LIVE UPDATES
Bota

Roli i partive të treta në politikën amerikane, aktivisti: Nuk ka përfaqësim proporcional në Shtetet e Bashkuara

Partia e tretë më jetë-gjatë e Amerikës është Partia e Ndalimit, (Prohibion Party), e cila ka patur një kandidat presidencial në çdo zgjedhje, që nga viti 1872, në betejën e saj për ndalimin e alkoolit si pije. Kauza e saj është bazuar në ligjin që ishte në fuqi nga 1920 deri në vitin 1933, që ndalonte shitjen dhe prodhimin e alkoolit.

23 Tetor 2022, 17:26 Nga DOSJA
Roli i partive të treta në politikën amerikane, aktivisti: Nuk ka
Foto Ilustruese

SHBA- Kur amerikanët t’i drejtohen kutive të votimit në 8 nëntor, me gjasë ata do të zgjedhin mes kandidatëve të Partisë Demokratike ose asaj Republikane. Megjithatë, në garë do jenë edhe kandidatë nga të ashtuquajturat parti të treta. Siç njofton korrespodenti i Zërit të Amerikës Steve Herman këto parti tradicionalisht kanë patur pak fat. Por një parti e re po shpreson të trondisë të gjithë sistemin amerikan.

Që prej mesit të shekullit të XIX (nëntëmbëdhjetë), çdo president amerikan është zgjedhur ose nga radhët e Partisë Republikane ose asaj Demokratike. Prej më shumë se sa 50 vjetësh nuk ka patur asnjë kandidat real nga parti të treta, që të ketë garuar për në Kongres.

Shumë parti të vogla përqendrohen në një çështje ose filozofi të caktuar. Micah Sifry, shkrimtar dhe aktivist, i cili ka shkruar një libër për paritë e treta thotë se këto forca politike duke dashur t’i qendrojnë besnike kauzës së tyre, dështojnë të sigurojnë vota të mjaftueshme që kandidatët e tyre të zgjidhen.

"Këto forca politike garojnë në një sistem që është paragjykues, që nuk u jep mundësi partive të vogla të përparojnë. Ne nuk kemi përfaqësim proporcional në Shtetet e Bashkuara. Kështu, edhe nëse merr 5 për qind të votave, nuk merr 5 për qind të vendeve", thotë ai.

Partia e tretë më jetë-gjatë e Amerikës është Partia e Ndalimit, (Prohibion Party), e cila ka patur një kandidat presidencial në çdo zgjedhje, që nga viti 1872, në betejën e saj për ndalimin e alkoolit si pije. Kauza e saj është bazuar në ligjin që ishte në fuqi nga 1920 deri në vitin 1933, që ndalonte shitjen dhe prodhimin e alkoolit.

“Rreth 2 milionë njerëz votuan kandidatë të partive të vogla në zgjedhjet për Dhomën e Përfaqësuesve në vitin 2020. 2 milionë nga 120 milionë. Nuk është një shifër domethënëse. Mund të ketë rëndësi vetëm në gara shumë të ngushta. Për shembull disa vota për Partinë e Gjelbër, Partinë e Ndalimit, apo një parti tjetër mund të jenë përcaktuese nëse këto forca politike kanë rezultate shumë të ngushta”, thotë Micah Sifry, shkrimtar dhe aktivist.

Këtë vit në skenën politike amerikane po hyn Partia Përpara. Mes themeluesve është biznesmeni Andrew Yang i cili nuk pati sukses në primaret presidenciale të Partisë Demokratike dy vjet me parë dhe ishte i pasuksesshëm edhe në garën për kryebashkiak të qytetit të Nju Jorkut vitin e shkuar.

Bashkë me të në këtë parti është edhe ish guvernatorja e shtetit të Nju Xhersit, Christine Todd Whitman, një ish- republikane e cila u kthye në kritike të ashpër të ish-Presidentit Donald Trump.

“Duhet të ndryshojmë sistemin. Prandaj ne mbështesim primaret e hapura dhe votën preferenciale. Kjo do të thotë se kandidatët e dy partive do të duhet të konkurojnë dhe bisedojnë me çdo qytetar dhe jo vetëm me bazën e partive të tyre”, thotë ajo.

Duke u portretizuar si një alternativë e qendrës, që mund të mbështesë si demokratë edhe republikanë, ose në gara të pakontestueshme, të paraqesë kandidatët e saj, Partia Përpara po mbështet votën preferenciale.

Në këtë sistem, votat e kandidatëve me rezultate të ulta në primare u rishpërndahen kandidatëve më të fortë, sipas zgjedhjes së dytë apo të tretë të votuesit”.

“Kjo do të marrë kohë. Na është dashur kohë të arrinim në një pikë ku kemi një sistem të shkatërruar. Mendoj se ne jemi zgjedhja më e mirë, por njerëzit nuk po na përgjigjen”, thotë Christine Todd Whitman, nga partia Përpara.

Mbetet për t’u parë nëse elektorati do të mbështesë një parti të moderuar, në kohën kur Shtetet e Bashkuara janë me të polarizuara se kurrë më parë, që nga koha e Luftës Civile, kur republikanët dhe demokratët nisën të dominonin skenën politike të vendit.

Marrë nga VOA

partite ne shba zgjedhjet ne shba

Sondazh

Poll

Kur do të anëtarësohet Shqipëria? Rama: S’parashikohet Zoti, seksi dhe BE-ja

Kur do të anëtarësohet Shqipëria? Rama: S’parashikohet Zoti, seksi dhe BE-ja

Rama flet nga Mali i Zi për Zvërnecin: Nuk ka projekt ende, por kjo është dhuratë për Shqipërinë

Berisha: Dosjen e Lindave të AKSHI-t e ka mbyllur përfundimisht Rama

Berisha: Mbështesim plotësisht të drejtën e çdo qytetari për protestë, por nuk marrim pjesë

Ngushëllimet/ Berisha: Enea Mekolli është dy herë hero, vrasësi i tij financohej me fonde shtetërore

Vrasja e Enea Mekollit/ Berisha: Do hetojë edhe Komisioni i Sigurisë...

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta