LIVE UPDATES
Aktualitet

Turizmi i zonave të varfëra në Shqipëri, mjet për zhvillimin ekonomik të tyre

Ky lloj turizmi paraqitet shpesh si një instrument për nxitjen e zhvillimit ekonomik lokal, me synimin për të gjeneruar të ardhura, për të hapur vende të reja pune dhe për të përmirësuar kushtet e jetesës ne to.

17 Janar 2026, 18:41 Nga Enkeleda Memisha

Turizmi i zonave të varfëra në Shqipëri, mjet për

Një ndër format më të përhapura të turizmit në ditët e sotme, i zhvilluar në shumë vende të botës, është turizmi në zonat e varfra. Ky lloj turizmi paraqitet shpesh si një instrument për nxitjen e zhvillimit ekonomik lokal, me synimin për të gjeneruar të ardhura, për të hapur vende të reja pune dhe për të përmirësuar kushtet e jetesës ne to.

Në shtypin e shkruar, si edhe në median televizive dhe atë online, çështja e promovimit dhe e potencialit që turizmi në zonat e varfëra mund të ofrojë për zhvillimin e tyre është trajtuar në mënyrë të kufizuar. Kjo mungesë vëmendjeje mediatike reflekton jo vetëm një boshllëk informues, por edhe një debat të pamjaftueshëm mbi ndikimet sociale, ekonomike dhe etike që ky lloj turizmi mund të prodhojë.

Termi “slumming”, i prezantuar për herë të parë në Fjalorin e Anglishtes së Oksfordit në vitin 1884, përkufizohej si akti i vizitave në lagjet e varfëra për të vëzhguar jetesën e njerezve qe banonin aty. Ky përkufizim historik e paraqet fenomenin fillimisht si një praktikë vëzhguese, shpeshherë e lidhur me kuriozitetin social dhe pabarazitë klasore.

Megjithatë, efektiviteti i këtij modeli mbetet i diskutueshëm. Ndërsa në disa raste ai ka kontribuar në rritjen ekonomike dhe atë të ndërgjegjësimit social, në raste të tjera ka nxjerrë në pah problematika të rëndësishme, si varësia ekonomike nga turizmi, shpërndarja e pabarabartë e përfitimeve dhe rreziku i shndërrimit të varfërisë në produkt turistik.

Shqipëria është ende një vend i varfër, kur merret parasysh niveli i të ardhurave për frymë. Ajo karakterizohet nga një disbalancë e theksuar mes një shtrese shumë të pasur dhe pjesës tjetër të popullsisë, ndërsa shtresa e mesme mbetet ende e paqëndrueshme. Megjithatë, vendi ka një natyrë të mrekullueshme, një klimë mesdhetare mjaft favorizuese dhe një reliev të thyer, elemente që e bëjnë Shqipërinë një destinacion shumë interesant për turistët.

Qytetet më të zhvilluara të vendit, për nga numri i popullsisë dhe niveli i të ardhurave, janë Tirana, Durrësi, Fieri, Shkodra, Elbasani dhe Vlora.Në kontrast me këto qendra urbane, qytete të tjera si Kukësi, Peshkopia, Rrogozhina, Bajram Curri etj, përjetojnë çdo vit një numër të madh largimesh të të rinjve.

Kjo ndodh kryesisht për shkak të mungesës së mundësive për punësim dhe pagave shumë të ulëta. Në kushte dëshpërimi ekonomik, një pjesë e konsiderueshme e banorëve në këto zona kanë shitur tokat e tyre për të mbijetuar ose kanë ndjekur rrugë alternative, shpesh informale.

Shqipëria, pas viteve 2020, po përjeton një rritje të ndjeshme të sektorit të turizmit, duke u shndërruar në një nga shtyllat kryesore të ekonomisë së vendit. Pavarësisht këtij zhvillimi pozitiv, një pjesë e artikujve të botuar dhe mediave në vend, shpesh duke mbajtur një qëndrim kritik ndaj qeverisë aktuale, fokusohen kryesisht në evidentimin e aspekteve negative.

Kjo qasje, në shumë raste, dëmton imazhin e Shqipërisë dhe ndikon negativisht te bizneset që operojnë në sektorin e turizmit, më shumë sesa i shërben qëllimit të tyre primar informues. Shqipëria ka potencial per të ofruar forma të ndryshme turizmi, duke përfshirë turizmin malor, rural, bregdetar, turizmin e sporteve ekstreme, atë fetar, shëndetësor, tranzit, ekoturizmin, turizmin kulinar etj. Një formë turizmi ende e paformalizuar në Shqipëri, por e konsoliduar prej vitesh në shumë vende të botës, është turizmi në zonat e varfëra.

Në këtë drejtim, një rol të rëndësishëm pritet të luajnë agjencitë turistike, të cilat mund të shërbejnë si promotorë për tërheqjen e vëmendjes së turistëve të huaj drejt zonave më të varfëra të Shqipërisë. Këto zona vuajnë prej vitesh nga braktisja e të rinjve për arsye ekonomike dhe mungesa e investimeve, ndërsa zhvillimi i turizmit mund të shërbejë si një mundësi reale për rigjallërimin e tyre ekonomik dhe social.

Një rol të rëndësishëm në këtë aspekt luajnë edhe influencuesit në rrjetet sociale, të cilët, në vend që të promovojnë kryesisht resortet e mëdha dhe hotelet luksoze që tashmë nuk kanë nevojë për publicitet shtesë, mund të kontribuojnë ndjeshëm në njohjen dhe promovimin e kësaj forme turizmi. Përmes platformave të tyre, ata mund të ndihmojnë në rritjen e ndërgjegjësimit mbi rëndësinë dhe ndikimin pozitiv që turizmi në zonat e varfëra mund të ketë për komunitetet lokale dhe zhvillimin e qëndrueshëm.

Turizmi në lagjet e varfëra ka një vend të rëndësishëm brenda industrisë turistike, por vetëm nëse konceptohet dhe zbatohet me respekt dhe ndjeshmëri sociale. Kur realizohet në mënyrë etike, ky lloj turizmi mund të sjellë përfitime të konsiderueshme për komunitetet dhe bizneset që operojnë në këto zona.
Operatorët turistikë mund të hartojnë paketa të posaçme për turistët e huaj, të cilët shfaqin interes të veçantë për historinë, mënyrën e jetesës dhe kulturën shqiptare në zonat e pazhvilluara. Këto paketa mund të përfshijnë gjithashtu vizita në atraksione natyrore dhe kulturore që ndodhen në afërsi, duke krijuar një eksperiencë më të plotë dhe autentike për vizitorët.

Në këtë mënyrë, rritja e numrit të turistëve në këto zona do të ndikojë drejtpërdrejt në zhvillimin e bizneseve ekzistuese dhe në krijimin e bizneseve të reja. Përfshirja e këtyre zonave në hartën turistike, nga ana tjetër, do të nxisë institucionet shtetërore të rrisin investimet në infrastrukturë dhe të shtojnë vendet e punës. Kjo do të krijojë mundësi reale për të rinjtë që të mos e shohin më braktisjen e vendit si alternativën e vetme për një jetë më të mirë.

Investimet në infrastrukturën rrugore dhe në mjetet e transportit do të kontribuojnë në uljen e papunësisë dhe në integrimin e këtyre zonave në rrjetin kombëtar të turizmit, duke i dhënë kështu një rol aktiv në zhvillimin ekonomik dhe social të vendit. Në kontekstin bashkëkohor global, turizmi i lagjeve të varfëra është shndërruar në një industri globale që tërheq miliona turistë çdo vit. Megjithatë, legjitimiteti i tij mbetet objekt debatesh. Si rrjedhojë, analiza e këtij fenomeni kërkon një qasje të balancuar, e cila duhet të marrë në konsideratë si mundësitë për zhvillim lokal, ashtu edhe implikimet etike dhe sociale që ai sjell.

Hekurudha Vitznau-Rigi në Zvicër ishte hekurudha e parë malore e Evropës në vitin 1871. Mjetet e reja të transportit mundësuan jo vetëm një rritje të kapacitetit mbajtës, por edhe reduktuan koston e udhëtimit. Për më tepër, udhëtimi me anije dhe ai hekurudhor zgjeronte fushën e shikimit të turistëve, duke sjellë një formë të dallueshme të perceptimit. Duhet mbajtur parasysh se udhëtimet turistike mbetën në pronësi të pjesëve të privilegjuara të popullsisë.

Duhej të kalonte edhe një shekull tjetër para se klasa e mesme e ulët dhe ajo punëtore të mund të shkonin me pushime. Në fillim, atyre iu desh të mjaftoheshin me udhëtime ditore me tren dhe anije, në mënyrë që të shpëtonin për një kohë të shkurtër nga qyteti. Praktikuesit kryesorë të turizmit të klasës së mesme ishin familjet prodhuese dhe tregtare, profesionistët e arsimuar që punonin në burokracinë shtetërore, shkolla dhe universitete, si dhe 'profesionet e reja të pavarura', duke përfshirë shkrimtarët, gazetarët, avokatët, artistët, të cilët ishin në gjendje të ndërmerrnin hapat e parë.

Gjatë dy dekadave të fundit, fenomeni i "turizmit në lagjet e varfëra" dhe eksplorimi i tij akademik kanë parë një rritje të konsiderueshme. Turizmi në këto zona sjell njerëz më të pasur në lagje të varfëra, duke i bere ata t’a shikojnë realitetin nga afër, të përjetojnë per pak kohë të qenit në lagje me të ardhura të ulëta dhe te ndikojnë sipas mundësive në zbutjen e varfërisë. Vizitat në këto zona u tregojne atyre se ekziston një anë tjetër e mrekullive ekonomike të epokës së globalizuar - dhe se ato nuk duhen injoruar.

Të rinjtë nuk duhet të detyrohen të migrojnë drejt qendrave të mëdha urbane, ku përballen me qira të larta dhe kosto jetese të papërballueshme. Nëse ky lloj turizmi promovohet siç duhet nga institucionet shtetërore dhe nga aktorë të tjerë nxitës të këtij procesi, nëse media luan rolin e saj pozitiv informues dhe nëse realizohen investime si në infrastrukturën rrugore ashtu edhe në atë të transportit, përfshirë edhe zonat e thella atëherë, bizneset e vogla që do të lulëzojnë në këto zona do të ndikojnë qoftë drejtpërdrejtë apo tërthorazi në uljen e papunësisë dhe emigracionit të të rinjve në vend.

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje