LIVE UPDATES
Bota

DW nderon me Çmimin e Lirisë së Fjalës gazetarët nga Mariupol

3 Maj 2022, 14:36 Nga DOSJA
DW nderon me Çmimin e Lirisë së Fjalës gazetarët nga

UKRAINË- Gazetarët Evgeniy Maloletka dhe Mstyslav Chernov raportuan nga Mariupoli i rrethuar nga trupat ruse. Ata dokumentuan fillimin e luftës, luftimet dhe pasojat e granatimeve të rënda.

Çmimi i këtij viti për Lirinë e Fjalës së DW shkon për fotoreporterin Evgeniy Maloletka, i cili punon me shumë agjenci dhe organizata ndërkombëtare të lajmeve, dhe gazetarin e videove të Associated Press, Mstyslav Chernov. Fituesit u shpallën të hënën, më 2 maj.

Me fillimin e luftës së Rusisë kundër Ukrainës gazetarët ishin në Mariupol, ku ata erdhën, ditën kur filloi pushtimi rus në Ukrainë më 24 shkurt . Ata i treguan botës jetën në qytetin ukrainas teksa ishte i rrethuar nga trupat ruse. Chernov dhe Maloletka fotografuan shkatërrimin, mjekët në punë dhe viktimat e shumta civile. Ata u larguan nga Mariupol më 15 mars 2022 si pjesë e një evakuimi. Evgeniy Maloletka tregon për DW se si ai dhe Mstyslav Chernov punuan dhe mbijetuan në Mariupol.

FIllimi i luftimeve

Maloletka pranon se ai dhe Chernov kishin pritur sulme nga trupat ruse, kur Rusia njohu pavarësinë e të ashtuquajturave “Republikat Popullore të Donetskut dhe Luhanskut”. “Ne e kishim të qartë se do të kishte luftë. Ishte e paqartë se kur. Ne ishim të vetëdijshëm se ata do të përpiqeshin të prisnin një korridor për në Krimenë e aneksuar nëpërmjet Mariupolit dhe për këtë arsye do të sulmonin Mariupolin,” thotë Maloletka. Por të dy nuk e kishin pritur që “rusët do të thyenin të gjitha linjat e mbrojtjes dhe do të rrethonin qytetin kaq shpejt”.

Sipas Maloletka, lindja e qytetit u granatua pikërisht në fillim të luftës. “Plumbat erdhën duke fluturuar dhe ne i filmuam duke goditur shtëpitë”, thotë ai. Një periferi ishte gjithashtu nën zjarr të vazhdueshëm masiv artilerie. Për sa kohë që kishte pjesë relativisht të qeta të qytetit në Mariupol, mund të lëvizje dhe të punoje pak a shumë normalisht, thotë ai. Sulmet ajrore erdhën më vonë. “Fillimisht nuk kishte bombardime të rënda, por bombat binin në mënyrë shumë kaotike”, tha Maloletka.

Mbrojtja e Mariupolit

Ushtria ukrainase u detyrua gjithnjë e më shumë të zbrapsej në Mariupol. “E gjithë ushtria erdhi në qytet, sepse nuk ishte më e mundur të mbante pozicione në fusha. Prandaj e gjithë mbrojtja u tërhoq në qytet”, thotë Maloletka. Pas kësaj, granatimet e Mariupolit u bënë më të rënda dhe ishte e vështirë të lëvizje nëpër qytet. Qendra e Mariupolit ishte gjithashtu nën zjarr artilerie. Përveç kësaj, në qytet ishin grupet e sabotimit dhe zbulimit.

Situata në Mariupol bëhej gjithnjë e më e ndërlikuar dhe kishte gjithnjë e më pak njerëz dhe makina në rrugë. Gjithashtu nuk kishte pothuajse asnjë lidhje telefonike. “Njerëzit në panik na pyesnin se çfarë po ndodhte. Ata po përpiqeshin të merrnin ndonjë informacion, po pyesnin për korridoret humanitare. Kishte një ose dy vende në qytet që kishin ende një linjë telefonike, por edhe ajo u prish më 10 mars,” kujton Maloletka.

Varrimet në oborret e shtëpisë

“Viktimat e granatimeve varroseshin në oborret e shtëpisë. Por në fillim nuk ishin aq shumë”, thotë fotoreporteri. Ai shton se ai dhe Mstyslav Chernov dokumentuan gjithashtu punën e ndermarrjeve që vinin në një nga spitalet e qytetit për të mbledhur kufomat. “Duke qenë se varrezat normale nuk ishin të aksesueshme, u hap një llogore rreth 30 metra e gjatë dhe rreth tre metra e thellë. Trupat e spitaleve u dërguan atje. Edhe firma të vogla varrimi të mblidhnin trupa në oborret e shtëpisë dhe i sollën në varrezat masive”, thotë Maloletka.

Gazetarët fotografuan edhe fëmijë. “Është shumë e vështirë të harrohet vdekja e një fëmije. Të gjithë fëmijët që u dërguan në spital dhe që i fotografuam, vdiqën. Aty kishte një 15 vjeç, por edhe foshnja tre muajsh. Të gjithë kane vdekur si pasojë e granatimeve”, thotë ai.

Shkatërrimi i qytetit

Maloletka vëren se pothuajse e gjithë infrastruktura e qytetit tani është shkatërruar. “Ata nuk bombarduan vetem spitale, por edhe një stacion zjarrfikës me të gjitha makinat e tij zjarrfikëse. I shkatërruan zjarrfikësit, ndoshta për të pamundësuar shuarjen e zjarreve në qytet dhe për të pamundësuar shpëtimin e njerëzve nga rrënojat dhe për të mbjellë frikë në popullatë”, thotë ai.

Kështu e bën luftën Rusia. “Hyn me tanke dhe shkatërron gjithçka që sheh dhe pastaj, kështu e shkatërruan Mariupolin lagje pas lagjeje”, thotë ai. “Është një taktikë mesjetare: nëse nuk mund ta marrësh dhe ta mbash një qytet, ndoshta më mirë do ta shkatërrosh atë”, thotë Maloletka.

Bombardimi i një materniteti

Kur një bombë goditi një spital me një klinikë materniteti më 9 mars, dy gazetarët ishin afër. Imazhet e shkatërrimit bënë xhiron e botës dhe u bënë simbol i kësaj lufte. Rastësisht u gjendëm aty pranë, dëgjuam një aeroplan dhe më pas pati një shpërthim. Nuk ishte një, por disa. Ka pasur një shpërthim shumë të fortë dhe në banesat përreth janë thyer xhamat. Pamë që gjithçka atje ishte shkatërruar. Njerëzit dilnin me vrap nga bodrumi të tronditur. Ne pamë gra shtatzëna duke u mbartur, Ishin pamje shumë të dhunshme”, thotë Maloletka. Sipas tij, një pjesë e ndërtesës ka qenë spital ushtarak. Por aty nuk ka pasur as pozicione ushtarake dhe as pajisje ushtarake.

Rrezik nga ushtarët rusë

Dy gazetarët shkuan në spitalin e dëmtuar rëndë për të biseduar me gra nga materniteti. “Pastaj erdhen tanket ruse. Ne u fshehëm në spital për gati një ditë dhe u shtirëm se ishim mjekë. Veshëm bluzat e bardha dhe filmuam tanket ruse që kalonin nëpër qytet”, thotë Maloletka. Mëngjesin e 12 marsit, një njësi speciale ukrainase arriti t’i sjellë dy gazetarët në një vend më të sigurt. “Ne nuk kishim më makinë dhe ishim në gjendje të lëviznim nëpër qytet në një masë shumë të kufizuar. Oficerët e policisë më vonë na ndihmuan të hynim në internet nëpërmjet satelitit. Ata kishin një lidhje dhe ne mund të transmetonim të dhëna nëpërmjet tyre,” thotë ai.

Maloletka thotë se ushtarët u thanë se do të ishte më mirë për ta që të evakuoeshin. “Na u tha se nëse do të na kapnin rusët, ata do të na detyronin të themi atë që ata donin të thoshim në kamera. Pra, nëse do të kishim rënë në duart e rusëve, kjo do të kishte qenë vërtet e vështirë. Unë nuk dua ta provoj nga dora e parë sesi sillen shërbimet sekrete ruse me të arrestuarit”, thotë ai. Më 14 mars, një kolonë prej rreth njëqind makinash mundi të largohej nga Mariupol. Të nesërmen qyteti ishte i bllokuar nga trafiku gjashtë deri në shtatë kilometra i gjatë. Njerëzit në makina donin të dilnin nga Mariupol.

Të vrarë dhe të plagosur përfaqësues të mediave

Sipas Zyrës së Prokurorit të Përgjithshëm të Ukrainës, gjithsej 18 përfaqësues të medias janë vrarë që nga fillimi i luftës, duke përfshirë 15 burra dhe tre gra. Tetë persona (katër burra dhe katër gra) janë rrëmbyer dhe tre gazetarë rezultojnë të zhdukur. Sipas autoriteteve, janë plagosur edhe 13 përfaqësues të mediave. Përveç ukrainasve, në mesin e të plagosurve dhe të vrarëve ishin edhe 19 përfaqësues të mediave nga vende të tjera: Britania e Madhe, Republika Çeke, SHBA, Danimarka, Emiratet e Bashkuara Arabe, Rusia, Irlanda, Zvicra, Franca dhe Lituania.

Deutsche Welle e jep çmimin për lirinë e fjalës që nga viti 2015. Fitues mund të jetë një person apo iniciativë që ka luajtur një rol të rëndësishëm në mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe lirisë së shprehjes në media.

Marrë nga DW. 

Aksidenti i rëndë në Tiranë, si mund të shmangen ngjarje të tilla?

View Results

bota bota evgeniy maloletka gazetaret ukrainas lufta ukraine-rusi mstyslav chernov evgeniy maloletka gazetaret ukrainas lufta ukraine-rusi mstyslav chernov

Sondazh

Poll

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën