LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Vitet kur shtypi shqiptar mori hovin cilësor, studiuesit Hamit Boriçi: 1897-1899 ishin më të artat

19 Prill 2020, 16:05 Nga DOSJA
Vitet kur shtypi shqiptar mori hovin cilësor, studiuesit Hamit

TIRANË- 125 vjet më parë, pikërisht në prillin e vitit 1895 u themelua Società Nazionale Albanese (Shoqata Kombëtare Shqiptare) nga një kongres arbëresh, i mbajtur në Kalabri, e cila u drejtua nga Jeronim de Rada.

Në shkurt të vitit 1897, drejtues i shoqatës u zgjodh Anselmio Lorekio, i cili në këtë kuadër, themeloi edhe gazetën “La Nazione Albanese”. Tre vjet më vonë, më 18 prill 1900, “Società Nazionale Albanese” u transferua “Comitato Nazionale Albanese”(Komiteti Kombëtar Shqiptar) me seli në Romë, nga ku pati një jetë shumë aktive deri në vdekjen e Lorekios (1924).

Sipas studiuesit Hamit Boriçi, fryma aktive patriotike u pasqyrua në të përdyjavshmen “La Nazione Albanese”, e cila në historinë e shtypit shqiptar, njihet si gazeta që ngriti në shkallë cilësore nivelin e shtypit mbi Shqipërinë në gjirin e arbëreshëve të Italisë.

Sipas studiuesit Hamit Boriçi, vitet 1897-1899 ishin vite të arta për rritjen cilësore të shtypit shqiptar. Ai e argumenton këtë, duke përmendur faktet vijuese:

Viti 1897 është viti i hovit dhe i hopit cilësor në historinë e gazetarisë shqiptare, që gjen shprehje me botimin e tri të përkohshmeve të mëdha e të rëndësishme me veprimtari shumëvjeçare publicistike: “La Nazione Albanese” të Anselmio Lorekios në Katanzaro të Italisë (numri i parë më 15 janar 1907); “Albania” e Faik Konicës në Bruksel (numri i parë më 25 mars 1907 dhe i vjetarit “DITËRRËFENJËSI (Kalendari) SHQIP” në Sofje të Bullgarisë. Ata i paraprijnë krijimit të një sistemi të organizuar e të qëndrueshëm të shtypit shqiptar me karakter informativ e problemor. Në qoftë se me të përdyjavshmen “La Nazione Albanese”, shtypi shqiptar e mbi Shqipërinë në gjirin e arbëreshve të Italisë ngrihet në një shkallë të lartë profesionale; me të përmuajshmen “Albania” fillon era e re e gazetarisë shqiptare në kuptimin e mirëfilltë të saj. Faik Konica me revistën “Albania” hedh themelet e gazetarisë shqiptare politike, kulturore, shoqërore, letrare e artistike në gjuhën shqipe. Gazetaria shqipe pasurohet me të përdyjavshmen “Albania e vogël” (numri i parë më 1 nëntor 1899), fletore me kahje të dukshme politike, që Faik Konica e boton në vitet 1899-1903 krahas revistës “Albania”.

Po atë vit, më 1897, dalin edhe dy fletore: e përjavëshmja “Shqipëria”(1897-1899) e Bukureshtit në gjuhët shqip e rumanisht (numri i parë 10 maj 1897) dhe gazeta shqipe “Zani i Scyptarit” në Borgo Erizo, zëdhënëse e komunitetit shqiptar të Zarës në Dalmaci. Avokati arbëresh Genario Lusi më 1 maj 1898 hedh në qarkullim gazetën dyjavore “La Nuova Albania” (Shqipëria e Re), “Organ i Komitetit politik shqiptar të Napolit”, që do të vijojë gjatë viteve 1898-1899 dhe 1904 me disa ndëprerje. Anselmio Lorekio më 1899 fton në Romë dy prej personaliteteve të njohur të Rilindjes kombëtare, Mehmet Frashërin dhe Dervish Himen, të cilëvë u beson  në Romë gazetën dygjuhëshe, shqip e frëngjisht “Zen’i Shqipenisë” (Echo d’Albania).

(Dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

dikur dikur hamit boriçi jeronim de rada la nazione albanese shtypi shqiptar hamit boriçi jeronim de rada la nazione albanese shtypi shqiptar

Sondazh

Poll

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri