LIVE UPDATES
Aktualitet

Kastriot Dervishi: Si rusët futën duart në arkivat e shtetit shqiptar, morën dokumente

18 Qershor 2019, 05:50 Nga DOSJA
Kastriot Dervishi: Si rusët futën duart në arkivat e shtetit

Tiranë- Kastriot Dervishi është shprehur së fundmi se rusët gjatë sistemi komunist në Shqipëri kanë marrë dokumente shqiptare nga arkiva e shtetit. Ai thekson se rusët kanë futur duart në në arkivat e Shqipërisë pasi ende nuk kishte një ligj për dokumentet sekrete shtetërore.

“Zëvendësdrejtori i Drejtorisë Qendrore të Arkivave të MPBsë në Bashkimin Sovjetik, L.Jakolev në një letër që i drejtohen Veli Dedit thotë se kjo drejtori po përgatiste disa botime të viteve 1917-1957, në të cilat ishin përfshirë edhe disa dokumente të arkivit shqiptar. Kjo do të thoshte se sovjetikët kishin futur duart në arkivat e Shqipërisë.”, shprehet Dervishi.

Sipas tij deri më 1956 Shqipëria nuk kishte rregulla të sakta për arkivin shtetëror  dhe po në këtë vit, kryeministri Mehmet Shehu miratoi rregullon mbi administrimin e dokumenteve sekret e tepër sekret.

Shkrimi i plotë:

Sikur të mos mjaftonte katastrofa e deri kësaj kohe, vihet re se në kohën e dashurisë së madhe shqiptarosovjetike, edhe sovjetikët janë qasur arkivave të Shqipërisë. Arkivi vazhdoi të ishte në nivelin e degës deri në vitin 1955. Pasi puna shkonte siç edhe kuptohet shkel e shko ose sipas parimit “ta shtyjmë sot e të vrasin veten ata që do vinë nesër”, në vitin 1955 u mendua që arkivi të ngrihet në nivel drejtorie. Varësia e tij vazhdoi të ishte nga MPB sepse kështu e kishin dhe sovjetikët. Nga raporti i datës 4.3.1955 merret vesh se kërkohej që i gjithë dokumentacioni të përqendrohej në qendër. Pra akoma gjendja ishte atje ku kishte qenë. Burokratët komunistët mjaftoheshin me mbledhje plenumesh e kongresesh, a thua se kështu do zgjidhnin çështjen.

Arkivi, drejtori
Gjatë vitit 1955 u përgatitën disa norma akte ligjore. Në relacionin përkatës të ministrit të Punëve të Brendshme Kadri Hazbiu thuhej se urdhëresa e vitit 1949 dhe VKM-ja e vitit 1951 nuk sollën rezultate pozitive për arkivat. Nuk ishte arritur përqendrimi i arkivave. Kishte mungesë eksperience, ishin krijuar sasi të mëdha dokumentesh para dhe pas lufte të papërpunuara, rregulli mungonte, etj kërkohen fonde, etj. Për këtë qëllim doli VKM nr.210, datë 31.5.1955. në hyrje të saj pranohej gjendja e rëndë e krijuar në vend në rrjetin arkivor të vendit. Për këtë arsye, u vendosën disa masa: 1-Krijimi i fondit të centralizuar në Arkivin e Shtetit 2-Të krijohet Drejtoria e Arkivave Shtetërore në MPB me dy ndarje: Arkivi Qendror Shtetëror dhe Arkivi Qendror Shtetëror Historik. 3-Organika përkatëse, etj. Ngarkohet MPB në zbatimin e kësaj VKM-je dhe ministritë dhe entet e tjera shtetërore. U miratuan: -Rregullorja mbi fondin arkivor -Rregullorja e AQSH-së
Katastrofa e arkivave të shtetit shqiptar në vitet 1944-1964

Rusët trazuan e morën dokumentet shqiptare

-Rregullorja e AQSHH-së U përgatitën modelet si të hartoheshin dosjet, modularët përkatës, etj. (AQSH, F.507, V.1955, D.1)

Në vitin 1955 me strukturën e re, vendin e Sefedin Meçes e zuri ushtaraku Veli Dedi. Nga PPSH-ja vazhdonte të trajtohej arkivi si njësi ushtarake. Data e saktë është kontradiktore në disa dokumente. Të dy zyrtarët kanë datën 1 shtator 1955 atë të lënies e marrjes së detyrës. Mirëpo në disa dokumente Veli Dedi ka nënshkruar si drejtor para marrjes së detyrës. Gjatë pjesëmarrjes në 200 vjetorin e krijimit të arkivit hungarez, në Budapest më 12-16 qershor 1956 drejtori i Drejtorisë së Arkivave Veli Dedi ndër të tjera tha: “Vendi ynë nuk ka një traditë shkencore në fushën e arkivave”, duke theksuar se vetëm në vitin 1948 u ngrit një seksion i veçantë në Institutin e Shkencave.

Sovjetikët

Megjithëse arkivi ka qenë i pasistemuar duket prania e sovjetikëve në të.

Zëvendësdrejtori i Drejtorisë Qendrore të Arkivave të MPBsë në Bashkimin Sovjetik, L.Jakolev në një letër që i drejtohen Veli Dedit thotë se kjo drejtori po përgatiste disa botime të viteve 1917-1957, në të cilat ishin përfshirë edhe disa dokumente të arkivit shqiptar. Kjo do të thoshte se sovjetikët kishin futur duart në arkivat e Shqipërisë. (AQSH, F.507, V.1955, D.6). Më 22.9.1955 Veli Dedi kërkonte përcaktimin e rolit të kryearkivit dhe arkivistëve. Një masë e marrë me 10 vjet vonesë tregonte se çfarë krimi ishte konsumuar deri atë çast.

Rregullorja e vitit 1956

Deri në këtë kohë, në Shqipëri nuk kishte rregulla të qarta për sekretin shtetëror. Në vitin 1956, kryeministri Mehmet Shehu, miratoi rregullon mbi administrimin e dokumenteve sekret e tepër sekret dhe mbi ruajtjen e sekretit shtetëror në ministritë, institucionet dhe ndërmarrjet e RPSH-së. Sipas nenit 1 të kësaj rregulloreje, në RPSH do përdoreshin dy lloj nivelesh klasifikimi: -Tepër sekret, ku hynin dokumentet e tilla si informata me karakter ushtarak (efektivi, dislokimi, fuqia, shifrat përbërja, gjendja, planet), informata me karakter ekonomik (prodhimi i mineraleve, hartat gjeologjike, të dhënat për naftë, krom, ar, volfram, uranium, platin, sasitë numerike të tyre, transporti e mjetet e tij, valuta, e planet financiare, planet ekonomike, eksport – importet, projektet e urave mbi 15 metra, mbi zbulimet e shpikjet, shifra shtetërore, dosjet e kuadrit, bisedime e marrëveshje me shtete të tjera, etj) -Sekret. Këtu hynin dokumentet si projektet, planet, relievet, aktporositë, llogaritë statike, preventivat e radiostacioneve, depove të rezervave që nuk kanë rëndësi strategjike dhe stacioneve të ujit, materiale studimi për çmimet e mallrave, për taksat e tatimet e popullsisë, bilanci i të ardhurave të popullatës, korrespondenca me vendet komuniste, aktet e komisionit të kontrollit të shtetit, plani i kostos së prodhimeve në shkallë vendi (AMB, F.48, V.1957, D 363)

J.V/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

aktualitet aktualitet dokumentet sekrete shqiptare kastriot dervishi rusët në komizëm dokumentet sekrete shqiptare kastriot dervishi rusët në komizëm

Sondazh

Poll

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje