LIVE UPDATES
Insights

Tensionet Izrael-Iran nxisin frikën se lufta mund të përhapet përtej Gazës

29 Dhjetor 2023, 10:22 Nga a.d
Tensionet Izrael-Iran nxisin frikën se lufta mund të përhapet
foto ilustruese

Nga Jared Malsin & Anat Peled “Wall Street Journal”

Militantët e mbështetur nga Irani dhe forcat izraelite shkëmbyen sërish zjarr orët e fundit në Izraelin Verior, duke rritur frikën se lufta në Gaza mund të përhapet në një konflikt më të gjerë rajonal, dhe që mund të përfshijë Libanin dhe Sirinë.

Ushtria izraelite tha se iu kundërpërgjigj zjarrit të mërkurën, pasi militantët e Hezbollahut në Liban lëshuan raketa në drejtim të Izraelit. Një sulm i veçantë ajror izraelit të mërkurën vrau 3 persona, përfshirë 2 shtetas libanezo-australianë. Ndërkohë një milici irakiane e mbështetur nga Irani, mori përgjegjësinë për një dron të ngarkuar me eksplozivë që u rrëzua në një pjesë të Lartësive Golan, zonë e aneksuar nga Izraeli.

Përshkallëzimi i dhunës vjen pas një sulmi ajror në Siri të hënën, që vrau një zyrtar të lartë në Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit, i cili drejton punën e një rrjeti grupesh paraushtarake në të gjithë Lindjen e Mesme. Besohet se sulmi u krye nga Izraeli, por ky i fundit nuk e ka marrë ende përgjegjësinë për të.

Gjatë ceremonisë mortore ku morën pjesë mijëra njerëz në Teheran, udhëheqësit iranianë u zotuan të hakmerren për vrasjen e zyrtarit, Sayyed Razi Mousavi. Përshkallëzimi i dhunës përgjatë kufijve veriorë të Izraelit, po ngre shqetësime se lufta e tij me Hamasin në Gaza, mund të shndërrohet në një konfrontim të gjithanshëm me lëvizjen militante Hezbollah të Libanit dhe një sërë grupesh të tjera militante aleate të Iranit në të gjithë rajonin.

Izraeli dhe Hezbollahu janë përfshirë rregullisht në përleshje të kufizuara me armë zjarri që nga sulmi i Hamasit i 7 tetorit, që e nisi konfliktin aktual. Por presioni ndërkombëtar, duke përfshirë edhe administratën e Bidenit, ka ndihmuar deri më tani për ta mbajtur nën kontroll frontin Izrael-Liban.

Një përplasje ushtarake në shkallë të plotë midis Izraelit dhe Hezbollahut, mund të ishte shkatërruese për të dyja palët. Duke pasur nën komandë dhjetëra mijëra luftëtarë me përvojë në beteja dhe një arsenal raketash dhe armësh të tjera të ofruara nga Irani, Hezbollahu është një kundërshtar shumë më i aftë se Hamasi që është i armatosur relativisht lehtë.

Gjatë luftës së fundit midis Izraelit dhe Hezbollahut në vitin 2006, Izraeli e bombardoi rëndë Libanin, përfshirë aeroportin e Bejrutit dhe infrastrukturën tjetër civile, ndërsa Hezbollahu lëshoi ​qindra ​raketa mbi Izrael. Frenimi i armiqësive midis Izraelit, Hezbollahut dhe grupeve të tjera të milicisë të mbështetur nga Irani, ka qenë një synim diplomatik themelor i administratës se Joe Biden dhe i qeverive të tjera perëndimore gjatë gjithë luftës aktuale.

SHBA ia doli ta bindë kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu që të anulonte një sulm parandalues ​​kundër Hezbollahut disa ditë pas sulmit të 7 tetorit. Udhëheqësit izraelitë paralajmëruan këtë javë se po e humbasin durimin me përpjekjet diplomatike perëndimore, ndërsa zyrtarët amerikanë dhe aleatët po punonin për të zbutur tensionet javët e fundit.

“Po skadon koha për të arritur një zgjidhje diplomatike të krizës”- thotë Benny Gantz, anëtar i lartë i shtabit të luftës në Izrael. “Në rast se bota dhe qeveria libaneze nuk veprojnë për të parandaluar qëllimet ndaj banorëve veriorë të Izraelit dhe për të distancuar Hezbollahun nga kufiri, atëherë këtë do ta bëjë ushtria izraelite”- theksoi ai.

Zëdhënësi i ushtrisë izraelite, admirali Daniel Hagari tha se Izraeli po kundërpërgjigjet ndaj sulmit të Hezbollahut, dhe se që nga fillimi i luftës kishte vrarë më shumë se 150 militantë në Liban, përfshirë 129 anëtarë të Hezbollahut. Por këto shifra nuk mund të verifikohen dot në mënyrë të pavarur.

“Hezbollahu po paguan një çmim të lartë për veprimet e tij. Dhe do të paguajë një çmim edhe më të lartë nëse vazhdon të sulmojë”- tha ai të mërkurën. Konflikti me një intensitet ende të ulët midis Izraelit dhe Libanit, ka ndodhur paralelisht me ofensivën e Izraelit kundër Hamasit në Gaza, ku sipas autoriteteve që nga 7 tetori në enklavë janë vrarë më shumë se 21.000 njerëz, shumica prej tyre gra dhe fëmijë.

Në këtë numër përfshihen si militantë po ashtu edhe luftëtarë. Sipas Izraelit, gjatë inkursionit brenda Izraelit më 7 tetor Hamasi vrau më shumë se 1.200 njerëz, shumica e tyre civilë. Sipas zyrës për shtyp të kryeministrit izraelit, që nga fillimi i tij konflikti ka zhvendosur deri tani më shumë se 230.000 njerëz nga shtëpitë e tyre në Izraelin Jugor dhe Verior.

Ai gjithashtu ka zhvendosur më shumë se 70.000 njerëz nga Libani jugor. Me 24.000 banorë, Kiryat Shmona është qyteti më i madh në Izraelin Verior që është evakuuar që nga fillimi i luftës në Gaza, pasi ka qenë shpeshherë në shënjestër të sulmeve të Hezbollahut. Vetëm të mërkurën mbi qytet ranë 16 mortaja, të cilat shkaktuan dëme në shtëpi dhe infrastrukturën publike, theksoi Avihay Shtern, kryebashkiaku i qytetit.

Shtern shtoi se ai nuk do t’u bëjë thirrje banorëve që të kthehen në qytet derisa Hezbollahu të largohet nga kufiri dhe qeveria të jetë në gjendje të garantojë sigurinë. “Sepse ne nuk mund të presim që një ditë mijëra militantë të kalojnë gardhin kufitar dhe të shohim tmerret që ndodhën në jug të Izraelit”- deklaroi ai.
Në mbarë rajonin, një sërë grupesh militante, aleate me Iranin, kanë mbajtur anën e Hamasit në këtë konflikt, përfshirë rebelët Houthi në Jemen, të cilët kanë nisur ditët e fundit sulmet ndaj anijeve tregtare në Detin e Kuq, për të cilat ata besojnë se po shkojnë drejt Izraelit, duke ndërprerë kësisoj një rrugë shumë të rëndësishme të transportit global.

Vrasja e Mousavi-t, zyrtarit të lartë të IRGC-së, i rriti më tej tensionet Izrael-Iran. Duke folur gjatë funeralit të tij të enjten, udhëheqësi më i lartë i gardës revolucionare, gjeneralmajor Hossein Salami, tha se Mousavi ishte një nga udhëheqësit më të rëndësishëm të organizatës dhe se Irani do të hakmerrej “në kohën dhe vendin e duhur”, cituar nga agjencia shtetërore e lajmeve në Iran, IRNA.
Ndërkaq një zyrtar i IRGC-së tha në fillim të kësaj jave se sulmi i 7 tetorit, ishte kryer në formë hakmarrje për vrasjen e kreut të lartë të IRGC-së, Qassem Soleimani, në janarin e vitit 2020 nga forcat speciale të Shteteve të Bashkuara.

Por më vonë zyrtarët iranianë e hodhën poshtë këtë deklaratë, duke thënë se sulmi kishte qenë një nismë e vetë palestinezëve. Breshëria e regatave të lëshuara nga territori i Libanit të mërkurën, erdhi pas një sulmi ajror izraelit që vrau 3 persona, përfshirë 2 persona me shtetësi australiano-libaneze. Australia konfirmoi të enjten vdekjen e dy qytetarëve të saj, dhe tha se po hetonte pretendimet e Hezbollahut se një nga personat kishte lidhje me këtë grupim radikal.

iran izrael

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj