LIVE UPDATES
Bota

Ide të zgjerimit të BE në situatën e re gjeopolitike

Dëshira për përparim konkret në afrimin e shteteve të interesuara me BE ka çuar në propozime javët e fundit. Situata e re gjeopolitike në botë i bën krijues disa politikanë evropianë në detyrë.

20 Maj 2022, 23:03 Nga DOSJA
Ide të zgjerimit të BE në situatën e re gjeopolitike
Foto Ilustruese

BRUKSEL- Javët e fundit, janë paraqitur disa përfytyrime se si mund t'i afrojë Bashkimi Evropian shtetet me vlera të ngjashme, por që aktualisht nuk mund ose nuk duan të anëtarësohen në BE.

Ishte ministri i Jashtëm i Austrisë, Alexander Schallenberg që tha në 23 prill, në kuadër të samitit mediatik në Lech am Arlberg se "duhet ta rimendojmë nga e para të gjithë politikën tonë të zgjerimit dhe të fqinjësisë".

Sipas ministrit të Jashtëm austriak, kur u thuhet shteteve "po, ju jeni pjesë e Evropës", kjo nuk duhet të kuptohet e të funksionojë vetëm përmes anëtarësimit në BE.  Ai kujtoi faktin se proceset e anëtarësimit, p.sh. me vendet e Ballkanit Perëndimor, kanë zgjatur me dekada pa sukses. Prandaj ai shpreh në favor të "ofertave të personalizuara për lidhjen më të afërt të mundshme me Ukrainën".

Schallenbergu tha se për t'i larguar nga orbita e Rusisë vende si Ukraina, Gjeorgjia dhe Moldavia, ai përfytyronte një sistem, ku ato të integroheshin në fusha specifike, si energjia, transporti dhe tregu i brendshëm, por pa i bërë anëtare zyrtare të BE.

Në 25 prill, ish-Kryeministri i Italisë dhe kryetari i socialdemokratëve italianë Enrico Letta u shpreh në Romë për një "konfederatë evropiane". Kjo konfederatë, sipas tij, do të përbëhej nga 27 shtetet anëtare dhe nga shtete jo anëtare, si Ukraina, Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Kosova etj. Ky model sipas tij do t'u mundësonte shteteve që duan të anëtarësohen të marrin pjesë në jetën publike në Evropë dhe të vazhdojnë përgatitjen për BE.

Por më shumë bujë nga propozimet e fundit bëri propozimi i Presidentit francez Emmanuel Macron. Në 9 maj, Macroni tha para Parlamentit Evropian në  Strasburg dhe pak më vonë në Berlin se Bashkimi Evropian nuk mund të jetë i vetmi mjet për strukturimin e kontinentit. Ai propozoi një "komunitet politik evropian" për ato shtete që nuk janë pjekur për anëtarësim në BE.

Sipas Macronit një qasje e tillë do t'i lejonte Ukrainës, Gjeorgjisë, Moldavisë, Ballkanit Perëndimor dhe "atyre që janë larguar nga BE" të bëhen më shpejt pjesë e një Evrope politike. "Është një mënyrë për të ankoruar vendet që janë gjeografikisht në Evropë dhe që ndajnë vlerat tona”, tha ai. Macroni propozoi me fjalë të tjera një nivel të dytë bashkëpunimi me BE, ku shtetet do të trajnoheshin për anëtarësim në BE.

Reagimi në Gjermani ndaj ideve franceze të zgjerimit të BE

Këto propozime për momentin janë thjesht përfytyrime. Por ato tërheqin vëmendjen më shumë se non-paper-at, letrat jozyrtare me spekulime që qarkullonin dendur pak vite më parë, sepse janë formuluar publikisht edhe nga personalitete politike në detyrë në Bashkimin Evropian.


Në reagimet e para në disa medie gjermane, propozimi i fundit i Macronit u karakterizua pa shanse të mëdha për t'u zbatuar. Ai u pa në radhën e propozimeve të mëparshme të presidentit francez, që shihen ndonjëherë si "rrahje uji me havan", por që janë pozitive, si preokupime që duan të vënë në lëvizje Evropën. Fati i propozimeve të tilla varet në fund nga rrethana nëse për to ka shumicë në BE dhe nga qëndrimi i Berlinit.

Në konferencën e shtypit me presidentin Macron në Berlin (09.05.) kancelari Olaf Scholz e përshëndeti propozimin e Macronit si "shprehimisht shumë interesant” dhe tha që mund të diskutohet. Një mbështetje e tillë, sado e kujdesshme, për Macronin që përballet me zgjedhjet parlamentare në vendin e tij, të cilat mund t'ia dobësojnë pozicionin, mund të jetë qetësuese për francezët shpesh skeptikë ndaj Evropës. Veç kësaj, mundësia që me një model të ri të afrohej politikisht me BE Britania e Madhe, e cila nuk dëshiron të anëtarësohet në BE, tingëllon joshëse.

Por menjëherë pas vlerësimit, kancelari gjerman u shpreh pa lënë dyshim se "është e qartë se ky propozim nuk duhet dhe nuk do të na pengojë të avancojmë atë që kemi filluar, të mundësojmë proceset e anëtarësimit, për të cilat kemi punuar kaq gjatë. Kjo vlen veçanërisht për Ballkanin Perëndimor."


Edhe 10 ditë më vonë, në deklaratën qeveritare që mbajti (19.05.) para Bundestagut, kancelari Scholz tha se për Ukrainën nuk është rrugë e shkurtër për në BE "pasi duhet të tregohemi të drejtë me gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor". "BE tani duhet t'i japë Ballkanit Perëndimor. Dhe unë jam i përkushtuar për këtë, me bisedime për të arritur përparim në negociata, dhe për të hequr pengesat e fundit brenda BE".

Në qershor do të mbahet një takim i nivelit të lartë i BE pikërisht për Ballkanin Perëndimor. Pa e detajuar propozimin e tij, edhe Emmanuel Macroni tha në Berlin se ka shtete që tashmë kanë filluar procesin e anëtarësimit dhe janë në proces të anëtarësimit. "Unë mendoj se duhet ta përfundojnë këtë proces; ato nuk duhet të dekurajohen".

Shtetet potencialisht të prekura dhe simpatia e CDU-së

Në gjendjen e tanishme të diskutimeve duket pra e përjashtuar, që shtetet që punojnë prej vitesh për anëtarësim në BE, si p.sh. Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, të përfundojnë në një shesh të ri të stërvitjes të BE. Por nëse marrin mbështetje propozimet e Macronit si dhe propozime të ngjashme, në "ligën e dytë” të BE, në një lloj "Bashkim Evropian light", mund të hyjnë jo vetëm Ukraina, Gjeorgjia e Moldavia, por edhe shtete të Ballkanit si Kosova dhe Bosnjë-Hercegovina.

Ato do të qëndronin aty, më pranë BE se sa po të kishin thjesht një "partneritet të privilegjuar" derisa të bëheshin gati për anëtarësim. Simpati për këtë propozim shprehu dje në Bundestag partia më e madhe opozitare gjermane, CDU. Lideri i kësaj partie, Friedrich Merz i kërkoi qeverisë që të pozicionohet për propozimet franceze.

Interesa tradicionale të shteteve dhe realitet i ri

Diskutimi i anëtarësimeve në BE u rihap nga aplikimi i Ukrainës për anëtarësim në BE, pas sulmit rus kundër saj. Nuk përjashtohet që në fund të qershorit Ukraina të marrë një status kandidati për anëtarësim në BE. Lufta e agresionit rus kundër Ukrainës ka theksuar aspektin gjeopolitik në BE, dëshirën për të qenë të mbrojtur edhe në kufijtë e komunitetit.

Por propozimet aktuale e kanë sfondin edhe në interesat e shteteve të BE. Pas kolapsit të sistemit komunist, një zgjerim në lindje i BE pritej të dobësonte pozicionin dominues të Francës në Bashkimin Evropian. Afërsia gjeografike dhe fuqia ekonomike do të bënin Gjermaninë fuqinë më të madhe të BE.

Për ta shmangur këtë, presidenti francez François Mitterand e propozoi që në vitin 1989 një "konfederatë evropiane" me dy rrathë afrimi, në të cilën ai donte të anëtarësohej edhe Rusia. Por rezistenca e shteteve lindore për t'u futur sërish nën një çati me Rusinë ishte një nga faktorët e dështimit të konceptit të tij.

Tani kohët kanë ndryshuar. Fakti që po kërkohen modele të tjera për të afruar me BE edhe shtete që nuk duan të anëtarësohen në BE, si p.sh. Britaninë e Madhe është pozitiv. Idetë e paraqitura megjithatë janë në fazën fillestare. Nëse ato do të kenë sukses, kjo për momentin është krejt e hapur.

Marrë nga DW

Sondazh

Poll

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta