LIVE UPDATES
Bota

"Marshi i paqes", DW: 11 korriku, përkujtimi i viktimave të gjenocidit në Srebrenicë

Pjesëmarrësit e Marshimit të Paqes mbërritën në Srebrenicë si pjesë e përkujtimit të përvjetorit të gjenocidit kundër boshnjakëve. Në të morën pjesë edhe këtë vit të mbijetuar dhe shumë të rinj.

11 Korrik 2024, 12:28 Nga M.B
"Marshi i paqes", DW: 11 korriku, përkujtimi i viktimave të
Marshimi i Paqes

BOSNJE-HERCEGOVINA- "Marshi i paqes është diçka që ne, fëmijët e luftëtarëve të Srebrenicës, duhet ta vazhdojmë me krenari, kur të mbijetuarit e gjenocidit nuk do të mund të ecin më në këtë rrugë. Ne duhet ta trashëgojmë dhe ta vazhdojmë atë në mënyrë që të ruajmë kujtimet dhe traditën, për ato që ndodhën në Srebrenicë dhe Podrinje gjatë luftës”, thotë Damir Cvrk, i cili erdhi nga Suedia, ku jeton sot, në udhëtimin treditor të marshimit, i cili u mbajt për herë të njëzetë këtë vit. Ai është udhëheqësi i një grupi prej 247 të rinjsh, baballarët e të cilëve ishin luftëtarë të Srebrenicës dhe që erdhën nga e gjithë bota - nga Australia, Amerika dhe shumë vende evropiane.

Marshi i paqes mbahet si pjesë e përkujtimeve në përvjetorin e gjenocidit kundër boshnjakëve në Srebrenicë dhe rrethinat e saj. Është një ecje prej 100 kilometrash nëpër zona pyjore, kodrinore-malore, të vështira për t'u kaluar, me përrenj të shumtë dhe lumenj më të vegjël. Në këtë mënyrë, në korrik 1995, boshnjakët nga Srebrenica u përpoqën të depërtojnë në Tuzla dhe Kladnje, në territoret që ishin nën kontrollin e ushtrisë së B-H. Shumë prej tyre u vranë rrugës dhe ky marshim, në të cilin marrin pjesë çdo vit disa mijëra të rinj e të moshuar, gra dhe fëmijë nga e gjithë bota, mbahet me qëllim të nderimit të viktimave të gjenocidit.

Dëshira për më shumë informacione

Së bashku me Damirën në këtë grup të fëmijëve të luftëtarëve të Srebrenicës është edhe Lejla Deliq, e ardhur nga Londra ku jeton: "Kam themeluar grupin "Fëmijët e luftëtarëve të Srebrenicës" dhe jemi në marsh për herë të tretë. Unë jam një fëmijë i "Zambakut të Artë" (çmimi më i lartë i luftës Ushtria e Bosnjë-Hercegovinës). Babai im kaloi në këtë rrugë dhe falë Zotit mbeti gjallë", thotë Lejla me krenari në zërin e saj dhe vazhdon: "Është e vështirë për mua kur dëgjoj historitë e të mbijetuarve dhe mund ta imagjinoj se sa e vështirë është për fëmijët e prindërve të cilët nuk e kanë mbijetuar këtë "rrugë vdekjeje". Besoj se është detyra jonë si brezi i dytë të vazhdojmë dhe të përcjellim historinë e gjenocidit që na ndodhi, sepse unë jetoj në Londër, ku shumë nga bashkëmoshatarët e mi atje nuk e dinë as ku është Bosnja, e lëre më çfarë ka ndodhur këtu gjatë luftës”, thotë Lejla.

Amina Jusufoviç është nga Janja, është 18 vjeç dhe mori pjesë në Marshimin e Paqes për herë të 12-të. "Kur isha tre vjeç më sollën prindërit për herë të parë. Më është zgjuar dëshira për të mësuar sa më shumë. Ndaj vijoj të vij dhe çdo vit kaloj këtë rrugë, sepse është më e pakta që mund të bëj për të treguar respekt për viktimat e gjenocidit", thotë Amina.

E pyetur se çfarë i bën përshtypje më të madhe gjatë këtyre marshimeve, ajo thotë: "Gjithçka që dëgjoj në tregimet e të mbijetuarve, sepse secila histori ka peshën e vet. Historitë e fëmijëve të cilëve u vranë të dashurit janë veçanërisht të vështira dhe inspirojnë që të kthehen këtu çdo vit”, thotë Amina Jusufoviç.

Damir Cvrk, udhëheqësi i këtij grupi fëmijësh, baballarët e të cilëve ishin luftëtarë të Srebrenicës, thotë se ai dyshon se bota di mjaftueshëm për atë që ndodhi në Srebrenicë gjatë korrikut 1995. "Unë nuk mendoj se edhe shumë boshnjakë që jetojnë në B-H dinë mjaftueshëm për atë se çfarë ndodhi në Srebrenicë, e lëre më në Evropë apo në botë. Ne të rinjtë duhet të përpiqemi që pas njohjes së gjenocidit në Srebrenicë, ngjarjet e luftës në Bosnjë-Hercegovinë të futen në mësimet e historisë në shkolla. Duhet të flasim për këto zhvillime, sikur flasin për Holokaustin kundër hebrenjve në mënyrë që e gjithë bota ta dijë se çfarë ka ndodhur këtu”, thotë Damir Cvrk.

Familja në Marshimin e Paqes

Shumë familje janë renditur në kolonë. Në mesin e tyre është edhe familja Mehmetoviq nga Sarajeva, babai, nëna dhe dy djemtë. Ahmedi është 10 vjeç. Thotë se nuk u lodh duke ecur: "Kam ardhur për të nderuar të vrarët në këtë rrugë dhe mendoj se do të vij sërish, ishte e lodhshme, por kaloi”, thotë ky dhjetëvjeçar nga Sarajeva.

Vëllai i tij Adrijani është 18 vjeç, edhe ai është për herë të parë në Marshimin e Paqes. "Shkuam të gjithë bashkë, si familje, kjo është hera e parë. Nuk është aspak e lehtë të ecësh në këtë vapë, por nëse ke vullnet me ndihmën e Allahut, gjithçka mund të kapërcehet", thotë ai.

Në mesin e mijëra pjesëmarrësve të Marshimit të Paqes janë edhe ata që i mbijetuan gjenocidit në Srebrenicë. Njëri prej tyre është Ramo Kadriç, për të cilin DW ka shkruar edhe më parë. Ai kaloi në këtë rrugë edhe në vitin 1995. Ndonëse është në moshë të shtyrë, është plagosur dy herë në luftë dhe e ka të vështirë të lëvizë, nuk dorëzohet. Ai ka marrë pjesë në çdo Marsh Paqeje deri tani. "Po shkoj dhe do të shkoj deri sa mund të eci, sepse çdo herë përveç përpjekjeve fizike po ripërjetoj gjithçka që ndodhi në këtë rrugë në atë korrik. Unë shoh përsëri në kujtesën time njerëzit që mbetën përgjithmonë në këto pyje... Është e vështirë duhet të jetosh me të dhe të mos harrosh kurrë që të mos i ndodhë më askujt”, thotë Ramo.

Në tre faza, në tre ditët e ecjes nga 8 deri më 10 korrik, pjesëmarrësit kalojnë nga 25 deri në 30 kilometra në ditë, ndërsa në kampe gjatë natës mbahen mësime të shkurtra historike.

Kolona e dytë, me shumë më pak pjesëmarrës, është nisur nga drejtimi i Zhepës më 9 korrik. Këtë vit në këtë kolonë ishin 120 pjesëmarrës. Të dy kolonat e pjesëmarrësve të Marshimit të Paqes mbërritën mbrëmë në Qendrën Përkujtimore të Potoçarës - një ditë para përkujtimit dhe lutjes kolektive, ku këtë vit do të rivarrosen eshtrat e 14 viktimave të tjera të gjenocidit./ DW

 

srebrenica

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje