacione të rreme në të gjithë internetin për përfitime. Ai gjithashtu zbulon se si të vërtetat e papërshtatshme mund të fshihen nga interneti nga ata që janë mjaft të pasur për të paguar.

Projekti u koordinua nga Bidden Stories, organizata jofitimprurëse franceze që qëndron pas projektit Daphne dhe projektit Pegasus, misioni i të cilit është të ndjekë punën e gazetarëve të vrarë, të kërcënuar ose të burgosur. Hetimi tetë-mujor u frymëzua nga puna e Gauri Lankesh, gazetares 55-vjeçare e cila u qëllua për vdekje jashtë shtëpisë së saj në Bengaluru në vitin 2017.

Disa orë përpara se të vritej nga vrasësit, Lankesh sapo kishte përfunduar një një artikull të quajtur 'Në Epokën e Lajmeve të rreme', i cili shqyrtonte se si të ashtuquajturat fabrika të gënjeshtrës në internet po përhapnin dezinformata në Indi. Në fjalinë e saj të fundit ajo shkroi: “Dua të përshëndes të gjithë ata që ekspozojnë lajmet e rreme. Do të doja të kishte më shumë prej tyre.”

Autoritetet kanë arrestuar 17 persona në lidhje me vrasjen. Gjyqet janë ende duke u zhvilluar.

Nir Grinberg, një asistent profesor në Universitetin Ben-Gurion në Izrael, tha se lloji i komodizimit të dezinformatave që po ekspozohej nga projekti i vrasësve të historisë ishte relativisht i ri. Ndikimi më i madh i fushatave të tilla, tha ai, mund të jetë se ato krijuan një "fasadë efektiviteti që është më e madhe se jeta", e cila nga ana tjetër i bëri individët të vënë në dyshim vërtetësinë e gjithçkaje që shihnin.

“Në qoftë se shoqëria civile nuk ripërcakton rregullat për këto hapësira online, nuk ndërhyn për t'i mbrojtur ato dhe nuk i mban përgjegjës platformat e komunikimit, ne po shikojmë një të ardhme ku çdokush mund të jetë objektivi i fushatave të tilla dezinformuese,” tha Grinberg.

Në shënjestër janë bërë veçanërisht gazetaret femra në mbarë botën. Publikimi i Ressa, Rappler, ekspozoi punën e ushtrive troll që manipuluan informacionet rreth presidencës së Rodrigo Duterte në 2016. Gazetaria e saj e re e ka bërë atë shënjestër të sulmeve dhe ndjekjeve të egra në internet. Në janar, Ressa, e cila konsiderohet gjerësisht si "fytyra e shtypit të lirë në Filipine", u lirua nga akuzat për evazion fiskal , në një rast që ajo e ka përshkruar si pjesë të një modeli ngacmimi.

Jessikka Aro, një gazetare finlandeze nga Yle, transmetuesi publik kombëtar i Finlandës, u vu në shënjestër të një fushate dezinformimi rus pasi filloi të hetonte dhe raportonte në Agjencinë Ruse të Kërkimeve në Internet , një fermë trollash e kontrolluar nga shteti që përhap propagandë në internet dhe ndikon në operacione.

Ndër sulmet me të cilat u përball Aro ishin emailet dhe mesazhet e shpifjeve të dërguara kolegëve dhe politikanëve, si dhe sulmet në Twitter. Në një rast, Aro mori një mesazh me tekst nga dikush që pretendonte se ishte babai i saj i ndjerë, i cili tha se "po e vëzhgonte [atë]".

Gazetarët kanë paguar një çmim veçanërisht të lartë për krizën globale të dezinformimit. Një në katër gazetarë të vrarë në zonat pa konflikt midis 2017 dhe 2022 ishin në shënjestër të fushatave të dezinformimit, sipas një analize të të dhënave të "Tregimeve të Ndaluara" të përpiluar nga Komiteti për Mbrojtjen e Gazetarëve.

skandali jorge me zgjedhje gauri lankesh

Sondazh

Poll
Bota 15 Shkurt 2023, 18:26 A.B

Ndahet nga jeta reperi turk 'Maestro'

Berk Karadaş TURQI- Ka ndërruar jetë Berk Karadaş, i njohur si ‘Maestro’ në botën e repit. Vdekja e këng&eum...

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje