LIVE UPDATES
Ekonomi

Në shtëpitë e pleqve, kanë frikë vaksinën por më shumë koronavirusin. Rrëfimet e shqiptarëve, si e presin dozën e tyr

10 Janar 2021, 07:56 Nga DOSJA
Në shtëpitë e pleqve, kanë frikë vaksinën por

Të jetosh në periudhë pandemie është e vështirë për të moshuarit që jetojnë larg familjes, fëmijëve, të grumbulluar në azile. Kudo në botë, të moshuarit në shtëpitë e të moshuarve Covid 19 e ka më të lehtë të gjejë “prenë” e tij. Edhe në Shqipëri nuk ka si të jetë ndryshe. Nëse shkoni në një nga këto shtëpi të kujdesit për moshën e tretë e kuptoni vërtet rrezikun real.

Tirana ka deri tani të paktën shtatë qendra të kujdesit për të moshuarit, dhe rritjen e plakjes së popullsisë, numri i tyre pritet të rritet. E vendosur mes shtëpive private në një lagje afër Qytetit Studenti, njëra prej këtyre qendrave kujdeset për rreth 30 të moshuar.

Në oborrin e saj, të ulur në karrige pranë njëri-tjetrit, të moshuarit pinë kafen e mëngjesit dhe përshëndesin thuajse njëzëri dhe të ftojnë t’ju bashkohesh duke ruajtur një lloj distance.

Gjithçka në qendër është e pastër dhe në vendin e vet. Të moshuarit qëndrojnë bashkë, të ulur në tre-katër grupe, por vetëm pak prej tyre mbajnë maska.

“Ne jemi një shtëpi o bijë. Ç’maska të mbajmë. Kur takojmëndonjë që vjen nga jashtë, atëherë është ndryshe. Por kjo maska sikur na merr frymën po ta vemë.”, – shprehet nënë Sanija, një e moshuar në këtë shtëpi.

Po kalojmë kohë të vështira. Që kur ra kjo pandemia, edhe vizita kemi më pak. Jemi këtu vetëm me njëri-tjetrin. Por ca nga ne edhe nuk janë më.”

Kur dëgjova për herë të parë, m’u kujtua gripi i 1968-ës”,- kujton ajo.

Djali im, atëherë ishte 6-7 vjeç u sëmur. Fqinjës sime, qëpunonte në spital i vdiq djali brenda shtatë ditëve. Ishte e tmerrshme. Vdisnin shumë dhe të rinj. Për mua është kujtimi mëi keq i jetës”,- sjell ndërmend Sanija.

Kur dëgjova për këtë virusin pata frikë se do të vdisnin shumë. E në fakt nuk janë pak ata që nuk jetojnë më. Kunata ime para një muaji iku nga kjo e keqe,”– thotë ajo dhe ne, ndërsa në sy i lexohet një lloj ankthi dhe ndjenjë shqetësimi.

Ne e kemi kaluar të rinë tonë, po prap është gjynah të ikësh kështu, si duke qeshur. Djali im jeton jashtë, megjithatë flasim gati përditë në telefon. Ai ka merak për mua, unë kam merak për të, po edhe për veten. Edhe pse jetoj këtu, kam qejf të rroj edhe ca, të takoj djalin e të shoh nipin e mbesën të martuar e të rregulluar.”, flet e përmalluar nënë Sanija.

Edhe R.Sh., që jeton në një shtëpi të moshuarish në Tiranë mendon se vetë të moshuarit, por edhe njerëzit që kujdesen për ta dhe ata që i vizitojnë duhet të tregojnë më tepër kujdes për ta.

“Jemi në fije të perit, nëse na zë COVID. Unë për vete tregoj shumë kujdes dhe ruhem që të mos prekem.”,– thotë ai.

Kujdesi në qendër është i madh, gjynah të mos e themi. Por edhe ne vetë duhet të bëjmë kujdes. Ja, nëse na viziton njeri, është mirë t’i kërkojmë patjetër që të mbajnë maskën gjithë kohën.”

R. i ka kaluar të 90-at dhe ka rreth 10 vjet në këtë shtëpi tëmoshuarish. Për shkak të moshës e ka të vështirë të lëvizë dhe diabeti i ka rënduar shikimin dhe dëgjimin.

Pavarësisht se gjithë kohës është nën kujdes mjekësor, ai mezi pret të vaksinohet.

“Jeta është e dhimbsur. Deri tani kam qenë me fat, se mosha jonë e ka të vështirë po i ra edhe kjo flamë (COVID) për kusur. Ku ma gjen të vaksinohemi. Nuk kam frikë”, thotë ai për gazetën “Si”.

Më të të bezdisshme për të janë pickimet e mushkonjave sesa kjo vaksinë. Me origjinë nga Erseka, ai ka punuar në ushtri për shumë vjet.

“Nuk jam martuar dhe nuk doja t’u bija në qafë motrave, vëllezërve, nipërve dhe mbesave. Sado sëmurë, po të jem me dorë e me këmbë, bereqadversën. Do të doja të jetoja të paktën edhe dhjetë vjet.”

S.B., një grua 85-vjeçare, me origjinë nga një qytet në jug tëvendit, disa muaj përpara pandemisë ju afrua shumë vdekjes pasi pësoi një goditje cerebrale.

“Kur vdekja të vjen afër e vlerëson edhe më tepër jetën. Për mua është fat të bëjmë vaksinën. Shyqyr ta bëjmë, një orë e më parë”,– thotë ajo, ndërsa shton se i duket budallallëk, që disa njerëz kanë frikë nga vaksina.

Ime bijë jeton jashtë dhe ajo e ka me merak që të vaksinohem. Vaksinat e dimë se ç’janë. E shumta të jep ca temperaturë, si fëmijëve të vegjël dikur, por po të të zerë infeksioni, ec e bëji derman pastaj”, thotë ajo.

Ndërsa H. K. rreth të 80-ve që ka mbi gjashtë vjet që jeton nëazil është refuzues.

Pavarësisht se me probleme në mushkëri, pas punës së vështirë, që ka bërë dikur në minierë, H. , i cili u detyrua të vijë në azil pas divorcit nga gruaja, shprehet se ka dëgjuar që vaksina mund të bëjë që të marrësh infeksionin.

Mendoj se nëse marr vaksinën për koronën, do të marr koronavirus”, – thotë ai.

Megjithatë hera –herës lëkundet për mendimin sa herë bisedon me mjeken dhe punonjësen sociale të azilit ku jeton.

Një tjetër grua, në një nga këto qendra të moshuarish shprehet se ndonjëherë nuk është e sigurt dhe heziton të marrë vaksinënkundër COVID-19, pavarësisht se vajzat dhe nipi, të cilët jetojnënë Itali insistojnë, që të vaksinohet patjetër.

“Vjet u vaksinova nga gripi. U bëra keq dhe për tri ditë kisha dhimbje koke dhe isha shumë e lodhur”,– shpjegon ajo, megjithëse pohon se mendon që për shkak të vaksinës, ajo ishte e shëndetshme gjatë gjithë vitit.

“Megjithatë, e di se nuk mund të neglizhoj. Në fillim e mora pak me të qeshur. Thashë, epo një grip është.”

Por sa efektive janë vaksinat e COVID-19 te të moshuarit?

Vaksinimi është “dhurata”, që të gjithë kanë pritur për të frenuar përhapjen e COVID-19 por të moshuarit do të përfitojnë nga dozat e para të vaksinës anti-COVID.

Sipas të dhënave, të paktën 1/3 e vdekjeve të raportuara në botëkanë ndodhur te të moshuarit dhe punonjësit që shërbejnë nështëpitë e të moshuarve.

Në të gjithë Europën, shtëpitë e kujdesit për të moshuarit janë bërë pikat e infektimit me COVID-19. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, banorët e institucioneve të kujdesit afatgjatë përbëjnë gjysmën e vdekjeve nga koronavirusi në Europë.

Në Shqipëri nuk ka të dhëna zyrtare për numrin e të infektuarve dhe humbjeve të jetës të shkaktuara nga COVID-19 në shtëpitë e të moshuarve, megjithatë, ashtu si kudo në botë, kjo grupmoshë(mbi 65 vjeç), ku përfshihet edhe kategoria e personave qëjetojnë në qendra të tilla, është më e rrezikuara.

Megjithatë ka një grup shkencëtarësh, të cilët, pavarësisht se pohojnë rëndësinë e vaksinës kanë ngritur pyetjen, nëse vaksina e koronavirusit funksionon siç duhet te të moshuarit.

Sipas tyre, “ndërsa njerëzit plaken, mbrojtja trupore kundër patogjenëve dobësohet dhe po ashtu edhe përgjigja ndaj vaksinave.”

Sipas prof. Shayan Sharif, specialist në fushën e vaksinologjisënë Kanada, sot ka shumë pak vaksina të projektuara për tëmoshuarit.

Ai vëren se shumica e vaksinave kanë si target sëmundjet e fëmijëve me shumë pak përjashtime, gjë që e vështirëson vaksinimin e të moshuarve.

Kompanitë “Pfizer” dhe “Moderna” nuk kanë ofruar statistika në lidhje me efektivitetin e vaksinave të tyre tek njerëzit mbi moshën 80 vjeç, por të dhënat tregojnë se vaksinat kanë rezultuar mirë në të gjithë vullnetarët mbi moshën 65 vjeç.

Shqipëria ka siguruar 500 000 doza të vaksinës anti-COVID-19, nga kompania farmaceutike amerikane Pfizer. Dozat e para të tyre, 10 750, do të mbërrijnë në Shqipëri në fillim të javës së tretë të janarit, ndërsa dozat e tjera gjatë muajit shkurt.

Ndër të parët që do të vaksinohen janë të moshuarit e veçanërisht ata që jetojnë në shtëpitë e përkujdesjes.

“Kur dëgjoja për të njohur që iknin sa hap e mbyll sytë e kuptova që nuk është një grip i thjeshtë e nuk mund ta marrësh me lehtësi.”-thotë në fund të bisedës një e moshuar drejt daljes nga porta e azilit në Tiranë.

Marrë nga Gazeta “Si”

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

sociale sociale azilet ne shqiperi koronavirusi ne shqiperi vaksinimi ne shqiperi azilet ne shqiperi koronavirusi ne shqiperi vaksinimi ne shqiperi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje