LIVE UPDATES
Ekonomi

Rrjeti i Grave: Gratë po diskriminohen në punësim, 80% janë ekonomikisht joaktive

Adelina Tërshani, koordinatore e projekteve në Rrjetin e Grave të Kosovës, tha se diskriminimi ndaj grave është shumë i shprehur qysh në intervistat për punë.

22 Maj 2022, 08:41 Nga DOSJA
Rrjeti i Grave: Gratë po diskriminohen në punësim, 80% janë
Foto ilustruese

Gratë janë një nga kategoritë kryesore që bëjnë pjesë në popullsinë ekonomikisht joaktive e që janë të gatshme për punë. Bazuar në disa të dhëna në Kosovë llogaritet se 80% e grave janë ekonomikisht joaktive.
Përfaqësuesit e shoqërisë civile i kanë thënë Ekonomia Online, se diskriminimi në bazë gjinore është njëri nga faktorët kryesor që ka ndikuar që ky numër i grave të jenë ekonomikisht joaktive.

Adelina Tërshani, koordinatore e projekteve në Rrjetin e Grave të Kosovës, tha se diskriminimi ndaj grave është shumë i shprehur qysh në intervistat për punë.
Sipas saj, edhe shkelja e së drejtës për pushim të lehonisë është njëra prej diskriminimeve më të shpeshta që gratë e hasin në tregun e punës.
Ajo numëron edhe një varg faktorësh të tjerë si ngacmimi seksual në vendin e punës, paga e pabarabartë për punë të barabartë me punëtorët burra, por edhe kushtet jo të mira dhe jo adekuate në vendin e punës.

“Hulumtimet e Rrjetit të Grave tregojnë që ka faktorë të shumtë që i lejnë gratë jashtë tregut të punës dhe ose i de motivojnë ato për me kërkua një vend punë në tregun e punës në Kosovë. Diskriminimi në baza gjinore është njëri prej faktorëve të shprehur të cilin e hasin gratë në tregun e punës, në intervista pune dhe kjo e bënë që ato të mbesin jashtë tregut të punës”.

“Shkelja e së drejtës për pushim të lehonisë është njëra prej diskriminimeve më të shpeshta që gratë e hasin në tregun e punës. Pastaj është ngacmimi seksual në vendin e punës, paga e pabarabartë për punë të barabartë me punëtorët burra, edhe kushtet jo të mira dhe jo adekuate në vendin e punës dhe shumë faktorë të tjerë”.

Një tjetër pengesë për punësim, sipas saj, janë edhe punët e papaguara e po ashtu “planet familjare”.
“Njëri prej faktorëve më shumë shqetësues është puna e papaguar e grave e cila nuk është që njihet aq më pakë me mekanizma shtetërorë këtu në Kosovë nuk njihet, nuk paguhet dhe iu bije barrë grave për shkak të normave që ato i mbartin për shkak të mentalitetit patriarkal në të cilin ne jetojmë. Tregu i punës në Kosovë është i pafavorshëm edhe për gratë edhe për burrat. Kur flasim për gratë mandej vinë shumë sfida që kanë bazë gjinore. Ato përballin forma të diskriminimit vetëm pse janë gra”.

“Qysh në intervista pune ato pyeten për planet e tyre nga shefat apo intervistuesit që i bëjnë këto intervista. A kanë plan të bëjnë fëmijë, a janë të martuara çka janë pyetje seksiste me bazë gjinore si formë e diskriminimit. Pse ndodh kjo është një faktor i rëndësishëm që është ligji i punës, tani mënyra se si Ligji i punës e rregullon pushimin e lehonisë tregon që barra apo kostoja e financiare e këtij pushimi apo leje bie mbi punëdhënësin në këtë rast sektorin privat që ofron më së shumti punë në Kosovë. Kjo bënë që këta punëdhënës llogaritin më mirë se a do ta marrin një grua apo një burrë në vendin e punës pavarësisht kualifikimeve”.
Kurse Yll Zekaj nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) tha se numër i madh i grave hezitojnë që të realizojnë të drejtën e tyre në trashëgimi, duke hequr kështu dorë nga pasuria.

“Kemi edhe një numër tjetër të OJQ-ve, por edhe agjencive për ndihmë juridike falas të cilët ofrojnë ndihmë juridike falas për gratë në realizimin e të drejtave të tyre por asnjëherë nuk është e mjaftueshme ajo që ofrohet e që tentohet që të bëhet një barazim edhe në aspektin ekonomik në mes të burrave dhe të grave në Kosovë”.

“Kemi mungesë të zhvillimit të procedurave sa i përket trashëgimitë, kemi një numër i madh i grave të cilat hezitojnë për ta realizuar të drejtën e vet në trashëgimi, ende e kemi një numër një shifror të përqindjes së grave të cilat përfitojnë nga pasuria që u takon nga familja përkatësisht në procedurën e trashëgimisë. Pastaj kemi një numër të madh të grave që ende për shkak të presioneve të ndryshe çofshin nga familja apo rrethi heqin dorë nga realizimi i kësaj të drejte. Vetëm një numër i vogël i grave kanë pronësinë të regjistruar në emrin e tyre”.

Tutje Zekaj tha se ka shumë sektorë të cilat ende janë të rezervuara vetëm për meshkujt dhe kemi një numër të vogël të femrave të cilat aplikojnë në këto pozicione.

Sipas ti, Qendra për ndihmë juridike që funksionon në kuadër të kësaj organizate, i përkrahin juridikisht gratë, por që sipas tij, këto të fundit nuk kanë mundësi financiare për t’u përballur me shpenzimet për të angazhuar avokat për të realizuar të drejtën e tyre.

“Pastaj është edhe diskriminimi në marrëdhënien e punës. Kemi shumë sektorë të cilat ende fatkeqësisht janë të rezervuara vetëm për gjininë e meshkujve dhe kemi një numër të vogël të femrave të cilat aplikojnë në këto pozicione. Ky është një lloj i diskriminimit faktik që ndodh. Jo në të shumtën e rasteve femrat e kërkojnë të drejtën e tyre në procedurën gjyqësore çoftë për shkak të papunësisë financiare për të përballur shpenzimet të cilat realizohen gjatë një procedure gjyqësore çoftë për shkak të neglizhencës së institucioneve për të ofruar benificione për gratë në zhvillimin e procedurës”.

“Ne si qendër për ndihmë juridike falas kemi kategori te veçanta për t’i përkrahur juridikisht gratë në realizimin e të drejtave të tyre çoftë në marrëdhënie pune çoftë nga realizimi i trashëgimisë kur këto gra nuk kanë mundësi financiare për t’u përballur me shpenzimet e këtyre procedurave, nuk kanë mundësi financiare për të angazhuar avokat për të realizuar të drejtën e tyre”.

Ajo thotë se në këtë drejtim Kosova, ka ligjet si ato që zbatohen në Bashkimin Evropian, por që mungon vullneti i institucione për zbatimin e tyre, raporton EO.

“Në aspektin formal ligjet tona janë të njëjtësuara me ligjet e Unionit Evropian, duke filluar nga kushtetuta pastaj edhe ligji në të cilin hyn edhe diskriminimi gjinor, janë legjislacion i përafruar me legjislacionin e Bashkimit Evropian. Ajo që ndodh në praktikë kemi mungesë të zbatimit të ligjeve. Kemi mungesë të vullnetit të institucioneve për të zbatuar ligjin”, tha Zekaj.

Marrë nga Express

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje