LIVE UPDATES
Ekonomi

Rritja e lëndëve të para dhe pagat do të shtrenjtojnë çmimet në disa sektorë; Kompanitë, pesimiste për konsumin

Shoqata e Bareve dhe Restoranteve paralajmëron se nga muaji mars do të ketë rritje të fortë të çmimeve nga i gjithë sektori, për shkak të kostove të larta nga shtrenjtimi i çmimeve të importit të kafesë apo çajeve.

5 Mars 2023, 07:12 Nga A.B

Rritja e lëndëve të para dhe pagat do të shtrenjtojnë

Shtrenjtimet e lëndëve të para për disa sektorë dhe shtimi i kostove nga rritja e pagave të punëtorëve do të sjellin rritje të çmimeve.

Shoqata e Bareve dhe Restoranteve paralajmëron se nga muaji mars do të ketë rritje të fortë të çmimeve nga i gjithë sektori, për shkak të kostove të larta nga shtrenjtimi i çmimeve të importit të kafesë apo çajeve.

“Deri tani, çmimet e kafesë në bare janë rritur tek-tuk 10 deri në 20 lekë. Nga marsi parashikohet të ketë rritje të fortë të çmimeve. Importuesit e kafesë, çajeve apo produkteve të tjera kanë paralajmëruar rritje të çmimeve 7-8% më shumë se vjet. Nga ana tjetër është edhe kostoja e lartë e pagave të punonjësve.

Rritja e pagave për shkak të mungesës së fuqisë punëtore është shumë e fortë. Krahasuar me vjet në sektorin e bareve dhe restoranteve nuk ka më paga të kamerierëve nën 50,000 lekë dhe të pastruesevem nën 40,000 lekë.

E gjitha kjo kosto do të amortizohet të çmimet. Edhe vlera e investimeve për rinovim baresh apo blerje të tyre është rritur 30 deri 40% më shumë, për shkak të shtrenjtimit të materialeve të ndërtimit”, nënvizuan përfaqësues të Shoqatës së Bareve dhe Restoranteve.

Rritje parashikohet të ketë edhe për mobiliet. Dritan Cacaj nga “Trin Mobilieri” thotë se mungesa e fuqisë punëtore do të rrisë kostot për prodhuesit vendas të mobilieve më shumë se shtrenjtimi i lëndëve të para. Shtimi i kostove nga mungesa e fuqisë punëtore pritet të sjellë rritje të çmimeve deri në 15% më shumë se vitin e kaluar.

Operatorë të tjerë pohojnë se do t’i mbajnë të pandryshuara çmimet për shkak të rënies së kërkesës. Ilir Linza, drejtuesi i fabrikës së përpunimit të drurit “FPM Tutto Mobili”, shton se nga shtrenjtimi i lëndëve të para çmimet e mobilieve u rritën rreth 30% në vitin 2022 më shumë se në vitin 2021. Kompania nuk parashikon më rritje të çmimeve, pasi nuk do të përballoheshin nga blerësit.

Bizneseve u largohen punëtorët nga Bangladeshi, kërkojnë hartimin e një plani kombëtar

Largimet nga vendi nuk po reduktojnë vetëm konsumin, por edhe numrin e punëtorëve të kualifikuar. Kriza e mungesës së punëtorëve po ndihet në të gjitha sektorët e ekonomisë, duke u kthyer në një nga problematikat më të mprehta të bizneseve.

Që nga prodhuesit e bukës, përpunuesit e mishit, mobilieve, bare-restoranteve dhe deri te mungesa e shoferëve të kamionëve në transport problematika po thellohet, duke u përkthyer në rritje të larta të kostove dhe rënie rendimenti, pasi të larguarit po zëvendësohen me punonjës të pakualifikuar.

Përveç vështirësive për gjetjen e punonjësve, bizneset po përballen edhe me fenomenin e largimit të punonjësve aziatikë, kryesisht atyre nga Bangladeshi që e përdorin Shqipërinë si trampolinë për të emigruar drejt Europës.

“Për shkak të mungesës së fuqisë punëtore, përpara disa muajsh punësuam 6 punonjës nga Bangladeshi me përvojë në përpunimin e drurit, të cilët pas 3 muajsh punë u larguan nga vendi i punës, pa njoftuar.

Kjo është kosto për biznesin, duke përfshirë edhe rritjet e shpeshta të pagave që ju bëjmë punonjësve aktualë”, tha për “Monitor”, drejtuesi i fabrikës së përpunimit të drurit “FPM Tutto Mobili”, z. Ilir Linza.

Dritan Cacaj, drejtuesi i mobilierisë “Trin Mobilieri”, thotë se që prej shtatorit të 2022, sektori vuan mungesën e fuqisë punëtore. Për këtë arsye i është drejtuar një agjencie punësimesh për marrjen e 10 punonjësve nga Egjipti, me përvojë të ngjashme në vendin e tyre në përpunimin e drurit.

Përballë rrezikut për largimin e punonjësve, siç po ndodh me disa biznese të tjera, z. Cacaj e konsideron marrjen e punonjësve nga Egjipti një fazë eksperimentale, pasi nuk mbetet rrugëzgjidhje tjetër për gjetjen e burimeve njerëzore.

“Prej kohësh në vend po ndihet mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar, të profesionistëve. Shumë prej punonjësve të kualifikuar janë larguar në emigracion, apo kanë ngritur vetë punishte, por edhe ata janë në kërkim të punonjësve.

Janë të rinj të grupmoshave 25 deri 35 vjeç që po largohen nga Shqipëria. Kjo është arsyeja që jemi detyruar të kërkojmë punonjës nga jashtë”.

Për shkak të largimit të fuqisë punëtore të kualifikuar në emigracion, kompanitë prodhuese të mobilieve kanë rritur pagat e punonjësve. Pagesa minimale mujore të punonjësve të kualifikuar në sektorin e përpunimit të mobilieve variojnë nga 70,000 lekë niveli minimal deri në 120,000 lekë rroga maksimale.

Sipas përllogaritjeve të bizneseve, kostoja e punësimit të punëtorëve egjiptianë llogaritet deri në 1,000 USD, 50% e vlerës shkon për siguracionet shtesë së jetës, fjetja dhe ushqimi, ndërsa pjesa e mbetur është paga mujore.

Vështirësi me mungesën e theksuar të fuqisë punëtore po hasin edhe përpunuesit e mishit. Administratori i kompanisë “Tona” z. Nikolla Tona, thotë se 30% e fuqisë punëtore është larguar në Gjermani.

Ai pohon se deri tani ka arritur të zëvendësojë 20% të tyre me vendas të tjerë, por të gjithë janë me kualifikim të dobët, duke ndikuar te rendimenti i prodhimit.

Shoqata e Bareve dhe Restoranteve deklarojnë se ju mungojnë 15,000 punonjës, ku arsyeja kryesore e vendeve të lira mbetet emigracioni i të rinjve. Para krizës së pandemisë në 2019, sipas të dhënave të INSTAT, numri i të punësuarve në këto struktura arrinte 45,000 punonjës. Për zgjidhjen e kësaj problematike, prej 3 muajsh bizneset po kërkojnë punonjës nga Filipinet.

Kryetari i Shoqatës së Bukës, Pastiçerisë dhe Brumërave, Gëzim Peshkopia, pohon se mungesa e theksuar e punonjësve po ndihet në furrat e bukës dhe pastiçerive.

Z. Peshkopia e cilëson mungesën e punëtorisë si “thembrën e Akilit” për sektorin. Për shkak të largimit të punonjësve të vendeve aziatike që po ndodh në sektorë të ekonomisë, z. Peshkopia rekomandon se zgjidhja e kësaj problematike duhet të ofrohet nga institucionet shtetërore nëpërmjet hartimit të një plani kombëtar, ku secili nga sektorët të nxjerrë të dhënat për kërkesën e fuqi së punëtore, ndërsa agjencitë e rekrutimit të kontrollohen nga shteti.

Shoqata e Bareve dhe Restoranteve si zgjidhje rekomandon përfshirjen në këtë mungesë të theksuar të fuqi së punëtore të komunitetit rom të Shqipërisë nëpërmjet zyra shtetërore të punësimit.

Shoqata shpreh gatishmërinë për nisjen e trajnimeve vullnetare për këtë kategori të shoqërisë, me qëllim punësimin e tyre në bare dhe restorante, por kërkon ndërhyrjen e shtetit që kërkesa për punësime të kanalizohet nëpërmjet zyrave të punësimit shtetëror./MONITOR

Sondazh

Poll
Ekonomi 4 Mars 2023, 07:39 I.A

Përpjekjet për lulëzim

Foto Ilustruese SHBA- Në kulmin e tij në vitet 1930, kompleksi River Rouge i kompanisë Ford, në periferi të Detroitit, punëso...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje