LIVE UPDATES
Bota

Jona, 15-vjeçarja shqiptare që synon të bëhet 'Mbretëresha e Shahut'! Përfaqëson Kosovën në Kampionatin Individual Evropian

Gani Hamiti është bashkëthemelues i shkollës së shahut, Dardania. Ai mban titullin mjeshtër nga Federata Ndërkombëtare e Shahut (FIDE) – titulli më i lartë që ndan kjo federatë – dhe së bashku me dy trajnerë të tjerë çdo ditë zhvillojnë aktivitete me shahistët e vegjël. Ai tregon se mosha më e pëlqyer për pjesëmarrje në këtë shkollë shahu është nga 6 deri në 15 vjeç.

16 Prill 2023, 22:35 Nga DOSJA
Jona, 15-vjeçarja shqiptare që synon të bëhet
Rroni dhe Jona

KOSOVË- Jonën, Rronin, Bardhin i bashkon dashuria e madhe që kanë për lojën e shahut. Jona Reçica, 15 vjeçe, për herë të parë përfaqësoi Kosovën në Kampionatin Individual Evropian të shahut, që u mbajt në Petrovac të Malit të Zi. Pjesëmarrja e shahistes në këtë kampionat, ku morën pjesë 139 pjesëmarrëse, po konsiderohet një sukses i madh për të, klubin e saj të shahut, Dardania, por edhe për shahun e femrave në Kosovë.

Jona tregon për Radion Evropa e Lirë se lojën e shahut e ka mësuar nga babai, i cili po ashtu është shahist. Ajo thotë se babai i saj është shahist shumë i mirë dhe se ajo ka dëshirë të madhe që një ditë ta mposhtë atë.

“Nuk e mbaj mend kur e kam mësuar se kam qenë shumë e vogël, vetëm se e di që prej babait…Të fillon të të vije inati, në njëfarë mënyre, që humb vazhdimisht lojën sepse babi është lojtar më i fortë se unë, dhe pastaj [mua] më pëlqen ajo ndjesi, që ta mundë dhe t’ia përmend [se ka humbë]”, thotë Jona për REL-in.

Edhe vëllai i Jonës, Rroni, 11 vjeç, luan shah dhe bën pjesë në klubin e njëjtë si e motra. Ai ka arritur që të zë vendin e tretë në Kampionatin e Kosovës për grup-moshat deri në 11 vjeç.

“Është mirë të kesh një hobi për të luajtur në kohë të lirë. Nëse vjen këtu [në klubin e shahut Dardania] kënaqesh, mësojmë dhe kemi shok të rinj. Kjo të ndihmon shumë në shkollë dhe mësime, e ke mendjen më të zhvilluar”, thotë Rroni.

Gani Hamiti është bashkëthemelues i shkollës së shahut, Dardania. Ai mban titullin mjeshtër nga Federata Ndërkombëtare e Shahut (FIDE) – titulli më i lartë që ndan kjo federatë – dhe së bashku me dy trajnerë të tjerë çdo ditë zhvillojnë aktivitete me shahistët e vegjël. Ai tregon se mosha më e pëlqyer për pjesëmarrje në këtë shkollë shahu është nga 6 deri në 15 vjeç.

“Kur e kemi hapur shkollën, nuk e kemi pritur se do të kemi interesim të madh. Mirëpo, janë vetëdijesuar edhe prindërit, edhe fëmijët sepse shahu i sjell fëmijës vetëm dobi, është sport i mendjes. Ne kemi tre trajnerë dhe mbi 40 nxënës të ndarë në tre grupe. Çdo ditë të javës punojmë me fëmijët. Unë punoj të hënën dhe të enjten, një trajner tjetër punon të martën dhe të premten, ndërsa një tjetër punon ditën e mërkurë dhe të dielën sepse nuk kemi kohë dhe nuk kemi objekt më të madh”, thotë Hamiti për Radion Evropa e Lirë.

Trembëdhjetëvjeçari nga Prishtina, Bardh Murseli, po ashtu është anëtar i shkollës së shahut Dardania. Ai tregon se kur ishte 5-vjeçar, pasi e ka parë gjyshin e tij duke luajtur shah, atij i është dukur interesant dhe ka dashur të di më shumë për lojën e shahut.

“E mbaj mend që atë ditë [kur kam filluar të luaj shah] shkuam te gjyshi dhe e pash shahun, ajo kutia ka qenë e madhe me figura të mëdha… Gjyshi ka luajtur shah që moti, pastaj atë [kuti] shahu ia ka dhënë babait tim, dhe ka qenë shah shumë mirë i ruajtur, shumë i bukur”, thotë shahisti 13 vjeçar për Radion Evropa e Lirë.

Bardhi tregon se edhe pse është vetëm 13 vjeç, ai e ka arritur që të jetë më i mirë sesa babai dhe gjyshi në lojën e shahut dhe madje ka arritur që t’i mposhtë.

“Babanë? Po [e kam mundur në lojën e shahut]. Edhe gjyshin, se është më i dobët [në shah] se babai”, thotë Bardhi.

Loja e shahut vlerësohet se sjell shumë dobi për fëmijët. Sipas blogut Study.com, shahu mund t'i ndihmojë fëmijët të kuptojnë rëndësinë e një strategjie që kërkon jo vetëm planifikim, por edhe përqendrim. Nxënësit që luajnë shah zhvillojnë një sërë strategjish dhe aftësish për zgjidhjen e problemeve, që mund t’i përdorin edhe në jetën e përditshme. Malcolm Pein, shef ekzekutiv i shahut në shkolla dhe komunitete në Mbretërinë e Bashkuar, njëherësh shahist dhe gazetar, thotë se shahu ka një ndikim pozitiv te nxënësit e shkollave fillore për një sërë arsyesh.

“Jo vetëm që u jep fëmijëve aftësi të mira të të menduarit dhe përmirëson përqendrimin, kujtesën dhe llogaritjen, por i mëson fëmijët të marrin përgjegjësi për veprimet e tyre”, thotë Pein.

Edhe Hysni Reçica, babai i Jonës dhe Rronit, tregon arsyet për Radion Evropa e Lirë se pse është e rëndësishme pjesëmarrja e fëmijëve në aktivitete të ndryshme, që u ndihmojnë në zhvillimin kognitiv të tyre.

“Është përfitim i madh për fëmijët sepse shahu konsiderohet si gjimnastikë e trurit. Nëse iu pëlqen [fëmijëve] shahu apo çfarëdo sporti është mirë që [prindërit] t’iu ndihmojnë fëmijëve të ndjekin ëndrrën e tyre”, thotë Reçica për Radion Evropa e Lirë.

Trajneri Hamiti tregon se klubi i shahut Dardania ndjek një program sipas sistemit të shkollës holandeze të shahut që ka shtatë nivele. Tri nivelet e para, tregon ai, zhvillohen pa pagesë, ndërkaq për nivele të tjera ka një pagesë mujore. Në tri nivelet e para, nxënësit mësojnë për rregullat e lojës dhe teknikat, pastaj në nivelet e tjera mësimi kalon në teori dhe praktikë më të avancuar.

“Fëmijët kanë pasur sukses shumë të mirë. E kemi Troi Krasniqin që ka qenë kampion i Kosovës për moshën 9-vjeçare, kemi pasur Jonën që e cekëm për vajza 14 vjeçare, kemi pasur edhe Auladin Shtavicën që ka qenë kampion i Kosovës për U16. Kemi edhe dy nxënës shumë të mirë, Jakub Buzhala i cili vitin e kaluar ka qenë i dyti, si dhe Rron Reçica që ka qenë i treti për grup-moshat deri në 11 vjet”, thotë Hamiti.

Tre shahistët, Jona, Bardhi dhe Rroni edhe pse janë të ngarkuar me angazhime të tjera shkollore, mundohen të mësojnë kurdo që kanë kohë të lirë sa më shumë për sportin e tyre më të dashur, shahun. Gjithashtu, këta shahistë u shprehën se përveç familjes, mbështetje kanë edhe nga shokët dhe shoqet e klasës, të cilët janë krenarë për aftësitë e tyre në shah.

“Po e dinë, edhe arsimtarët e dinë, më ka thënë arsimtari se do të ma lë pesë nëse e mundi, e kam mundur por nuk më ka lënë notën pesë. E dinë edhe të gjithë nxënësit, më lavdërojnë. Kur vjen dikush i ri thonë ‘Rroni di të luaj shah’. Është ndjenjë e mirë”, thotë Rroni.

Ndërkaq, Bardhi tregon se luan shah edhe me shokët e klasës.

“Kur kishim pushim ose kur mungonte ndonjë arsimtar, të gjithë luanin edhe mësonin lëvizje nga unë, dhe tash e duan lojën e shahut më shumë”, tregon ai.

Mirëpo, e vetmja gjë që këta shahistët vendosën të mbajnë sekret ishin taktikat e tyre të veçanta, që nuk duan t’i ndajnë me asnjë.

“Ato janë sekrete, na i shohin pastaj kundërshtarët”, thanë të gjithë njëzëri.

Klubi i shahut Dardania është themeluar në vitin 2014 nga shahisti Armend Budima, dhe që nga themelimi, ky klub merr pjesë në Ligën Nacionale. Ndërkaq, Federata e Shahut e Kosovës, që ekziston që nga viti 1971, është e regjistruar si federatë sportive që nga viti 2001 dhe merr pjesë në arenën ndërkombëtare. Më 2003, kjo federatë mori pjesë në aktivitetin e parë jashtë vendit nën flamurin e Unionit Evropian të Shahut.

Kjo federatë më 2015 u pranua në arenën ndërkombëtare me të drejta të plota dhe që nga atëherë, ajo merr pjesë në të gjitha ngjarjet e rëndësishme evropiane dhe botërore. Aktualisht, Federata e Shahut e Kosovës është në vendin e 93-të në listën botërore prej 180 shtetesh. Jona Reçica, vajza që mori pjesë në Kampionatin Evropian të shahut, ka një mesazh për të gjithë bashkëmoshatarët e saj:

“Besoj që shahu është diçka që ja vlen të provohet. Mund të vish për dy-tre muaj dhe të vendosësh nëse të pëlqen. Nuk është e nevojshme të bëhesh shahist profesionist, por vetëm duke e provuar nuk humb asgjë”.

Marrë nga REL

kampionati individual evropian

Sondazh

Poll

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë