LIVE UPDATES
Ekonomi

Financat: Ndryshimet në buxhet mbështesin infrastrukturën, kishin ecurinë më të mirë

Në një intervistë për “Monitor”, Ministria e Financave dhe Ekonomisë argumenton se cili është thelbi i këtyre ndryshimeve, duke nënvizuar se orientimi është në mbështetjen e projekteve të rëndësishme në infrastrukturë

5 Nëntor 2023, 07:27 Nga A.B

Financat: Ndryshimet në buxhet mbështesin infrastrukturën, kishin

Një akt normativ i qeverisë që ndryshoi buxhetin e vitit aktual solli një sërë rialokimesh të fondeve sa u takon shpenzimeve.

Në një intervistë për “Monitor”, Ministria e Financave dhe Ekonomisë argumenton se cili është thelbi i këtyre ndryshimeve, duke nënvizuar se orientimi është në mbështetjen e projekteve të rëndësishme në infrastrukturë

Mbi çfarë kriteresh u bë rialokimi i buxhetit 2023 në Aktin e parë normativ për këtë vit?

Neni 101 ka parashikuar “nevojën” dhe “urgjencën”, si rrethana dhe situata fakti që vlerësohen rast pas rasti. Ministria e Financave dhe Ekonomisë, pas vlerësimit të ecurisë 9-mujore të treguesve fiskalë, ka ndërmarrë procesin dhe ka përgatitur propozimin për rishikimin e parë të buxhetit 2023, me fokus realizimin në terma optimalë të vitit buxhetor sa i takon performancës së shpenzimeve, të ardhurave dhe qëndrueshmërisë së parametrave fiskalë.

Shpenzimet publike gjatë vitit 2023 janë karakterizuar nga kursime të larta si pasojë e situatës së përmirësuar energjetike, shpenzimeve për interesa më të ulëta se pritshmëritë dhe ngadalësisë në disa projekte investimesh publike, sidomos me financim të huaj, të cilat për shkak të vonesave kryesisht procedurale nuk kanë arritur disbursimet e planifikuara.

Ndërkohë, zbatimi i projekteve të brendshme, në veçanti procesi i Rindërtimit, ka tejkaluar pritshmërinë dhe mund të përshpejtohet dhe më shumë nëpërmjet rialokimit të fondeve shtesë në këtë akt normativ.

Ky rishikim i buxhetit 2023 ka si synim kryesor:

(i) Reflektimin në kahun e të ardhurave të një rritje prej rreth 7.5 miliardë lekësh, si rezultat i performancës pozitive në realizimin e të ardhurave tatimore për 9-mujorin 2022.

(ii) Rishpërndarjen e 45.8 miliardë lekëve mes zërave të shpenzimeve buxhetore, korente e kapitale, me synimin e realizimit sa më të plotë të shpenzimeve publike për pjesën e mbetur të vitit 2023.

(iii) Ruajtjen të pandryshuar të deficitit buxhetor, kundrejt buxhetit fillestar 2023. Ndërkohë që, borxhi publik reflekton uljen e financimit nga projektet e huaja dhe rritjen e financimit të instrumenteve të tjera financiare si Eurobond dhe mbështetja buxhetore.

Të dhënat nga tabelat fiskale dhe ato të institucioneve tregojnë se ka një orientim të tepricave dhe rialokimeve tek infrastruktura, konkretisht te programi i “Transportit Rrugor”, Fondi i Zhvillimit dhe “Rindërtimi”. A mund të na thoni projektet konkrete që do të financohen me fonde shtesë?

Gjatë vitit, nga ana e Ministrisë së Financave dhe Ekonomisë, është bërë monitorimi në mënyrë sistematike i ecurisë së projekteve, duke marrë të gjithë informacionin e nevojshëm nga ministritë e linjës dhe institucionet buxhetore dhe në vijim, është ndërmarrë nisma për të bërë ndryshime në buxhetin fillestar të vitit 2023.

Me Aktin Normativ nr. 5 janë mbështetur ato projekte, të cilat kanë pasur ecuri fizike dhe financiare më të mirë. Rialokimet e fondeve në shpenzime kapitale janë bërë pothuajse në të gjitha institucionet dhe jo vetëm programet e përmendura në pyetje.

Rialokimi i fondeve buxhetore në shpenzime kapitale është bërë në kuadër të menaxhimit të fondeve me eficiencë dhe efektivitet, duke rialokuar fondet mes projekteve të investimeve publike nga projektet me ecuri të ngadaltë, drejt projekteve me performancë më të lartë. Njëkohësisht, rialokimet janë kryer për të ulur detyrimet e prapambetura të krijuara në sektorë të tillë si transporti rrugor, furnizimi me ujë etj.

Duke qenë se balanca buxhetore ishte suficitare me 51 miliardë lekë në fund të shtatorit, pse mbeti i pandryshuar deficiti buxhetor i programuar për këtë vit?

Ndryshimet me këtë AN kanë për qëllim akomodimin e kërkesave shtesë të argumentuara nga institucionet, reflektimin e kursimeve/fondeve të lira të evidentuara gjatë periudhës 9-mujore dhe rialokimin e tyre eventual drejt zërave/projekteve që mund të përshpejtohen bazuar në performancën e kënaqshme deri në këtë moment.

Këto rishpërndarje ruajnë të pandryshuar nivelin e deficitit buxhetor kundrejt ligjit të buxhetit fillestar 2023. Gjithashtu, do vijohet të targetohet një nivel më i ulët i borxhit publik në raport me PBB, krahasuar me nivelin faktik të një viti më parë, si dhe me nivelin e parashikuar në buxhetin fillestar 2023, duke siguruar kësisoj vijimësinë e konsolidimit fiskal dhe qëndrueshmërisë afatmesme dhe afatgjatë të financave publike dhe stabilitetin makroekonomik në tërësi:

Rritja e të ardhurave nga sigurimet shoqërore e ka ndihmuar qeverinë të ulë financimin e deficitit të planifikuar të skemës së pensioneve, me rreth 15 miliardë lekë në janar-shtator 2023. Nëse të ardhurat nga sigurimet do të rriten më tej, sa ka planifikuar qeveria ta ngushtojë financimin e deficitit të skemës së pensioneve vitin që vjen?

Ky do të jetë objekt diskutimi në kuadër të projektbuxhetit 2024, ende në proces.

Rialokimi i fondeve ka shkurtuar fondet e programit të “Kujdesit parësor” të Ministrisë së Shëndetësisë me 21%, në një kohë që ky është programi më i nënfinacuar i sektorit publik të shëndetit në vendin tonë, sipas rekomandimeve të OBSH. Pse u vendos ku shkurtim dhe për çfarë programi është?

Në zërin e kontributeve të sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore, në periudhën janar-shtator 2023, arkëtimet janë tejkaluar me rreth 11 miliardë lekë krahasuar me planin fillestar, prandaj rishikimi i tyre në këtë Akt Normativ përkon me rritjen e tyre në masën 16.3 miliardë lekë, krahasuar me buxhetin fillestar 2023.

Rrjedhimisht, të dy transfertat buxhetore përkatëse, ajo e sigurimeve shoqërore dhe ajo e sigurimeve shëndetësore janë reduktuar me të njëjtën vlerë që janë rritur edhe kontributet e skemave përkatëse.

Nëse rialokimet janë bërë mbi bazën e parimit të ecurisë së projekteve, ai që ka ecuri më të mirë financohet dhe projekti që ka ecuri të dobët ka shkurtim të fondeve. Pse u rrit financimi i zërit të “investimeve kapitale” në një kohë që plani i 9-mujorit 2023 tregon për një mosrealizim në raport me planin gati 30%?

Nëpërmjet Aktit Normativ synohet mirëmenaxhimi i fondeve buxhetore me eficiencë dhe efektivitet. Kjo nënkupton që fondet buxhetore për shpenzime kapitale do të orientohen drejt atyre sektorëve të cilët performojnë më mirë, njëkohësisht duke vlerësuar të gjithë sektorët.

Nga ana e Ministrisë së Financave dhe Ekonomisë është bërë monitorimi i vazhdueshëm i ecurisë së projekteve dhe në rastet kur plani buxhetor i vendosur në projekte të caktuara, atëherë në bashkëpunim me ministritë e linjës dhe institucionet buxhetore janë ndërmarrë masa që këto fonde të rialokohen në projekte, të cilat kanë ecuri fizike të mirë.

Në total, shpenzimet kapitale përjashtuar programin e rindërtimit janë rritur vetëm me 718 milionë lekë, krahasuar me buxhetin fillestar.

Në këtë Akt Normativ është bërë rialokimi i fondeve nga ato me financim të huaj (Kredi) në financim të brendshëm. Kjo lidhet edhe me disa projekte me financim të huaj (kredi), të cilat referuar marrëveshjes, janë marrë si mbështetje buxhetore dhe jo për një projekt specifik.

Kështu është rialokuar financimi te programi “E-qeverisja” apo “Furnizimi me Ujë dhe Kanalizime”. Projektet e tjera janë rialokuar drejt atyre projekteve të cilat kanë performancë më të mirë./MONITOR

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje