LIVE UPDATES
Politike

A ia vlen të rivihet në punë ARMO?

Ish-drejtuesi i rafinerisë ARMO për vitet 2003-2005, Përparim Hajnaj, thekson se ndërtimi i një rafinerie moderne në Ballsh ose pranë bregdetit është i mundshëm dhe i domosdoshëm për ekonominë shqiptare.

4 Prill 2026, 08:19 Nga I.A

A ia vlen të rivihet në punë ARMO?

BALLSH- Shtrenjtimi i çmimit të naftës në tregun e pakicë, e ndikuar nga ndryshimet e shitjes së produktit në bursa, rikthen debatin nëse duhet të rindërtohet dhe të vihet në punë rafineria e shkatërruar e naftës në Ballsh.

Ish-drejtuesi i rafinerisë ARMO për vitet 2003-2005, Përparim Hajnaj, thekson se ndërtimi i një rafinerie moderne në Ballsh ose pranë bregdetit është i mundshëm dhe i domosdoshëm për ekonominë shqiptare. Sipas tij, nafta bruto që prodhohet në vend mund të përpunohet për prodhimin e bitumit, vajgurit për avionë dhe karburanteve për tregun vendas, duke ulur varësinë nga importet dhe duke krijuar një rezervë strategjike të kontrolluar.

Rafineria e përpunimit të naftës në Ballsh është e shkatërruar. Pas vitit 2005, qeveria duhej të kishte bërë një planifikim për ndërtimin ose modernizimin e një rafinerie në Ballsh, me qëllim përpunimin e naftës për konsum në tregun vendas. Ky do të ishte i vetmi shpëtim për raste krizash për industrinë dhe konsumatorët vendas.

Ne prodhonim naftë të cilësisë D2 dhe jo D1, pasi përdorej teknologji e vjetër kineze. Sot nuk kemi asnjë litër përpunim në vend, gjë që e bën çështje e rindërtimit të një rafinerie shumë të domosdoshme.

Shteti mund të mos e realizojë vetë, por rafineria mund të ndërtohet me koncesion.

Nafta jonë është e rëndë dhe e trashë, pasi përmban të gjithë elementet e një hidrokarburi nëntokësor. Nëse ka rafineri për përpunim, mund të prodhohen: bitum për rrugë; vajguri për avionë; karburante për tregun vendas.

Rafineria mund të ndërtohet në Ballsh ose pranë bregdetit, për të lehtësuar transportin. Nafta bruto shitet nga të gjithë dhe mund të sillet për përpunim në vend. Kjo është domosdoshmëri. Nëse nuk realizohet në bashkëpunim me privatin, projekti mund të realizohet edhe nga vetë shteti dhe kostoja është e përballueshme”.

Por Pano Soko, ekspert për çështjet e ekonomisë dhe hidrokarbureve, thotë të kundërtën. Sipas tij, rikthimi i rafinerisë është i pamundur për shkak të kostos së lartë, që llogaritet mbi 130 milionë USD dhe i paleverdishëm në kushtet e zhvillimit afatgjatë të sektorit, rritjes së përdorimit të makinave elektrike, burimeve të rinovueshme etj.

Përveç forcimit të prodhimit vendas, Përparim Hajnaj nënvizon të domosdoshme në këtë situatë, edhe rëndësinë e krijimit të rezervave strategjike.

“Në rast lufte apo emergjencash civile, të gjitha shtetet në Europë, pa përjashtim, përfshirë edhe Shqipërinë, grosistët janë të detyruara që të mbajnë fizikisht 35–40% të karburanteve në rezervë, me qëllim që të mos ketë mungesa në treg. Kjo sasi duhet të jetë rezervë strategjike për mbijetesë dhe nuk duhet të preket, pra që përdoret nga forcat ushtarake, ambulancat, spitalet etj.”

Sa e zgjidh çështjen e çmimeve ngritja e një kompanie shtetërore për tregtinë me shumicë të naftës

Por a ka në plan qeveria të rindërtojë rafinerinë e përpunimit të naftës vendase? Kryeministri Edi Rama, i pyetur nga gazetarët në një konferencë për shtyp, tha se kjo çështje është e pamundur të realizohet për shkak të kostove të larta.

Përveç krijimit të Bordit të Transparencës së Hidrokarbureve gjatë periudhës së situatës së veçantë, Këshilli i Ministrave njoftoi se shumë shpejt do të prezantohet legjislacioni për krijimin e një operatori shtetëror që do të tregtojë naftë me shumicë për tregtarët vendas. Qëllimi kryesor i këtij operatori është mbajtja nën kontroll e çmimeve, të cilat mund të ndryshojnë ndjeshëm gjatë luftërave apo krizave ndërkombëtare.

Por ngritja e një operatori shtetëror për tregtimin me shumicë të naftës shihet me skepticizëm nga aktorët e tregut. Sipas kryetarit të Shoqatës së Hidrokarbureve, Luigj Aliaj, mbajtja e një çmimi më të ulët nga shteti do të ishte e vështirë, për shkak se nafta tregtohet në bursat ndërkombëtare dhe çmimi i saj përcaktohet nga faktorë globalë.

Eksperti i ekonomisë, Pano Soko, shpjegon se përfshirja e sektorit shtetëror mund të ndikojë në kontrollin e çmimeve duke garantuar respektimin e parimeve të tregut të lirë. Sipas tij, një operator shtetëror do të zgjidhë një sërë abuzimesh.

“E para, duke mos abuzuar. I paudhëhequr nga nevoja për maksimizim fitimi, një operator shtetëror nuk do të ketë nevojë të mashtrojë me kostot dhe marzhet e ndërhyrjes në çmim.

E dyta, duke respektuar parimin e elasticitetit të çmimeve që ndjekin trajektoren e kostove, pra kur kostot ulen, çmimi ulet dhe anasjelltas.

E treta, duke mos abuzuar me cilësinë e naftës dhe me sasitë e furnizuara në pompë.

Të mos abuzojë me kostot dhe marzhet e ndërhyrjes në çmim, pasi nuk ka nevojë për maksimizim fitimi. Të respektojë parimin e elasticitetit të çmimeve, duke i lidhur ato me koston reale. Të sigurojë cilësi të standardizuar të naftës dhe sasitë e furnizuara”.

Një tjetër përfitim i prezantimit të operatorit shtetëror është reflektimi i uljeve të taksave në çmim. Sipas z. Soko, aktualisht, disa kompani private shpesh nuk e transferojnë uljen e taksave te konsumatori për të maksimizuar fitimin, por me një aktor shtetëror në treg, qeveria garanton që të paktën një operator do të respektojë këtë qëllim, ndërkohë që aktorët e tjerë privatë do të ndjekin shembullin ose do të dalin nga tregu.

Ai thekson se ndërhyrja është e jashtëzakonshme, por e domosdoshme për tregun e naftës, i cili nuk arriti të vetërregullohej si sektori i mallrave ushqimore. “Prezantimi i operatorit shtetëror është parë si një hap i parë i rëndësishëm për të futur tregun e naftës në parimet e konkurrencës së lirë dhe për të garantuar stabilitetin ekonomik”, – vlerësoi ai./Monitor.al

armo

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj