LIVE UPDATES
Insights

Rreziqet serioze që i kanosen Evropës nga zona e rehatisë ku vazhdon të qëndrojë

Po ashtu ekziston supozimi se kushdo që do të zgjidhet president në vitin 2024, Shtetet e Bashkuara do të vazhdojë të sigurojnë një ‘ombrellë’ sigurie për Evropën. Evropianët besojnë se mund të vazhdojnë të flenë të qetë. Nga ana tjetër ekziston supozimi, i ushqyer nga fushata e keq-informuese, se Ukraina është duke e humbur luftën kundër Rusisë.

25 Dhjetor 2023, 10:06 Nga a.d

Rreziqet serioze që i kanosen Evropës nga zona e rehatisë ku

Nga Judy Dempsey “Carnegie Europe”

Evropa vazhdon të ecë përpara me opsionin e ‘autopilotit’, sa për të përdorur një term të njohur nga fusha e aviacionit. Në kontinent mbizotëron ndenja se mund të ruhet status quo-ja aktuale. Kjo status quo, bazohet në supozimin se luftërat në vendet fqinje, nuk do të ndikojnë në thelb tek Bashkimi Evropian, tek mënyra e funksionimit të tij, apo edhe tek jeta e qytetarëve të tij.

Po ashtu ekziston supozimi se kushdo që do të zgjidhet president në vitin 2024, Shtetet e Bashkuara do të vazhdojë të sigurojnë një ‘ombrellë’ sigurie për Evropën. Evropianët besojnë se mund të vazhdojnë të flenë të qetë. Nga ana tjetër ekziston supozimi, i ushqyer nga fushata e keq-informuese, se Ukraina është duke e humbur luftën kundër Rusisë.

Për disa kompani evropiane, kjo mund të nënkuptojë ndoshta rikthimin së shpejti tek biznesi si zakonisht me Kremlinin. Të gjitha këto supozime, nxjerrin në pah të njëjtin defekt nga i cili ka vuajtur BE-ja gjatë gjithë këtij vitit. Mbi të gjitha blloku ka dështuar ta kuptojë se si të gjitha këto konflikte do të ndikojnë shumë tek stabiliteti i tij i ardhshëm.

Por edhe faktin se status quo-ja që ajo ka parasysh nuk është më e qëndrueshme. Në kohëra trazirash, liderët e Bashkimit Evropian pëlqejnë gjithmonë që t’i drejtohen sloganit:Një krizë e bën më të fortë bllokun. Në të vërtetë nuk është kështu.

Nga kriza në krizë, evropianët kanë reaguar, ndonjëherë në një mënyrë mjerane - si në rastin e shpërbërjes së përgjakshme dhe të dhunshme të ish-Jugosllavisë - dhe ndonjëherë në mënyrë të admirueshme, siç ka ndodhur deri më sot ndaj luftës së Rusisë kundër Ukrainës.

Rekordi është i përzier, dhe Evropa nuk është shfaqur gjithmonë më e fortë. Ndërkaq ka shumë kriza të tjera, më pak të diskutuara, me të cilat po përballet Evropa. Për shembull programi bërthamor i Iranit. Në rast se ai do t’i japë mundësi Teheranit pasjen e armëve bërthamore, kjo do ta ndryshonte rrënjësisht ekuilibrin e fuqisë në Lindjen e Mesme.

Për të mos përmendur ndikimin e madh në regjimin global të mos-përhapjes së armëve bërthamore. Meqë ra fjala, Bashkimi Evropian ka qenë thuajse indiferent ndaj protestave të mëdha popullore kundër regjimit në Iran.

Një çështje tjetër delikate është tregtia. BE-ja ka qenë prej kohësh si një magnet për vendet që duan të arrijnë një marrëveshje tregtare me bllokun, duke pasur parasysh madhësinë e saj ekonomike, por edhe të gjitha avantazhet e eksportit dhe importit me tarifa të reduktuara.

Por kjo joshje nuk mund të merret si diçka e mirëqenë. Asnjë nga vendet e BE-së nuk ka lëndët e para jetike të nevojshme për të zbatuar axhendat e tyre për përshpejtimin e tranzicionit të Evropës drejt energjisë së rinovueshme. Nga ana tjetër, Brukseli nuk e ka përshtatur gjuhën apo politikat e tij për të pasur parasysh ndikimin që kanë vendet e treta, kur është fjala për negocimin e marrëveshjeve tregtare.

Ndaj mbërrihet në përfundimin se pavarësisht nëse janë konflikte ushtarake, marrëveshje tregtare apo çështje klimatike, BE-ja beson se mund të vazhdojë të ruajë status quo-në. Kjo e fundit i ka rrënjët tek joshja historike e të tjerëve ndaj BE-së, dhe tek besimi se unioni mund të manovrojë disi, në vend se të njohë nevojën për politika të integruara fiskale, të jashtme, të mbrojtjes dhe të sigurisë.

Luftërat në Ukrainë dhe Gaza, sa për të përmendur vetëm dy shembuj, duhet ta kishin nxjerrë Evropën nga zona e saj e rehatisë, duke konfirmuar domosdoshmërinë për t’u integruar më tej me njëri-tjetrin. Mjerisht, nuk ka ndodhur asnjëra nga këto.

Këtë vit, disa shtete anëtare të BE-së u përpoqën të përdornin zonën e rehatisë për të çuar përpara axhendat e tyre. Për shembull, kryeministri i Hungarisë Viktor Orbán, qoftë i motivuar nga një qëndrimi në pushtet apo lidhjet e tij misterioze me Kremlinin, ka bllokuar deri më sot miratimin e një paketë të madhe ndihme financiare për Ukrainën.

Ekzistojnë edhe shembuj të tjerë të shteteve anëtare që tregojnë muskujt e tyre për të penguar zgjerimin e mëtejshëm, për të sabotuar një politikë koherente mbi migracionin, apo për të bllokuar marrëveshjet tregtare.

Kur diskutohet mbi luftën e Rusisë kundër Ukrainës, justifikimi i pasinqertë i industrisë evropiane të mbrojtjes ndaj qeverive, sipas të cilit ajo nuk zotëron kapacitete të mjaftueshme ushtarake për të dërguar në Ukrainë, tregon një miopi strategjike në lidhje me atë që është në lojë në këtë luftë.

Eksportet e armëve nga disa vende të mëdha të Bashkimit Evropian, flasin për sasi të mëdha pajisjesh ushtarake që mund të dërgohen në Ukrainë. Por në kushtet aktuale, shumëkush pyet veten nëse interesat kombëtare dominojnë mbi dëshirën për një fitore të Ukrainës.

Interesat kombëtare, kanë mbizotëruar shpeshherë ndaj konsideratave të tjera. Bisedimet tregtare midis BE-së, Australisë dhe Mercosur, u ndërprenë kohët e fundit për arsye që lidhen kryesisht me dëshirën e Francës për të mbrojtur fermat e saj. Dhe kjo qasje është më se e kuptueshme.

Por Brukseli ka nevojë për një dozë ndershmërie. Ai duhet të reflektojë mbi pyetjet me thelbësore:A mund të jetë realisht një lojtar rajonal apo global, pa pasur një politikë koherente të jashtme dhe të sigurisë? A mund të reagojë si duhet ndaj ngjarjeve nëse vendimet kryesore kërkojnë unanimitet midis 27 shteteve anëtare?

A mund të bëjë vërtet diferencën, nëse nuk është i përgatitur të marrë përgjegjësinë për sigurinë e vet? Këto pyetje janë ngritur prej kohësh. Dhe pikërisht këtu qëndron aspekti më dëshpërues. Ato konfirmojnë një vetëkënaqësi intelektuale apo për të thënë më troç, një pandershmëri intelektuale, ku liderët nuk do ta thonë me zë të lartë se çfarë nevojitet që Evropa të ketë ndikim, stabilitet dhe siguri.

Ukraina për pak sa nuk e theu statusquo-në. Me fillimin e ciklit zgjedhor në Evropë - dhe në Shtetet e Bashkuara - nuk është e sigurt se gjatë vitit që po vjen, evropianët do të dalin nga kjo zonë e rrezikshme e rehatisë. Ndërkohë është e sigurt se vazhdimi i një sjellje të tillë, do t’i shkonte shumë për shtat Rusisë dhe Kinës.

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje