LIVE UPDATES
Bota

Spiunazhi amerikan shqyrton gabimet që bëri për Ukrainën

Agjencitë e shërbimit sekret amerikan e nënvlerësuan Zelenskyy dhe Ukrainën dhe mbivlerësuan Rusinë dhe presidentin e saj, edhe pse parashikuan me saktësi se Vladimir Putin do të urdhëronte pushtimin.

5 Qershor 2022, 13:24 Nga DOSJA
Spiunazhi amerikan shqyrton gabimet që bëri për Ukrainën
Avril Haines

Nga Nomaan Merchant dhe Matthew Lee, AP

SHBA- Çështja u shtrua në një konferencë private për zyrtarët e shërbimit sekret amerikan disa javë përpara se Rusia të niste pushtimin në fund të shkurtit: A ishte lideri i Ukrainës, Volodymyr Zelenskyy, i krijuar në kallëpin e Winston Churchill të Britanisë apo Ashraf Ghani të Afganistanit?

Me fjalë të tjera, a do të drejtonte Zelenskyy një rezistencë historike apo do të ikte ndërkohë që qeveria e tij u shemb?

Në fund të fundit, agjencitë e shërbimit sekret amerikan e nënvlerësuan Zelenskyy dhe Ukrainën dhe mbivlerësuan Rusinë dhe presidentin e saj, edhe pse parashikuan me saktësi se Vladimir Putin do të urdhëronte pushtimin.

Por Kievi, kryeqyteti i Ukrainës, nuk ra brenda pak ditësh, siç prisnin Shtetet e Bashkuara. Dhe ndërkohë që agjencitë amerikane të spiunazhit u vlerësuan me mbështetjen e rezistencës së Ukrainës, ato tani përballen me presionin dypartiak për të rishikuar atë që gabuan paraprakisht veçanërisht pas gabimeve të tyre në gjykimin që bënë për Afganistanin vitin e kaluar.

Zyrtarët e shërbimit sekret kanë filluar një rishqyrtim se si agjencitë e tyre gjykojnë vullnetin dhe aftësinë e qeverive të huaja për të luftuar. Shqyrtimi po zhvillohet ndërkohë që shërbimi sekret i SHBA-së vazhdon të ketë një rol të rëndësishëm në Ukrainë dhe ndërsa Shtëpia e Bardhë shton dërgesat e armëve dhe mbështetjen për Ukrainën, duke u përpjekur të parashikojë atë që Putini mund ta shohë si përshkallëzuese dhe duke synuar të shmangin një luftë të drejtpërdrejtë me Rusinë.

Administrata e Presidentit Joe Biden njoftoi se do t'i jepte Ukrainës një numër të vogël sistemesh raketash të teknologjisë së lartë, me rreze të mesme, një armë që Ukraina e kërkon prej kohësh. Që nga fillimi i luftës më 24 shkurt, Shtëpia e Bardhë ka miratuar dronët e transportit, sistemet antitanke dhe kundërajrore dhe miliona fishekë municionesh. SHBA-ja ka hequr kufizimet e hershme në ndarjen e inteligjencës për të ofruar informacion që Ukraina ka përdorur për të goditur objektiva kritikë, duke përfshirë anijen e marinës ruse.

Ligjvënësit nga të dyja palët pyesin nëse SHBA mund të kishte bërë më shumë përpara se Putini të pushtonte dhe nëse Shtëpia e Bardhë e frenoi njëfarë mbështetjeje për shkak të vlerësimeve pesimiste për Ukrainën.

Senatori Angus King, një i pavarur nga Maine, u tha zyrtarëve në një seancë dëgjimore të Komitetit të Shërbimeve të Armatosura të Senatit muajin e kaluar se "po të kishim një kontroll më të mirë të parashikimit, do të kishim bërë më shumë për të ndihmuar ukrainasit më herët".

Republikani i Ohajos, Mike Turner, republikani më i lartë në Komitetin e Zbulimit të Dhomës së Përfaqësuesve, tha në një intervistë se ai mendonte se Shtëpia e Bardhë dhe zyrtarët e lartë të administratës kishin projektuar "paragjykimet e tyre mbi situatën, në atë mënyrë që i çonte veten mosveprim".

Komiteti i Zbulimit së Senatit i dërgoi një letër të klasifikuar Zyrës së Drejtorit të Inteligjencës Kombëtare muajin e kaluar duke pyetur se si agjencitë e inteligjencës vlerësuan Ukrainën dhe Afganistanin. CNN raportoi fillimisht letrën.

Drejtori i Inteligjencës Kombëtare Avril Haines u tha ligjvënësve në maj se Këshilli Kombëtar i Inteligjencës do të rishikonte sesi agjencitë e vlerësojnë si "vullnetin për të luftuar" dhe "kapacitetin për të luftuar". Të dyja çështjet janë "mjaft të vështira për të ofruar analiza efektive dhe ne po shikojmë metodologji të ndryshme për ta bërë këtë," tha Haines.

Ndërsa nuk ka një afat kohor të shpallur për shqyrtimin, i cili filloi përpara letrës së komisionit, zyrtarët kanë konstatuar disa gabime. Disa njerëz të njohur me vlerësimet e paraluftës folën për Associated Press në kushte anonimiteti për të diskutuar mbi çështje të ndjeshme të shërbimit sekret.

Pavarësisht avantazheve të saj të mëdha, Rusia nuk arriti të vendoste epërsinë ajrore mbi Ukrainën dhe dështoi në detyrat themelore siç është sigurimi i komunikimeve të saj në fushën e betejës. Ajo ka humbur mijëra ushtarë dhe të paktën tetë deri në 10 gjeneralë, sipas vlerësimeve të SHBA. Forcat ruse dhe ukrainase tani po luftojnë në luftime nga afër dhe të ashpra në Ukrainën lindore, larg parashikimit të fitores së shpejtë ruse që bëri SHBA-ja dhe Perëndimi.

Ndërkohë që Rusia ka hyrë në luftërat e fundit me përfaqësues, ajo nuk kishte luftuar drejtpërdrejt në një luftë të madhe tokësore që nga vitet 1980. Kjo do të thoshte se shumë nga aftësitë e parashikuara dhe të pretenduara të Rusisë nuk ishin vënë në provë, duke paraqitur një sfidë për analistët për të vlerësuar se si Rusia do të shfaqej në një pushtim të madh, thanë disa nga njerëzit. Industria aktive e eksportit të armëve të Rusisë bëri që disa njerëz të besonin se Moska do të kishte shumë më tepër sisteme raketore dhe aeroplanë gati për t'i hedhur në veprim.

Rusia nuk ka përdorur armë kimike apo biologjike, siç paralajmëruan publikisht SHBA-të. Një zyrtar vuri në dukje se SHBA kishte "shqetësime shumë të forta" për një sulm kimik, por se Rusia mund të ketë vendosur që do të nxiste shumë kundërshtime globale. Frika se Rusia do të përdorte një valë sulmesh kibernetike kundër Ukrainës dhe aleatëve nuk janë materializuar deri më tani.

Probleme të tjera ruse ishin të njohura, duke përfshirë moralin e ulët të trupave, abuzim të përhapur me drogën dhe alkoolin midis trupave dhe mungesën e një korpusi nënoficeri për të mbikëqyrur forcat dhe për të dhënë udhëzime nga komandantët.

"Ne e dinim se të gjitha këto gjëra ekzistonin. Por ajo krijoi një efekt kaskadë dhe sa dërrmuese u bë e gjithë kjo kur ata u përpoqën të bënin edhe operacionet më të thjeshta,"-tha Robert Ashley.

Sue Gordon, ish-Zvdrejtoresha kryesore e Shërbimit sekret kombëtar, tha se analistët mund të jenë mbështetur shumë në numërimin e inventarit rus të mjeteve ushtarake dhe kibernetike.

Zelenskyy ka marrë vlerësime në mbarë botën që nuk pranoi të arratisej pasi Rusia dërgoi ekipe në përpjekje për ta kapur ose vrarë atë. Churchill i Britanisë, gjatë gjithë fluturimit njëvjeçar të Londrës nga aeroplanët luftarakë gjermanë gjatë Luftës së Dytë Botërore, shpesh i shikonte sulmet e bombardimeve nga çatitë dhe ai bëri përpjekje të veçanta për të ecur në rrugët ku u vranë mijëra.

Në të kundërt, Ghani i Afganistanit u largua nga vendi i tij të dielën gushtin e vitit të kaluar, i vetmuar dhe i izoluar, disa muaj pasi kryediplomati amerikan i kishte kërkuar atij të krijonte një qëndrim të bashkuar ndërsa tërheqja ushtarake amerikane po afrohej. Ghani nuk u tha as liderëve të tjerë politikë që kishin negociuar një tranzicion paqësor të pushtetit me talebanët se ai po synonte të ikte. Largimi i tij i papritur dhe i fshehtë e la Kabulin, kryeqytetin, pa timon pasi forcat e SHBA-së dhe NATO-s ishin në fazat e fundit të tërheqjes së tyre kaotike nga vendi pas 20 vjetësh.

Për Zelenskyy, para luftës kishte gjithashtu tensione, me Uashingtonin në lidhje me gjasat e një pushtimi rus dhe nëse Ukraina ishte e përgatitur. Një pikë e ndezur, sipas njerëzve të njohur me mosmarrëveshjen, ishte se SHBA-të donin që Ukraina të lëvizte forcat nga perëndimi i saj për të forcuar mbrojtjen rreth Kievit.

Deri pak para luftës, Zelenskyy dhe zyrtarët më të lartë ukrainas i refuzuan paralajmërimet për një pushtim, pjesërisht për të ulur panikun publik dhe për të mbrojtur ekonominë. Një zyrtar amerikan tha se ekzistonte një besim se Zelenskyy nuk ishte testuar kurrë në një krizë të nivelit me të cilin po përballej vendi i tij.

Scott Berrier, drejtori aktual i DIA-s, dëshmoi në mars se pikëpamja e tij ishte, bazuar në një sërë faktorësh, që ukrainasit nuk ishin aq të gatshëm sa mendohej se ishin. 

"Nuk ishin aq të gatshëm sa mendoja se duhet të ishin. Prandaj e vura në dyshim vullnetin e tyre për të luftuar. Ky ishte një vlerësim i keq nga ana ime, sepse ata kanë luftuar me guxim dhe nder dhe po bëjnë gjënë e duhur”-tha ai.

Në maj, Berrier e veçoi këtë pikëpamje nga ajo e të gjithë komunitetit të shërbimeve sekrete, për të cilin ai tha se kurrë nuk kishte pasur një vlerësim "që thoshte se ukrainasve u mungonte vullneti për të luftuar".

Kishte prova të shumta të vendosmërisë së Ukrainës përpara luftës. Aneksimi i Krimesë nga Rusia në vitin 2014 dhe konflikti tetë-vjeçar në rajonin e Donbasit kishin ashpërsuar qëndrimet publike kundër Moskës. Forcat ukrainase kishin marrë vite trajnimi dhe dërgesa armësh nga SHBA nëpër disa administrata, së bashku me ndihmën për të forcuar mbrojtjen e saj kibernetike.

Inteligjenca amerikane kishte rishikuar sondazhet private që sugjeronin mbështetje të fortë në Ukrainë për çdo rezistencë. Në Kharkiv, një qytet kryesisht rusisht-folës afër kufirit, qytetarët po mësonin të gjuanin me armë dhe po stërviteshin për luftë guerile.

Rep. Brad Wenstrup, një anëtar i Komitetit të Zbulimit të Dhomës së Përfaqësuesve, e pa këtë vendosmëri  një udhëtimi në dhjetor. Ëenstrup, R-Ohio, ishte dëshmitar i një ceremonie ushtarake ku pjesëmarrësit do të lexonin emrat e çdo ushtari ukrainas që kishte vdekur një ditë më parë në vijën e frontit në Donbas, rajoni në Ukrainën lindore ku separatistët e mbështetur nga Moska kanë luftuar kundër forcave qeveritare ukrainase që nga viti 2014.

“Kjo më bindi se ata kishin vullnet për të luftuar. Ukraina ka qenë duke u përgatitur për një kohë të gjatë,”-tha ai.

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje