“Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit”/ Rama: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenët dhe as për oligarkët
Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët 21 Korrik, 16:20 ...
Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët 21 Korrik, 16:20 ...
Berisha: I bëj thirrje Prokurorit Publike të BE, por edhe Interpolit dhe Eurojust që të nisin hetimet për Ramën q&...
Prapaskenat e atentatit në Elbasan/ Në shënjestër dyshohet se ishte nipi i “Ot Kilës" 21 Korrik, 12:27 ...
Dosja e Erion Veliajt/ Avokati Ndreca nuk u paraqit, gjobitet me 50 mijë lekë! Shtyhet seanca 21 Korrik, 10:54 Dosja...
Rama tha se qeveria shqiptare ka diskutuar shumë herë dërgimin e çështjes në NATO për aktivizimin e NENIT 5, që do të thotë që një sulm ndaj një vendi të konsiderohet si sulm ndaj të gjithëve. Por, si përfundim, Rama thotë që ka vendosur të mos e ndërmarrë këtë hap.
BRUKSEL- Kryeministri Edi Rama ka kërkuar ndihmë financiare nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës pas sulmeve kibernetike që u realizuan nga Irani. Në një intervistë për Politico.eu, Rama tha se qeveria shqiptare ka diskutuar shumë herë dërgimin e çështjes në NATO për aktivizimin e NENIT 5, që do të thotë që një sulm ndaj një vendi të konsiderohet si sulm ndaj të gjithëve. Por, si përfundim, Rama thotë që ka vendosur të mos e ndërmarrë këtë hap. Gjithsesi ai nuk heq dorë nga kërkesa për ndihmë dhe thotë se Shtetet e Bashkuara të Amerikës duhet të tregojnë se janë krah aleatëve e Shqipërisë.
“Shqipëria u godit nga sulme kibernetike në fillim të këtij viti aq dobësuese sa qeveria mendoi të thirrej në një deklaratë të NATO-s që mund të kishte tërhequr të gjitha vendet anëtare në konfrontim me Iranin. Do të ishte hera e parë që një shtet anëtar i NATO-s përdori një sulm kibernetik për të thirrur Nenin Pesë, i cili e trajton një sulm kundër një anëtari si një sulm kundër të gjithëve, që kërkon mbrojtje kolektive. Në fund, Shqipëria vendosi të mos e ndërmerrte atë veprim në vend që të rrezikonte përshkallëzimin dhe të antagonizonte aleatët e fuqishëm. Kam shumë respekt për miqtë dhe aleatët tanë për t’u thënë atyre se çfarë duhet të bëjnë. Ne jemi gjithmonë shumë të kujdesshëm që të jemi shumë të përulur në vlerësimet tona,”- tha Rama ndër të tjera.
Rama shton se sulmi i korrikut, i cili e detyroi vendin të mbyllte faqet e internetit në të gjithë qeverinë që përdoreshin për gjithçka, nga pagesa e shërbimeve komunale deri te marrja e patentë shoferit, kapi kulmin.
“Është njësoj si të bombardosh një vend. 95% e shërbimeve qeveritare të Shqipërisë ofrohen në internet, që do të thotë se operacionet e përditshme ndërpriten në zyrat qeveritare në të gjithë vendin. Hakerët gjithashtu u përpoqën të fshinin të dhënat e ndjeshme, por nuk ia dolën,”- tha Rama për sulmin kibernetik, i cili i atribuohej hakerave iranianë.
Shqipëria ndërpreu marrëdhëniet diplomatike me Iranin si kundërpërgjigje, që besohet se është hera e parë që një komb e ndërmerr këtë hap për shkak të një sulmi kibernetik. Si hakmarrje e mundshme për ndërprerjen e marrëdhënieve, hakerat iranianë sulmuan sërish Shqipërinë në fillim të shtatorit, duke çaktivizuar disa sisteme të përdorura në përpunimin kufitar dhe doganor. Rama paralajmëroi se pret më shumë sulme nga Irani dhe po punon për të forcuar mbrojtjen kibernetike.
FBI dhe Agjencia e Sigurisë Kibernetike dhe Sigurisë së Infrastrukturës dolën me një raport të përbashkët në shtator, duke treguar se si hakerët iranianë fituan akses në rrjetet shqiptare 14 muaj përpara se të kryhej sulmi, duke vjedhur periodikisht emailet e lidhura me qeverinë e Shqipërisë. Qeveria britanike vuri në dukje në një alarm të veçantë se emailet e Ramës ishin ndër ato të aksesuara.
Rama vuri në dukje ndihmën e SHBA pas sulmit, e cila përfshinte dhënien e ekspertizës personalisht për të hetuar incidentin, si një "mbështetje të madhe" dhe tha se Shqipëria aktualisht është në pritje të ndihmës financiare të SHBA për përpjekjet e mbrojtjes kibernetike.
“Çdo dollar që do të vijë do të vlerësohet shumë”, tha Rama. "Unë mendoj se ata duhet dhe do të tregojnë se na mbështesin në këtë situatë."
Çfarë është NENI 5?
NENI 5 mund të përfshijë hakmarrje kibernetike kundër vendit sulmues nga të gjithë anëtarët e NATO-s ose sanksione gjymtuese. Dispozita është vënë në veprim vetëm një herë, disa ditë pas sulmeve të 11 shtatorit në Shtetet e Bashkuara. Vendet anëtare të NATO-s duhet t'i vijnë në ndihmë kombit që thërret Nenin 5, por secili vend anëtar mund të përcaktojë masën e përgjigjes së tyre.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Jens Stoltenberg tha në vitin 2018 se niveli i sulmit kibernetik për të shkaktuar mbrojtjen kolektive "duhet të mbetet qëllimisht i paqartë.”
Më pyesin shpesh, 'në çfarë rrethanash NATO do të nxiste Nenin Pesë në rast të një sulmi kibernetik?' Përgjigja ime është: do të shohim”, tha Stoltenberg në atë kohë.
Jim Lewis, drejtor i Programit të Teknologjive Strategjike në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare, tha se NATO ka të ngjarë të punojë ende përmes "menysë së opsioneve" që do të përdorte për t'iu përgjigjur një sulmi kibernetik. "Do të jetë e çrregullt për një kohë derisa të zgjidhim se çfarë mund të bëhet pa dhunë që mund të ketë dhe efekt."
Sulmet kibernetike iraniane mund të kenë shkaktuar përçarje, por nuk çuan në ndonjë vdekje ose shkatërrim të përhershëm të sistemeve. Këto fakte, të shoqëruara me vogëlsinë që ka Shqipëria si vend, për sa i përket gjeografisë dhe popullsisë, e bën edhe më të largët nxitjen e Nenit 5.
"Nëse sulmi do të kishte qenë më i dëmshëm, ata mund të kishin marrë një mbështetje," tha Lewis. "Askush nuk u lëndua, kështu që është e vështirë të thuhet se është i nevojshëm neni pesë."
Pushtimi rus i Ukrainës i ka intensifikuar këto diskutime, duke pasur parasysh paralajmërimet e fundit se Rusia po përgatitet të intensifikojë sulmet kibernetike kundër Ukrainës me afrimin e muajve të dimrit dhe se një sulm kibernetik kundër Ukrainës mund të përhapet në vendet fqinje që i përkasin NATO-s.
Shumë anëtarë të NATO-s, duke përfshirë Shqipërinë, kanë ofruar mbështetje për sigurinë kibernetike për Ukrainën.
“Ne kemi bërë pjesën tonë”, tha Rama për ndihmën e Shqipërisë, “por ajo që ka ndodhur me Iranin imponon një shpejtësi tjetër”.
NATO dhe vendet anëtare të saj morën veprime për të mbështetur Shqipërinë pas goditjes së korrikut. NATO lëshoi një deklaratë duke dënuar sulmin dhe duke u zotuar të ofrojë mbështetje për të forcuar mbrojtjen kibernetike të Shqipërisë. Departamenti Amerikan i Thesarit sanksionoi agjencinë e inteligjencës iraniane dhe udhëheqësin e saj, dhe Departamenti i Drejtësisë paditi hakerët e dyshuar iranianë për sulme të përhapura kundër infrastrukturës kritike globale.
Edi Rama dhe Mark Rutte Kryeminitri i Shqipërisë dhe Hollandës, e kanë mbështetur mbledhjen e parë të Komuniteti Politik...
Sali Berisha TIRANË- Kryetari i PD Sali Berisha takohet me kryetarët e partive aleate. PD njofton se u diskutua për bashkëpunimin ...
Deputeti i Partisë Socialiste Erion Braçe TIRANË- Deputeti i Partisë Socialiste Erion Braçe është zëri i dyt&eu...
Erion Veliaj TIRANË- Kryetari i Bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj ka sulmuar mjekun epidemiolog Ilir Alimehmeti, i cili ishte në t...
Enkelejd Alibeaj TIRANË- Deputeti i Partisë Demokratike, Enkelejd Alibeaj duke folur për mediat pas takimit me Kreun e Shtetit u shpreh se i...
Sali Berisha dhe Larry Luxner SHBA- Nga Larry Luxner Më 2 qershor 1994, ndërsa isha me detyrë në Ballkan, arrita t&eum...
Berisha takim me gratë në Elbasan ELBASAN- Kryeatri i partisë Demokratike, Sali Berisha zhvilloi një takim me gratë e Lidhjes...
Sali Berisha TIRANË- Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha ka akuzuar kryeministrin, Edi Rama në lidhje me koncensionin e Check-up. S...
Ilir Alimehmeti TIRANË- Mjeku Ilir Alimehmeti ka reaguar për Dosja.al lidhur me lajmet e publikuara sot nga mediat pranë qeverisë s&e...
Erion Braçe TIRANË- Deputeti i Partisë Socilaiste Erion Braçe duke komentuar Reformën në Drejtësi u ndal dhe te...
