LIVE UPDATES
Bota

Kthimi në vendlindje për t’i ndihmuar romët

21 Shkurt 2021, 22:13 Nga DOSJA
Kthimi në vendlindje për t’i ndihmuar romët

Bëri mijëra kilometra që të vijë në Prizren dhe të garojë në zgjedhjet e 14 shkurtit.

Orhan Galushi ka 35 vjet që është larguar nga vendlindja dhe jeton në Holandë. Ky 65-vjeçar, që i takon komunitetit rom, punon si gazetar në Amsterdam.

Ai dhe partia me të cilën ka garuar në këto zgjedhje, Kosovaki Nevi Romani Partia, nuk ka fituar në zgjedhjet e së dielës së kaluar.

Në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, ai tregon se përse u kthye në Kosovë.

“Ju e dini që romët janë në margjinë këtu në Kosovë, edhe njerëzit në Kosovë duhet të edukohen se si duhet të përdoren elementet e demokracisë. Secili e dimë që edukimi është rruga për të qenë i lirë. Pse romët janë pa shkollë? Çfarë ka ndodhur këtu? Çfarë historie ka? Unë do të bëhem një urë e fortë, e mirë, e bukur, që romët e Kosovës të arrijnë të zhvillojnë aso projektesh që standardi i romëve dhe kosovarëve do të ndryshojë”, thotë Galushi.


Lagjja ku është rritur, nuk ka ndryshuar shumë. Kushtet për të jetuar janë ende të vështira.

Orhani tashmë ka filluar t’i vizitojë familjet për të parë se çka u mungon atyre.

Papunësia te komunitetet rom, ashkali dhe egjiptas është më e lartë se te komunitetet tjera.

Ankesat e banorëve të lagjes së Orhan Galushit, kanë të bëjnë pikërisht me papunësinë.

“Burri s’po punon, unë s’po punoj, çika s’po punon. Vetëm me def(dajre) po shkoj. Po të mos ishte defi, unë vdes urie”, thotë një grua rome derisa bisedon me Orhan Galushin.

Dëshira e Orhan Galushit, është që t’i ndihmojë të rinjtë e komunitetit rom, të ndjekin ëndrrat e tyre.

“Së bashku me ju duhet ngadalë të formojmë një grup, një grup të madh me gjeneratën e re, në mënyrë që studentët që janë, do të zhvillojnë, do të japin kontribut për popullin tonë, për Kosovën sidomos”, thotë Galushi pas takimit me disa të rinj të komunitetit rom në Prizren.

Komunitetet Rom, Ashkali dhe Egjiptas (RAE), njihen zyrtarisht si komunitete të veçanta në Kosovë dhe sipas kushtetutës gëzojnë të drejtat e barabarta me të gjitha komunitetet tjera.

Sipas regjistrimit të popullsisë të bërë në vitin 2011, në Kosovë jetojnë deri në 40 mijë qytetarë të këtyre komuniteteve. Ndërkaq, sipas të dhënave të publikuara në ueb-faqen e Zyrës për çështje të komuniteteve në kuadër të Zyrës së kryeministrit të Kosovës, norma e papunësisë te komunitetet vlerësohet ndërmjet 90 për qind dhe 100 për qind.

Sipas të dhënave nga Qendra Dokumentuese për Rom, Ashkali dhe Egjiptas, deri në 80 për qind e pjesëtarëve të këtyre komuniteteve, janë të papunë.

Pse fëmijët romë nuk ndjekin shkollimin?
Organizatat që merren me mbrojtjen e komuniteteve jo-shumicë në Kosovë, thonë se niveli i përfshirjes së fëmijëve të komunitetit Rom, Ashkali dhe Egjiptian në edukim, është shumë i ulët.

Sofia Toska nga organizata kosovare për edukim tregon për Radion Evropa e Lirë se përse fëmijët dhe të rinjtë e komunitetit Rom, Ashkali dhe Egjiptian, nuk vijojnë mësimin.

Duke filluar nga nevojat esenciale, si mungesa e higjienës jo të duhur personale, mungesa e veshmbathjeve, nënvlerësimi i shkollimit nga ana e prindërve, mungesa e përkrahjes nga prindërit në këtë drejtim, mungesa e vetëbesimit dhe sigurisë në shkollë, varfëria ekstreme dhe gjendja e rëndë ekonomike”, thotë Toska.

Ajo thotë se shteti i Kosovës duhet të bëjë edhe më shumë sa i përket arsimimit të fëmijëve të këtyre komuniteteve.

“Ne nuk vërejmë, së paku si OJQ, ndonjë përpjekje më serioze që i ndihmon këto komunitete për një të ardhme më të mirë dhe për hapa më konkretë që do të përmirësonte gjendjen e tyre, por gjithçka po mbetet vetëm në strategji dhe legjislacione, por jo në anën e zbatimit”, shton Toska.

Sipas regjistrimit të popullsisë në vitin 2011, në Kosovë jetojnë rreth 9 mijë romë.

Marrë nga REL

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

diaspora diaspora orhan galushi zgjedhjet ne kosove orhan galushi zgjedhjet ne kosove

Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend