All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Bota

Sa respektohen të drejtat e minoriteteve në Kosovë?

Sipas regjistrimit të popullsisë më 2011, 91 për qind e banorëve të Kosovës janë shqiptarë, 3.4 për qind janë serbë, ndërsa 5.6 përqindëshi tjetër përbëhet nga boshnjakët, goranët, turqit, romët, ashkalinjtë dhe egjiptianët. Serbët në veri e patën bojkotuar atë vit regjistrimin e organizuar nga autoritetet e Kosovës dhe pothuajse e njëjta gjë po ndodh edhe gjatë procesit të sivjetmë.

24 Maj 2024, 13:14 Nga N.F
Sa respektohen të drejtat e minoriteteve në Kosovë?
Banor i fshatit Zhitkov të komunës së Zveçanit
All - Paragraf - 1

KOSOVË- Përdorimi i dinarit serb dhe nevoja për formimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe janë vetëm disa prej arsyeve pse Perëndimi i ka rritur thirrjet ndaj Kosovës që t’i mbrojë minoritetet. Në Kosovë, në anën tjetër, deklarohen se Kushtetuta e Kosovës është ndër më të avancuarat në këtë drejtim.

Radio Evropa e Lirë ju sjell një material të kompletuar për temën më të përfolur të javës, dhe ju njofton se çfarë ia vlen të dini për të.  Kohëve të fundit, ndaj Kosovës sa vijnë e shtohen kërkesat për trajtim më të mirë të minoriteteve në vend. Dinari serb e Asociacioni i komunave me shumicë serbe janë vetëm dy prej arsyeve.

Së voni, zyrtarë të Shteteve të Bashkuara kanë deklaruar se janë të shqetësuar me trajtimin e minoriteteve në Kosovë. Por, zyrtarë e ish-zyrtarë të Kosovës, në anën tjetër, janë deklaruar disa herë se vendi gëzon ligjet më të mira në rajon e përtej, për të drejtat e minoriteteve.

Sipas regjistrimit të popullsisë më 2011, 91 për qind e banorëve të Kosovës janë shqiptarë, 3.4 për qind janë serbë, ndërsa 5.6 përqindëshi tjetër përbëhet nga boshnjakët, goranët, turqit, romët, ashkalinjtë dhe egjiptianët. Serbët në veri e patën bojkotuar atë vit regjistrimin e organizuar nga autoritetet e Kosovës dhe pothuajse e njëjta gjë po ndodh edhe gjatë procesit të sivjetmë.

Në raportin e Departamentit amerikan të Shtetit [DASH] për të Drejta të Njeriut, dhe atë të organizatës ndërkombëtare për të drejta të njeriut, Amnesty International, për vitin 2023, në pjesën për Kosovën është thënë se ndonëse ekziston korniza ligjore, minoriteti serb dhe minoritetet e tjera etnike kanë vazhduar të përballen me diskriminim në shoqëri dhe në sektorin e punësimit.

Ndonëse ligji kërkon që 10 për qind e të punësuarve në sektorin publik të jenë nga minoritetet etnike, diçka e tillë nuk ka ndodhur, ose ka ekzistuar tendenca që ata të punësohen nëpër pozita më të ulëta.

“Pjesëtarët e komuniteteve rom, ashkalinj dhe egjiptianë shpesh përballen edhe me mungesë për qasje në higjienë bazike, kujdes shëndetësor dhe edukim, dhe varen kryesisht prej ndihmës humanitare për jetesë”, është thënë ndër tjerash në raportin e DASH-it.

Miodrag Marinkoviq, nga organizata joqeveritare "Qendra për Veprime Afirmative Sociale", në veri të Kosovës, pajtohet që Kushtetuta e Kosovës është ndër më të avancuarat, por problemi është te mungesa e zbatimit të saj. Ndër problemet kyçe ai përmend atë të përdorimit të gjuhës. Krahas gjuhës shqipe, Kushtetuta e Kosovës e njeh edhe gjuhën serbe si gjuhë zyrtare.

“Kuvendi i Kosovës nuk ofron përkthyes të gjuhës serbe, konferencat e kryeministrit mbahen pa përkthyes, njerëzit nuk mund të shkojnë në banka”, thotë Marinkoviq për Radion Evropa e Lirë.

Disa kolegë gazetarë i kanë thënë Radios Evropa e Lirë se, kohëve të fundit Qeveria po dërgon linqe për përkthim për konferenca, por jo edhe për ngjarjet tjera, dhe se cilësia e përkthimit është e dobët.

Ndërkohë, dikush edhe mund të pretendojë se serbët nuk po dëshirojnë t’i shfrytëzojnë të drejtat e tyre, duke marrë shembullin e vitit 2022, kur në mënyrë masive janë dorëhequr prej institucioneve të Kosovës, për shkak të vendimit për ndryshimin e targave të makinave.

Në raportet e organizatave ndërkombëtare është thënë se ky vendim ka ndikuar në zvogëlimin e qasjes në drejtësi për komunitetin serb në veri.  Shembull tjetër është edhe bojkotimi i procesit zgjedhor në veri, vitin e kaluar dhe këtë vit.

“Personalisht, mendoj se tërheqja prej institucioneve ka qenë gabim dhe e kam dënuar publikisht këtë veprim, sepse besoj fuqishëm që serbët në Kosovë mund t’i shfrytëzojnë të drejtat e tyre vetëm duke punuar nëpër institucione, ndonëse nuk është e lehtë”, thotë Marinkoviq, duke përmendur ndikimin që ka pasur politika në klimën ndëretnike.

Ai përmend nevojën e krijimit të një sistemi ku çështjet politike nuk përfshihen në çështjet ligjore, si dhe atë të ringjalljes së dialogut Kosovë-Serbi, që ndërmjetësohet nga Bashkimi Evropian, pasi, sipas tij, shërben në të mirë të të dyja palëve.

Fatmir Menekshe nga organizata e parë joqeveritare e komunitetit rom në Kosovë “Durmish Aslano”, beson që më shumë punë duhet të bëhet në terren, duke ndarë fonde, pasi në institucionet qeveritare ulëset veçse janë të rezervuara.

“Në shumicën e rasteve, fondet keqpërdoren dhe aty bëhet derdhja e parave në duart e gabuara. Prandaj, komuniteti mbetet në një pozitë [të pandryshueshme] dhe shumë ngadalë po përmirësohet gjendja e tij”, thotë Menekshe.

Ndër nevojat primare ai përmend hapjen e vendeve të reja të punës dhe respektimin e të drejtës së gjuhës siç parashihet me ligj, pasi në disa komuna përkatëse gjuha rome mund të njihet si gjuhë për përdorim zyrtar.

Deri më tani, vetëm Graçanica dhe Prizreni e respektojnë këtë pikë të ligjit. Marinkoviq përmend lirinë e lëvizjes – një serb mund të udhëtojë dhe të flasë kudo në Kosovë në serbisht, pa pasur frikë.

Menekshe përmend, mes tjerash, redaksinë e gjuhës rome në Radiotelevizionin e Kosovës, si dhe mësimin fakultativ të gjuhës rome si lëndë zgjedhore – por vetëm në Prizren – mundësi, që sipas tij, jo shumë vende në rajon i kanë.

Zëvendësndihmësja e sekretarit amerikan të Shtetit në Byronë për Demokraci, të Drejta të Njeriut dhe Punë, Nicole Chulick, ka thënë më 21 maj se është shumë e rëndësishme që Qeveria e Kosovës të angazhohet në mënyrë më aktive me pjesëtarët e komuniteteve pakicë dhe t’i përfshijë ata në procesin e politikëbërjes.

“Kosova është shtëpi e shumë serbëve etnikë dhe ata meritojnë t’i mbajnë familjet dhe bizneset e tyre këtu”, ka thënë mes tjerash Chulick.

Marrë nga REL

kosove serbe minoritete

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit