LIVE UPDATES
Bota

INTERVISTA/ Xhon Bolton: Liderët autoritarë si Trump, janë shumë më të rrezikshëm mandatin e dytë

26 Korrik 2020, 12:41 Nga DOSJA
INTERVISTA/ Xhon Bolton: Liderët autoritarë si Trump, janë

SHBA- Xhon Bolton, 71-vjeç, ishte në vitet 2018-2019 këshilltar i presidentit amerikan Donald Trump për sigurinë kombëtare. Në një intervistë për “Der Spiegel”, ai flet për marrëdhëniet e Trump me gratë udhëheqëse, origjinën e konfliktit të tij me kancelaren gjermane Angela Merkel, NATO-n, dhe shanset e presidentit amerikan për një mandat të dytë.

Zoti Bolton, Donald Trump kishte nisur ta sulmonte kancelaren gjerman Angela Merkel që kur ishte ende një nga shumë kandidatët republikanë për president. Ai tha se politika e Merkel ndaj refugjatëve ishte një “fatkeqësi për Gjermaninë”. A kemi ne përshtypjen e gabuar, apo Trump është tepër i fiksuar pas kancelares?

Marrëdhëniet e Trump me kancelaren Merkel dhe ish-kryeministren britanike Tereza Mej ishin dy nga më të vështirat që unë kam parë. Mendoj që ai pa pasur probleme në raportet me udhëheqëset gra. Por me Merkel, ishte diçka më e veçantë. Babai i presidentit ishte gjerman, ndaj kjo mund të ketë pasur një ndikim.

Por Trumpi ka konflikte të ngjashme me një numër udhëheqësish të tjerë botërorë. A ka mundësi që ai të ketë thjesht probleme me gratë?

Mendoj se është një faktor. Por ai ka probleme me shumë liderë të zgjedhur në mënyrë demokratike, burra apo gra qofshin. Ai duket se ka marrëdhënie më të mira me figura autoritare, sesa me ato që zgjidhen në vendet demokratike.

Si e shpjegoni këtë?

Një pjesë e vështirësisë që Trump has në çështjet ndërkombëtare, është mungesa prej tij e ndonjë baze filozofike. Ai nuk ka asnjë filozofi. Për shembull, unë jam një republikan konservator. Ai nuk është. Por nga ana tjetër, nuk është as edhe një demokrat liberal. Ai ka prirjen t’i ngatërrojë marrëdhëniet personale me udhëheqësit e huaj, me marrëdhëniet dypalëshe midis SHBA-së dhe atij vendi.

Pse Trump nuk tregon interes për bashkëpunim me partnerët e vjetër të Amerikës?

Ka një përpjekje të vazhdueshme nga analistët politikë në SHBA dhe Evropë, për ta kuptuar Trumpin, apo për të përcaktuar një Doktrinë Trump. Mos humbni më kohë me këtë gjë! Nuk ka asnjë Doktrinë Trump. Vendimi që ai merr në mëngjes mbi një çështje, mund të ndryshojë pasdite, kryesisht në varësi të konsideratave politike. Ai është kryesisht i interesuar për rizgjedhjen e tij.

Nëse rizgjidhet për një mandat tjetër, a do ta tërheqë Trump SHBA-në nga NATO,?

Kjo është shumë e vështirë të parashikohet. Tani për tani, ai ka një qasje të ashpër ndaj Kinës. Por nëse rizgjidhet, unë mendoj se është plotësisht e mundur që ai të kthehet menjëherë tek shoku i tij Xi Jinping, dhe të përpiqet të nisë sërish negociatat për një marrëveshje të re tregtare. Fati i Hong Kongut dhe një larmi temash të tjera, do të braktisen rrugës.

A është presidenti po aq i paparashikueshëm për stafin e tij, sa është për pjesën tjetër të botës?

Po. Pas samitit të NATO-s në korrik ne po shkonim në Londër për t’u takuar me Tereza Mejin, dhe më pas në Helsinki për takimin e famshëm me Vladimir Putinin. Trump i tha gazetarëve në aeroport:Nga këto takime, më e lehtë mund të jetë me Putinin. E kush do ta mendonte këtë? Përgjigja është:Askush tjetër përveç Donald Trumpit!

A do të duhet që Gjermania dhe pjesa tjetër e Evropës, të jenë përgjegjëse në të ardhmen për sigurinë dhe mbrojtjen e tyre kombëtare?

Evropa duhet ta shohë Trumpin si një anomali në politikën amerikane. Ajo çfarë bën Trumpi nuk është politikë. Dhe për shkak se nuk pasqyron ndonjë filozofi, nuk do të jetë shumë e vështirë për t’u rikthyer në normalitet. Partia Republikane, beson se Evropa nuk duhet të lihet vetëm kur është fjala për mbrojtjen.

Problemi me Bashkimin Evropian, është se ka shumë retorikë për politika të forta të sigurisë, por jo shumë lëvizje në praktike. Ju i dëgjoni udhëheqësit evropianë të thonë pa pushim:”Ne do të mbrohemi vetë!”. Nëse njerëzit nuk janë të kujdesshëm, do të ketë të tjerë në Amerikë, njerëz si Trump, që do të thonë:”Epo mirë, rrugën e mbarë!”.

A e ka dëmtuar presidenca Trump reputacionin e Shteteve të Bashkuara?

Dëme ka. Nëse Trump humbet në nëntor, riparimi i tyre do të jetë një nga detyrat kryesore për administratën Bajden. Por po ashtu i takon Partisë Republikane të sigurohet, që të mos përfundojmë më me një tjetër kandidat të tillë në të ardhmen.

Ajo që mund të ofroj si ngushëllim evropianëve ose të tjerëve, është ajo që tha dikur Uinston Çërçill. Ai tha:”Ju mund të mbështeteni gjithnjë tek amerikanët se do të bëjnë gjënë e duhur, vetëm pasi ata të kenë provuar gjithçka tjetër”. Dhe ajo që po bëjmë ne tani, është testimi i gjithçkaje tjetër.

Disa demokratë janë të shqetësuar se Trump do të injorojë humbjen në zgjedhje, dhe do të vazhdojë të qëndrojë në Shtëpinë e Bardhë…

Unë nuk shoh të prova për diçka të tillë. Po të kishte, do t’i kisha përfshirë ato në librin tim. Trump është i aftë të bëjë thuajse çdo gjë. Por ky është një aspekt i asaj që ne e quajmë “Sindromi i Degradimit të Trump:E gjithë analiza politike përcaktohet nga Trump, nga ato që ai bën apo nuk bën. Dhe analiza ndalet në atë pikë.

Cila është frika juaj më e madhe nëse Donald Trump do të fitojë një tjetër mandat?

Druaj se ndikimi i liderëve autoritarë, mund të rritet në mandatin e tyre të dytë.

Ju e botuat librin tuaj pjesërisht për të mos e lejuar Trump të vijojë me një mandat të dytë. Shumë amerikanë, thonë se nëse ky do të ishte qëllimi juaj i vërtetë, atëherë ju duhet të kishit dëshmuar në seancat e impeachment-it…

Unë nuk mendoj se do të kishte sjellë ndonjë ndryshim. Demokratët donin një luftë partiake, dhe e zhvilluan atë. Për ta shpallur fajtor në Senat pas impeachment-it, duhej një shumicë prej dy të tretash, që do të thoshte se do të kishin nevojë për shumë vota të republikanëve. Por ata morën vetëm një prej tyre. Unë mendoj se çdo gjë që do të thoja në Senat, nuk do të kishte ndonjë vlerë.

A ka ndonjë shans që Trumpi të fitojë zgjedhjet në nëntor?

Absolutisht që jo. Ai është duke humbur shumë terren, kryesisht për shkak të pandemisë së koronavirusit dhe pasojave ekonomike negative. Por edhe sondazhet në vitin 2016, e rendisnin pas kundërshtarit. Ditën e zgjedhjeve kishte një konsensus universal, përfshirë shtabin elektoral të Trumpit, se ai do të humbiste. Për mendimit tim, nuk duhet të nënvlerësojmë asnjëherë aftësinë e Partisë Demokratike për të hedhur në erë një palë zgjedhje.

Marrë me shkurtime nga Der Spiegel–Bota.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota donald trump xhon bolton donald trump xhon bolton

Sondazh

Poll

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit