LIVE UPDATES
Bota

Washington Post: Si ndodhi që Jack Smith akuzoi presidentin e Kosovës dhe prishi një takim Thaçi-Trump

Për më shumë se tre vjet si prokuror special që shqyrtonte akuzat për krime lufte në kombin e ri evropian Kosovë, Smith dërgoi dy burra në burg për ndarjen e informacioneve të ndjeshme të marra nga zyra e tij dhe paditi presidentin e atëhershëm të shtetit të ri – akuza që përmbysën një samit të paqes që Trumpi po e organizonte në Shtëpinë e Bardhë në qershor 2020.

20 Janar 2023, 22:55 Nga k.m.
Washington Post: Si ndodhi që Jack Smith akuzoi presidentin e Kosovës
Donald Trump dhe Hashim Thaçi

SHBA- Përpara se të hynte në detyrën kryesore të hetimit të Donald Trump, këshilltari special Jack Smith kaloi vite duke punuar në Evropë, duke ndjekur një rast krimesh lufte që ndërpritet shkurtimisht me SHBA-në. Për më shumë se 3 vjet si prokuror special që shqyrtonte akuzat për krime lufte në kombin e ri evropian, Kosovë, Smith dërgoi dy burra në burg për ndarjen e informacioneve të ndjeshme të marra nga zyra e tij dhe paditi presidentin aktual të vendit të ri – akuza që përmbysi një samit të paqes Trump ishte organizimi në Shtëpinë e Bardhë në qershor 2020. Gjatë rrugës, Smith përballoi pyetjet e shpeshta në lidhje me legjitimitetin e zyrës së tij.

Prokurori i Përgjithshëm Merrick Garland dhe këshilltarët e tij shpresojnë se këto përvoja do ta rrethojnë Smithin për sfidat dhe sulmet që vijnë me hetimin e një ish-presidenti të SHBA-së, i cili të mërkurën i krahasoi publikisht agjentët e FBI-së që e hetonin atë me Gestapon.

Garland emëroi Smith në nëntor për të mbikëqyrur prokurorët në dy raste. E para përfshin qindra dokumente të klasifikuara që me sa duket janë marrë në shtëpinë e Trumpit në Florida pas përfundimit të presidencës së tij; e dyta është një hetim i makinacioneve që çuan në sulmin e 6 janarit 2021 në Kapitolin e SHBA dhe përpjekjet për të përmbysur fitoren presidenciale të Joe Biden.

Emërimi tërhoqi skepticizëm dhe zemërim nga mbrojtësit republikanë të Trump, disa prej të cilëve përdorën aktivitetin politik të gruas së regjisorit të Smith për të vënë në dyshim aftësinë e tij për të qenë i paanshëm. Dhe puna u ndërlikua edhe më shumë këtë muaj, me Garland që emëroi një këshilltar tjetër special, Robert K. Hur, për të hetuar një skandal me dokumente të klasifikuara që përfshin Presidentin Biden dhe këshilltarët e tij. Ky rast është i ngjashëm në disa mënyra me hetimin e dokumenteve të Trump, por deri më tani përfshin dallime kryesore.

Si kreu i Zyrës së Prokurorit të Specializuar të Kosovës, Smith, 53 vjeç,  zemëroi disa aleatë të Trump, edhe pse mund t'i ketë shpëtuar presidentit të atëhershëm një siklet. Dhe ai i mbijetoi një tragjedie të pazakontë: vendosja nëse do të padisë Presidentin e Kosovës Hashim Thaçi, në atë kohë një kryetar shteti popullor i mbështetur nga SHBA.

“Ky nuk është vendimi më i lehtë në botë për t'u marrë. Vërtet duhet të kesh besim te vetja,” tha David Schwendiman, paraardhësi i Smith në rolin e Kosovës. 

Një rast i vështirë për t'u bërë

Zyra e Prokurorit të Specializuar të Kosovës u krijua në vitin 2016, pasi zyrtarët e Bashkimit Evropian kaluan vite duke hetuar pretendimet se udhëheqësit e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës kryen krime lufte ndërsa republika ballkanike luftonte për pavarësi në vitet 1990 në ish-Jugosllavi.

Nën presionin e Shteteve të Bashkuara, një aleat kyç i Kosovës, si dhe nga BE-ja, qeveria e Kosovës ra dakord të miratojë një ligj dhe një amendament kushtetues që njeh autoritetin e zyrës së pavarur, e cila do të kishte staf ndërkombëtar. Schwendiman e krahasoi atë me ndjekjen penale të ekuivalentit të Kosovës - Benjamin Franklin dhe Alexander Hamilton.

“Nëse i akuzoni këta njerëz, ju po thoni, ‘Baballarët themelues të Kosovës kanë kryer mizori dhe unë jam i gatshëm ta vërtetoj këtë, në një gjykatë të pavarur, me gjyqtarë të pavarur dhe rregulla që vlejnë për të gjithë."

Në kohën kur Schwendiman dha dorëheqjen në vitin 2018, zyra kishte deklaruar zyrtarisht se kishte prova të mjaftueshme për të mbështetur krijimin e një gjykate penale, por nuk kishte vendosur ende nëse ndonjë zyrtar duhet të përballet me akuza. 

Akuzat për krime lufte kundër Thaçit, një ish-komandant i lartë shqiptar i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, qarkullonin prej vitesh. Zbulimi i tyre ishte arsyeja kryesore për krijimin e prokurorisë. Në qershor 2020, zyra e Smith zbuloi se kishte vendosur të ngrinte një aktakuzë ndaj presidentit në detyrë, duke njoftuar se i kishte kërkuar gjykatës të konfirmonte një aktakuzë prej 10 pikash që përfshinte gati 100 vrasje dhe torturime të qindra viktimave të njohura.

Koha e shpalljes ishte joortodokse. Sipas rregullave të gjykatës, prokurorët duhej të ngrinin aktakuza të vulosura te një gjyqtar, të cilit më pas do t'i duheshin gjashtë muaj për të vendosur nëse akuzat kishin merita dhe nëse duheshin bërë publike. 


Në një deklaratë me shkrim në atë kohë, zyra e Smith tha se ishte shpallur herët për shkak të "përpjekjeve të përsëritura" të Thaçit dhe të tjerëve "për të penguar dhe minuar punën" e zyrës së prokurorit, duke kërcënuar potencialisht qëndrueshmërinë e çështjes. Thaçi dhe Kadri Veseli, një ish-kryetar i parlamentit të Kosovës, “besohet se kanë kryer një fushatë të fshehtë për të përmbysur ligjin për krijimin e Gjykatës dhe përndryshe pengojnë punën e Gjykatës në përpjekje për të siguruar që ata të mos përballen me drejtësinë.

Edhe kur u publikua, Thaçi u nis për në Uashington për t'u takuar me Presidentin e atëhershëm Trump – bisedime që disa zyrtarë të Shtëpisë së Bardhë shpresonin se mund të prodhonin marrëveshje të reja tregtare që përfshinin Ballkanin dhe të rrisnin reputacionin e Trump si një negociator i mprehtë përpara zgjedhjeve të 2020-ës. Trump kishte investuar kapital të konsiderueshëm personal në përpjekjet për të ndërmjetësuar lidhje më të mira midis Serbisë dhe Kosovës, duke i thënë Thaçit dhe homologut të tij serb në vitin 2018 se një marrëveshje ishte “gati” dhe duke premtuar se do t'i priste të dy burrat në Shtëpinë e Bardhë për të festuar një "marrëveshje historike".

Kur Thaçi mësoi se prokurorët po kërkonin aktakuzën e tij, ai anuloi vizitën dhe u kthye në shtëpi. Më vonë dha dorëheqjen. Ai është deklaruar i pafajshëm dhe është planifikuar të përballet me gjyqin këtë vit. Duke shkruar në platformën e tij të mediave sociale “Truth Social” këtë muaj, Trump akuzoi Smithin se kishte futur në burg “një zyrtar të lartë të qeverisë sepse ai ishte një person pozitiv i Trump” ndërsa vepronte si prokuror në Evropë – një referencë e dukshme për Thaçin.

Një zëdhënës i Prokurorisë së Specializuar të Kosovës nuk pranoi të komentojë pretendimin e Trump.

Një person i njohur me vendimin e prokurorëve, i cili foli në kushte anonimiteti për të diskutuar këtë çështje të ndjeshme, tha se samiti i afërt midis Trump dhe Thaçit nuk luajti asnjë rol në vendimin për të kërkuar leje për të publikuar aktakuzën. 

Rrjedhje dhe pengesa

Një rast i veçantë nga koha e Smith në Kosovë gjithashtu ngre paralele interesante potenciale me hetimet e lidhura me Trump. Si prokuror për krime lufte, Smith kishte akuzuar, gjykuar dhe dënuar dy përkrahës të shquar të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës për ndarjen e dosjeve të vjedhura nga zyra e tij.

Disa muaj pas shpalljes së aktakuzës ndaj Thaçit, udhëheqësit e Shoqatës së Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës u ofruan gazetarëve informacione për të pandehurit e mundshëm në rastet e krimeve të luftës, teori kriminale të hetimeve dhe detaje rreth dëshmitarëve të ndjeshëm. Ata thanë se e kishin marrë materialin në mënyrë anonime dhe u kërkuan gazetarëve në tre konferenca të veçanta shtypi, të publikonin disa nga informacionet.

Burrat u dënuan përfundimisht për pengim, frikësim gjatë procedimit penal dhe shkelje të fshehtësisë së procedimit. Ndërsa ata u dënuan me më shumë se 4 vjet burg për ndarjen e dosjeve, por askush nuk është akuzuar ndonjëherë për t'u dhënë atyre informacionin dhe askush nuk ka marrë përgjegjësinë për të./WP

donald trump hashim thaçi

Sondazh

Poll

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion