LIVE UPDATES
Bota

SHBA dhe Kina nënshkruajnë marrëveshjen e ndryshuar për bashkëpunim shkencor dhe teknologjik

Marrëveshja, e nënshkruar për herë të parë më 1979 nga Presidenti amerikan Jimmy Carter dhe udhëheqësi kinez Deng Xiaoping, synon të lehtësojë bashkëpunimin në fusha të tilla si bujqësia, energjia, hapësira, shëndeti, mjedisi, inxhinieria dhe shkëmbimet arsimore dhe shkencore.

13 Dhjetor 2024, 20:37 Nga E. D
SHBA dhe Kina nënshkruajnë marrëveshjen e ndryshuar për
foto ilustruese

SHBA- Shtetet e Bashkuara dhe Kina nënshkruan të premten një protokoll për të ndryshuar Marrëveshjen dypalëshe mbi Shkencën dhe Teknologjinë dhe për ta zgjatur atë për pesë vjet, njoftoi Departamenti i Shtetit.

Marrëveshja, e nënshkruar për herë të parë më 1979 nga Presidenti amerikan Jimmy Carter dhe udhëheqësi kinez Deng Xiaoping, synon të lehtësojë bashkëpunimin në fusha të tilla si bujqësia, energjia, hapësira, shëndeti, mjedisi, inxhinieria dhe shkëmbimet arsimore dhe shkencore.

Marrëveshja e ndryshuar, për të cilën zyrtarët amerikanë thanë se përjashton “teknologjitë kritike ose në zhvillim”, hyri në fuqi në mënyrë prapavepruese nga 27 gushti për një mandat pesë-vjeçar dhe u nënshkrua në Pekin nga përfaqësues të të dy vendeve. Një zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit u tha gazetarëve se marrëveshja e re ngushton fushëveprimin e marrëveshjes së mëparshme dhe vë “masa mbrojtëse” për të siguruar “reciprocitet dhe transparencë”.

Zëdhënësja e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Kinës, Mao Ning u tha gazetarëve në shkurt se natyra e shkëmbimeve dhe bashkëpunimit shkencor dhe teknologjik midis dy vendeve është e favorshme dhe me “përfitim reciprok”.

Bashkëpunimi shkencor dhe teknologjik Uashington-Pekin është përballur me kritika dhe ka ngritur shqetësime për sigurinë përgjatë viteve. Kritikët thonë se marrëveshja mund të forcojë aftësitë ushtarake të Pekinit.

Që nga fillimi, marrëveshja është ripërtërirë përafërsisht çdo pesë vjet. Në gusht të vitit 2023 ajo u zgjat për gjashtë muaj dhe u pasua nga një tjetër në shkurt të këtij viti. Vazhdimi i përkohshëm u bë me qëllim për të ruajtur marrëveshjen ndërsa Shtetet e Bashkuara negocionin ndryshimin e saj. Vazhdimet afatshkurtëra ndodhën gjithashtu mes shqyrtimit të saj nga disa ligjvënës, të cilët argumentuan se Kina e kishte shfrytëzuar më parë marrëveshjen për të çuar përpara objektivat ushtarake kundër Amerikës.

Në qershor të vitit 2023, ligjvënësja republikane Elise Stefanik, e cila është emëruar nga Presidenti i sapozgjedhur Donald Trump për ambasadore në OKB, si dhe ligjvënës të tjerë, i shkruan Sekretarit të Shtetit Antony Blinken duke i kërkuar, që të mos e vazhdojë marrëveshjen, pas skadimit më 27 gusht të vitit të kaluar. Ata përmendën shqetësimet rreth projekteve të përbashkëta kërkimore midis Departamentit amerikan të Bujqësisë dhe entiteteve kineze, duke përfshirë teknologjitë me përdorim të dyfishtë, si ato të përdorura për të analizuar imazhet e bëra nga dronët për menaxhimin e ujitjes.

Marrëveshja mundëson hulumtime bazë

Marrëveshja e ndryshuar përqëndrohet në hulumtime në fusha të tilla si moti, oqeanografia dhe gjeologjia. Sipas Departamentit të Shtetit, ajo ndihmon agjencitë shkencore amerikane në lidhje me paralajmërimet për cunami, të dhënat mbi gripin, monitorimin e cilësisë së ajrit, bujqësinë dhe trajtimin e kafshëve që bartin sëmundje.

Një tjetër zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit tha se korniza e ndryshuar e marrëveshjes u mundëson agjencive të tilla si Administrata Kombëtare e Oqeanit dhe Atmosferës dhe departamentet e Energjisë dhe Bujqësisë të propozojnë bashkëpunim dhe të krijojnë marrëveshje për shkëmbimin e të dhënave dhe projekte të përbashkëta kërkimore me homologët e tyre kinezë.

Departamenti i Shtetit shqyrton bashkëpunimet e propozuara, të cilat gjithashtu i nënshtrohen një procesi më të gjerë shqyrtimi ndërinstitucional të udhëhequr nga Shtëpia e Bardhë. Pasi të verifikohen, propozimet mund të zbatohen.

Nëse njëra palë dështon t'u përmbahet kushteve të dakorduara, aktivizohet një mekanizëm për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve. Për më tepër, një klauzolë lejon anulimin e projekteve të propozuara.

Marrëveshja e ndryshuar “përfshin mbrojtjen e pronësisë intelektuale dhe vendos pengesa të reja për agjencitë zbatuese për të mbrojtur sigurinë e studiuesve të tyre”, sipas një deklarate të Departamentit të Shtetit.

Shqetësimet mbi sigurinë


Megjithatë, shqetësimet vazhdojnë në lidhje me ligjet e rrepta kineze mbi privatësinë dhe mbledhjen e të dhënave, të cilat krijojnë rreziqe ligjore për studiuesit amerikanë që trajtojnë të dhënat kineze. Ende nuk është sqaruar se çfarë mbrojtje ofron marrëveshja e re për studiuesit amerikanë që mund të përdorin ose transferojnë të dhëna kineze jashtë Kinës.

Kritikët në Kongres, përfshirë senatorin republikan Marco Rubio, i emëruari i Presidentit të zgjedhur Trump për Sekretar të Shtetit, kanë qenë kundërshtarë të hapur të vazhdimit të bashkëpunimit shkencor dhe teknologjik SHBA-Kinë.

Në fillim të këtij viti, Senatori Rubio bëri thirrje për masa më të forta për të mbrojtur sigurinë e kërkimeve shkencore të Shteteve të Bashkuara. Ai prezantoi gjithashtu një projekt-ligj për të theksuar rreziqet që vijnë nga bashkëpunimet problematike kërkimore me entitetet e lidhura me Kinën.
SHBA.VOA

Sondazh

Poll

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen