All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Politike

Ndryshimi i Sistemit: Rama godet marrëveshjen e 5 qershorit në 12 nene

13 Korrik 2020, 11:27 Nga DOSJA
Ndryshimi i Sistemit: Rama godet marrëveshjen e 5 qershorit në 12 nene
All - Paragraf - 1

TIRANË– Prekja e Kodit Zgjedhor është e pashmangshme në rast se ndryshohet Kushtetuta siç ka paralajmëruar mazhoranca. Komisioni Evropian, SHBA, Parlamenti Evropian dhe Bundestagu gjerman më shumë se një herë kanë kërkuar që pakti elektoral i miratuar nga të gjitha forcat kryesore politike dhe i monitoruar nga ndërkombëtarët të kalojë pa ndryshime në parlament.

Kur deklaroi se do ndërhynte në Kushtetutë për të ndryshuar sistemin, nga lista të hapura në lista të mbyllura, Kryeministri Rama u shpreh se kjo nuk cenonte marrëveshjen e arritur më 5 qershor nga Këshilli Politik, i përbërë nga PD-PS-LSI dhe nën monitorimin e Bashkimit Europian, SHBA dhe Britanisë së Madhe.

Nga ana e tyre, këta të fundit kanë kërkuar që marrëveshja të kalojë ashtu siç është e paprekur, çka do të thotë që kalimi i kodit në tërësi, duhet t’i bëhet ndërhyrje vetëm në nenet që parashikon marrëveshja në fjalë. Por në rast se ndërhyhet në Kushtetutë për të implementuar ndryshimin e sistemit, atëherë është e detyrueshme të ndërhysh dhe në Kodin Zgjedhor, së paku në nenet që flasin për formulën e përllogaritjes së mandateve, si dhe kudo ku ndodhet fjala “koalicion”.

Të gjitha këto nene duhen ndryshuar ose abroguar. Abrogimi apo ndryshimi i neneve do të thotë automatikisht prekje e marrëveshjes.

Vëzhgimi
Gazeta MAPO ka bërë një vëzhgim në tërësi të Kodit Zgjedhor, dhe rezulton se si pasojë e ndryshimit të sistemit në Kushtetutë, në Kodin Zgjedhor duhet të ndërhyhet në të paktën 12 nene të tij, ndoshta dhe më shumë. Ndërsa dy nene që janë përllogaritja e mandateve duhet të ndryshohen plotësisht.

Nenet 162 dhe 163 flasin për përllogaritje mandatesh në bazë të sistemit proporcional rajonal me lista të mbyllura, ndërsa sistemi proporcional rajonal me lista të hapura kërkon një tjetër përllogaritje. Pra, për ta bërë më të qartë, në rast se në sistemin aktual votat numërohen në bazë të subjekteve pjesëmarrëse në garë, në sistemin e listave të hapura duhen numëruar votat e çdonjërit prej kandidatëve dhe kjo kërkon tjetër formulë llogaritjeje.

Ekspertët e zgjedhjeve thanë për MAPO, se kjo e kthen përmbys Kodin Zgjedhor, madje përshtatjet sipas tyre duhen në gati ¼ e neneve që flasin për zgjedhjet e përgjithshme. Pra, nuk është thjesht një ndërhyrje në Kushtetutë por është ndryshimi i një sistemi të tërë dhe Kodi Zgjedhor është përshtatur për sistemin proporcional rajonal me lista të mbyllura. Hapja e listave, do kërkonte një kod tjetër zgjedhor.

Nenet
Ndërhyrje të tjera kërkojnë dhe nenet që flasin për regjistrimin e partive apo subjekteve në zgjedhje. Këtu janë të paktën shtatë nene që kërkojnë ndërhyrje, pasi përmendet fjala “koalicion” i cili ose do të ndalohet sipas propozimeve të opozitës parlamentare, ose bie vetiu me listat e hapura.

Pra, s’mund të dilet me kandidatë të përbashkët, ose njërës parti i duhet që kandidatët e partisë aleate t’i fusë në listat e veta, siç ndodhi në 2017 me disa nga kandidatët e partive aleate të PD-së. Pra, s’kemi të bëjmë thjesht me arnime kodi, por me ndërhyrje thelbësore tek ai. Natyrisht Rama i ka 84 vota për të ndryshuar Kodin Zgjedhor, por këtu do i duhet të përballet me deklaratat dhe qëndrimet jo vetëm të opozitës jashtë parlamentit, por edhe me ndërkombëtarët.

Ishte komisioneri për zgjerimin në Komisionin Europian, Oliver Varhelyi, deklaratat e Bundestagut gjerman, Kushtet e Parlamentit Europian, Ambasada Amerikane etj., të cilët e kanë thënë qartë që marrëveshja për kodin duhet të kalojë pa ndryshime. A do ketë fuqinë Rama për t’i shkuar deri në fund kësaj aventure. Kjo mbetet për t’u parë në javët në vazhdim.

Qëllimi
Me ndryshimet në sistemin zgjedhor, dhe ndalimin e koalicioneve, Rama më së pari ka si qëllim të dekurajojë votuesin e kundërshtarit. Në pamundësi për të bërë koalicion, dhe me lista të hapura, PD do ishte e detyruar që jo pak emra të partive aleate t’i fuste në fletën e saj të votimit, duke cenuar kështu renditjen e emrave të saj dhe të linte jashtë njerëz të saj që mund të kishin mbështetjen e bazës.

Kjo mund të sillte uljen e numrit të votuesve sipas qarqeve. Dhe jo vetëm kaq, por me heqjen e koalicioneve, Rama synon t’u heqë sa vota të mundet kryesisht partive aleate të opozitës. Për shembull në rast se fjala vjen në qarkun e Elbasanit, PDIU mori 29 mijë vota, prodhoi vetëm 2 mandate, ndërsa rreth 5-6 mijë vota i shkuan dëm. Kjo mund të ndodhë në të gjitha qarqet, ku LSI-PDIU apo të tjerë kanë vota të konsiderueshme që në një rast tjetër do prodhonin mandate për opozitën, ndërsa jashtë koalicionit këto vota shkojnë dëm. Pra, synimi përfundimtar është çuarja dëm e votave të opozitës.

Nenet që duhen ndryshuar

Neni 63
Neni 64
Neni 65
Neni 66
Neni 67
Neni 68
Neni 84
Neni 88
Neni 118
Neni 146

Nenet e Kodit Zgjedhor që duhet të transformohen plotësisht

Neni 162: Përllogaritja e mandateve të subjekteve zgjedhore

Ky është neni që duhet ndryshuar fund e krye pasi bën fjalë për formulën e përllogaritjes së mandateve, e cila s’mund të jetë e njëjtë si në sistemin proporcional rajonal me lista të mbyllura në sistemin e propozuar me lista të hapura. Në të parin votohet forca politike, dhe mandatet shpërndahen sipas numrit rendor. Te lista e hapura, votohet kandidati dhe renditja bëhet sipas numrit të votave që ka marrë secili prej tyre.

Neni 163: Ndarja e mandateve brenda koalicionit
Me rënien e koalicioneve, bie dhe ky nen. Listat e hapura nuk lejojnë koalicione parazgjedhore, pasi votohet emri i kandidatit në listën shumemërore dhe jo subjekti apo koalicioni. Ky është një ligj që duhet abroguar nga Kodi Zgjedhor.

Marrë nga Mapo.al

(f.m/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

politike politike edi rama ndryshimi i sistemit edi rama ndryshimi i sistemit

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll