17 Korrik 2023, 07:51
Nga I.A
Foto Ilustruese
Dhjetëra miliona njerëz janë duke u përballur me temperatura shumë të larta në gjithë botën. Moti i nxehtë në Shtetet e Bashkuara, Evropë dhe Azi, konsiderohet një prej shembujve se si rrezikohet bota nga ngrohja globale. Temperatura mesatare globale e ka prekur një rekord të ri në javën e parë të korrikut.
I nxehti mund të ndikojë te secili mirëpo disa grupe janë më të cenueshme, sikurse të moshuarit dhe foshnjat. Teksa trupi bëhet më i nxehtë, nisin të hapen enët e gjakut. Kjo rezulton me tension më të ulët të gjakut dhe e bën punën e zemrës më të vështirë për ta lëvizur gjakun nëpër trup.
Diçka e tillë mund të shkaktojë simptoma të lehta, siç janë kruarjet apo këmbët e ënjtura. Në të njëjtën kohë, djersitja ndikon në humbje të lëngjeve dhe kripës, prandaj edhe ndryshon balanci i tyre në trup.
E gjithë kjo, e kombinuar me tension të ulët të gjakut, mund të çojë në dërrmim nga nxehtësia. Nëse tensioni i gjakut bie shumë shpejt, rritet rreziku për sulm zemre. Trupat tanë tentojnë ta mbajnë temperaturën në rreth 37 gradë Celsius, qofshim në borë, apo mot të nxehtë. Kjo është temperatura në të cilën është mësuar të punojë trupi.
Mirëpo kur moti të nxehet, trupi duhet të punojë më shumë për ta ulur temperaturën. Prandaj i hap enët e gjakut afër lëkurës për ta nxjerrë nxehtësinë dhe nis të djersijë. Qendrat për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (CDC) në Shtetet e Bashkuara i kanë disa këshilla: Përdorni mbulesa të holla, ftohni çorapet tuaja në frigorifer para se t’i mbathni dhe krijojeni një orar të saktë të gjumit, sugjerojnë ekspertët.
Nëse ata mund të freskohen brenda një gjysme ore, atëherë lodhja e madhe nuk është shumë serioze. Megjithatë, nëse nuk e marrin veten brenda 30 minutave, atëherë ajo që pason njihet si goditje nga i nxehti. Një situatë e tillë është urgjente dhe duhet të thërrisni menjëherë emergjencën. Njerëzit me një gjendje të tillë mund të mos djersijnë më, edhe pse kanë temperaturë shumë të nxehtë në trup. Temperatura e trupit mund t’iu shkojë në mbi 40 gradë Celsius dhe mund ta humbin vetëdijen.
Moshat e shtyra dhe personat me sëmundje kronike, sikurse sëmundje të zemrës, mund ta kenë më të vështirë funksionimin në këto kushte. Diabeti mund ta bëjë trupin që të humbë ujin më shpejt dhe disa komplikime të sëmundjes mund t’i ndryshojnë enët e gjakut dhe aftësinë për të djersitur. Edhe fëmijët janë të cenueshëm. Personat që vuajnë nga harresa rrezikohen, po ashtu, sepse nuk janë të vetëdijshëm se çfarë është nxehtësia dhe si të veprojnë.
Njerëzit e pastrehë janë po ashtu të ekspozuar shumë ndaj diellit. Po – por njerëzit duhet të vazhdojnë t’i marrin ilaçet si zakonisht dhe duhet të bëjnë përpjekje të qëndrojnë të hidratuar. Diuretikët – që ndonjëherë quhen edhe “pilula uji” e rrisin sasinë e ujit që trupi e largon. Ato merren në shumë raste, përfshirë ato për komplikime të zemrës. Mirëpo, në temperatura të larta, ato e rrisin rrezikun e dehidrimit dhe çrregullimit të balancit të mineraleve në trup.
Më pas janë ilaçet për ulje të tensionit të gjakut, pasi në kombinim me enët e gjakut që tentojnë ta nxjerrin nxehtësinë, mund të nxisin ulje të shpejtë të tensionit. Disa ilaçe për epilepsi dhe Parkinson mund ta bllokojnë djersitjen dhe mund ta bëjnë më të vështirë uljen e temperaturës trupore.
Më shumë se 700 persona në Shtetet e Bashkuara vriten nga i nxehti ekstrem çdo vit, sipas CDC-së. Shumica prej tyre e pësojnë nga sulmi në zemër dhe sulmet e shkaktuara nga përpjekjet e trupit për ta mbajtur temperaturën stabile. Shkalla e vdekjeve rritet sapo termometri të tejkalojë temperaturat 25-26 gradë Celsius. Megjithatë, të dhënat sugjerojnë se vdekjet shkaktohen më shpesh nga temperaturat e larta në pranverë, apo fillim të verës, sepse në pikun e verës. Kjo për faktin se ne nisim të ndryshojnë përditshmërinë dhe nisim të mësohemi dalëngadalë me të nxehtin. Të dhënat nga valët e kaluara të të nxehtit tregojnë për rritje të shpejtë të vdekjeve në orët e para të rritjes së temperaturave.
Marrë nga REL
moti ekstrem
Bota
17 Korrik 2023, 07:42
I.A
Besnik Bislimi
TIRANË- Takimi i mbajtur ditën e sotme në Tiranë për liderët e vendeve të Ballkanit Perëndimor, mes...
Bota
17 Korrik 2023, 07:22
I.A
Edi Rama dhe Oliver Varhelyi
TIRANË- Një takim joformal i udhëheqësve të Ballkanit Perëndimor është paraparë t...
Bota
16 Korrik 2023, 22:58
k.m.
Ilir Abdullau, Adelina Ismaili dhe Triumf Riza
KOSOVË- Pas 16 vitesh në arrati, Policia e Kosovës ka vendosur në pranga Ilir Abdullahun...
Bota
16 Korrik 2023, 22:49
k.m.
Miroslav Lajçak
BRUKSEL- Miroslav Lajçak, përfaqësuesi i Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë-Serbi ka bërë ...
Bota
16 Korrik 2023, 22:39
k.m.
Foto ilustruese
Ashtu si qeveria ruse, Teatri Bolshoi, një nga dy qendrat më të mëdha të operës dhe baletit në botë...
Bota
16 Korrik 2023, 22:10
k.m.
Tim Saddock
AUSTRALI- Një burrë nga Australia kaloi një aventurë e pabesueshme së bashku me qenin e tij, i cili jetoi për mua...
Bota
16 Korrik 2023, 22:01
k.m.
Foto ilustruese
MOSKË- Disa oficerë të rangut të lartë rusë duket se janë në paraburgim ndërsa Kremlini ka nis...
Bota
16 Korrik 2023, 21:55
k.m.
Foto ilustruese
PEKIN- Një flotë anije detare kineze u nis të dielën për t’u bashkuar me forcat detare dhe ajrore ruse ...
Bota
16 Korrik 2023, 21:44
k.m.
Jack the Ripper
BRITANI E MADHE- Stërmbesa e një oficeri policie britanike që hetoi çështjen Jack the Ripper pretendon se ka zb...
Bota
16 Korrik 2023, 21:29
k.m.
Pamje nga eventi
Kryeministrat e Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut përuruan të dielën te pikëkalimi kufitar i Preshev&eum...