LIVE UPDATES
Bota

Zbulohet “qyteti i humbur” në Kamboxhia, lashtësia e tij daton që nga Perandoria Khmer

18 Tetor 2019, 11:30 Nga DOSJA
Zbulohet “qyteti i humbur” në Kamboxhia, lashtësia e tij

AZI- Studiuesit kanë zbuluar dhe identifikuar “qytetin e humbur” të lashtë të Kamboxhias. Ky lajm është bërë i ditur në CNN, ku shkruhet se zbulimi erdhi gjatë një projekti që ka zgjatur me vite, zhvilluar nga një grup shkencëtarësh ndërkombëtarë. Ata përdorën një teknologji të re me skanim lazer ajror nga lart në fluturim. Zbulimi i madh u bë falë kësaj teknologjie të re që quhet “LIDAR”. Sipas arkeologëve mendohet se qyteti i zbuluar mund të jetë rreth 1200 vjeçar.

Qyteti i zbuluar, Mahendraparvata ishte një nga kryeqytetet e Perandorisë Kmera, perandori e cila zgjati shekulli i 9-15 pas Krishtit. Shkencëtarët thonë se qyteti ishte vendosur në rrafshnaltën Phnom Kulen, rreth 48 kilometra në veri të Siem Reap. Rrafshnalta ishte e largët, e paarritshme, e mbuluar me bimësi dhe potencialisht shtëpi për minat tokësore të instaluara nga regjimi Khmer Rouge në vitet 1970.

I rrethuar nga misteri për dekada me radhë, Mahendraparvata është quajtur “qyteti i humbur”. Tani shkencëtarët thonë se e kanë identifikuar atë më siguri. “Këtu në konfirmojmë hipotezën bazuar në prova se Mahendraparvata, kryeqyteti i shekullit të 8 deri në shekullin e 9 ishte vendosur në masivin Phnom Kulen“, thuhet në një raport të publikuar në revistën Antikiteti. “Studiuesit përdorën skanimin me lazer nga ajri, teknologji kjo që kishte aftësi unike për të parë përmes bimësisë dhe për të siguruar modele me rezolucion të lartë të dyshemesë së pyllit“, thuhet më tej në rapot.

Arkeologët duhej të ndanin zonën në dy operacione të veçanta, së pari në vitin 2012 duke mbuluar rreth 37 kilometra katrorë dhe përsëri në vitin 2015 duke mbuluar tërë vargmalin, me një sipërfaqe prej 975 kilometrash katrore. Rezultatet e hartës ajrore, së bashku me informacionin e mbledhur nga hetimet në terren u përdorën më pas për të krijuar një hartë që tregon shtigjet kryesore të reja të zbuluara dhe akset e koordinimit. Harta detajon vendndodhjen e tipareve si një rezervuar i papërfunduar, disa dia, mure rrethuese të tempujve dhe madje edhe një pallat.

Këto zbulime hapin një derë të re për të mësuar më shumë rreth Perandorisë Khmeriane dhe rajonit Angkor. Harta tregon se qyteti përdori planifikimin urban, një “sistem i sofistikuar hidraulik“. Një zbulim i mrekullueshëm ishte se qyteti ishte ndërtuar në akse lineare që përputhen afërsisht me udhëzimet, si një version i hershëm modern i rrjetit të qytetit.

Përpara asaj periudhe kohore, vendbanimet njerëzore në zonë nuk kishin një rrjet zyrtar, nuk kishin kufij të qartë dhe duket se nuk ishin zhvilluar organikisht. Kjo do të thotë se Madendraparvata është qyteti i parë i njohur në rrjetet e mëdha në botën Khmer. “Puna e përshkruar këtu në mënyrë efektive tërheq në një punë gati 150 vite të hartës arkeologjike në rajonin e Angkorit të Madh”, thuhet në raport. Angkor ishte kryeqyteti më i njohur i Perandorisë Khmera, i cili dikur qeveriste pjesën më të madhe të Tajlandës, Vietnamit dhe Laos së ditëve moderne.

(E.S. Dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota kamboxhia qyteti i humbur kamboxhia qyteti i humbur


Sondazh

Poll

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion