LIVE UPDATES
Aktualitet

Analisti i marrëdhënieve ndërkombëtare Janusz Bugajski: Protesta do sjell ndryshimin politik

16 Shkurt 2019, 09:47 Nga DOSJA
Analisti i marrëdhënieve ndërkombëtare Janusz Bugajski:

Studiuesi i marrëdhënieve ndërkombëtare, Janusz Bugajski, vjen në një intervistë për SHTV. Ai flet për protestën e madhe të opozitës, raportet e Shteteve të Bashkuara të Amerikës me liderin e opozitës Basha dhe kryeministrin Rama.

Intervista:

Cili është opinioni juaj në lidhje me deklaratat e Presidentit të Kosovës Hashim Thaçi për korrigjimin e kufijve dhe shkëmbimin e territoreve me Serbinë? E shikoni këtë si një projekt që do të ketë impakt negativ për shqiptarët dhe më përgjithësisht në Ballkan në të ardhmen e afërt?

Unë nuk mendoj se do të ketë një korrigjim kufijsh domosdoshmërisht. Unë mendoj që pala amerikane ka thënë se kjo është diçka që mund të shqyrtohet me shpresën se mund të arrihet një zgjidhje përfundimtare në negociatat mes Prishtinës dhe Beogradit. Siç mund ta kujtoni, verën e fundit çështja e territoreve doli në pah papritmas ndërkohë që më parë kishte qenë një tabu dhe një vijë e kuqe e pakapërcyeshme ndërsa befas mundësia që të arrihej një marrëveshje. Sigurisht që ka rrjedhime të rrezikshme që mund të vijnë nga një marrëveshje e tillë nëse do të arrihet edhe pse unë kam dyshimet e mia nëse do të ketë një marrëveshje të tillë.

Çfarë mendimi keni për vendosjen e taksës 100% ndaj produkteve serbe? Është ky një vendim i duhur i kryeministrit Ramush Haradinaj?

Unë do të thoja jo. Nëse tensionon marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara, jo.

Pse do t’i tensiononte marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara?

Sepse Shtetet e Bashkuara kanë qenë mjaft kokëfortë në bindjen e tyre se kjo do të minonte marrëdhëniet të cilat ato po përpiqen të përmirësojnë. Me fjalë të tjera, nëse Uashingtoni po përpiqet që Serbia dhe Kosova të arrijnë një marrëveshje, atëherë, vendosja e një takse të lartë mbi Serbinë do të rrezikonte marrëveshjen. Megjithëse unë prirem të mendoj se nëse je duke negociuar me një palë tjetër, ti nis me propozime të forta dhe lëshon disa prej tyre, bën kompromis në disa prej tyre. Unë shpresoj që kjo tarifë 100% ose do të pezullohet ose do të zvogëlohet si shenjë e vullnetit të mirë nga Prishtina. Do të ishte mjaft e rëndësishme sepse mund të çonte në fërkime të panevojshme me Uashingtonin, gjë për të cilën Kosova nuk ka nevojë tani.

Cili është mendimi juaj për fazën finale të dialogut midis Kosovës dhe Serbisë? Është kjo gjëja e duhur për t’u bërë apo e shihni si diçka të nxituar nga ana palës shqiptare?

Personalisht mendoj se sa më shpejtë që Kosova të normalizojë, nëse ju pëlqen kështu, marrëdhëniet me Serbinë, hyn në Kombet e Bashkuara, hyn në rrugën e njohjes nga pesë shtetet e BE të cilat nuk e kanë njohur dhe nis procesin e anëtarësimit në Nato. Kjo është sigurisht më mirë për rajonin dhe më mirë për kombin shqiptar në rajon. Unë nuk mendoj se në këtë mes ka diçka të nxituar. Ndërkohë, ajo çka më shqetëson paksa mbeten këto shpresat e shumta për shkëmbimin e territoreve që mund të mos çojnë në ndonjë gjë të madhe ose mund të krijojnë ndjeshmëri të këqija, fërkime në rajon si rezultat. Këtu unë mendoj se dora ruse duhet të survejohet me shumë kujdes.

A perceptoni se ndikimi rus në Ballkan po nxit projektin e shkëmbimit të territoreve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë? Mendoni se ndonjë nga politikanët shqiptarë është pjesë e këtyre influencave/ndikimeve?

Mendoj qartësisht se po. Mendoj se Kremlini është i gatshëm të pranojë dhe lejojë shkëmbime territoriale në Ballkan në mënyrë që të përfitojë përparësi strategjike për veten. Si mund ta bëjnë këtë ata? Së pari mund të vendosin precedent për aneksimin e Krimesë dhe ndoshta rajone të tjera të ish-Bashkimit Sovjetik si Gjeorgjia, Moldavia apo vende të tjera në rajon. Së dyti mund të nisin një manovër diplomatike në Ballkan për ndryshime territoriale që do të çonin në destabilitet, të cilin Rusia do ta eksportonte në avantazhin e vet. Po flas specifikisht për entitetet serbe në Bosnje-Hercegovinë, të cilat, si rrjedhim i ndonjë marrëveshjeje territoresh Kosovë Serbi, gjithashtu mund të kërkojnë një marrëveshje territoresh me Bosnjën, me fjalë të tjera të kërkojnë bashkim me Serbinë në shkëmbim të Sanxhakut. Kështu që mund të kemi një spirale konfliktesh të cilën Rusia mund ta shfrytëzojë bukur mirë dhe kjo pengon stabilitetin në rajon.

Cili është parashikimi juaj për protestën e opozitës shqiptare në Tiranë? A mendoni se do të sjellë ndryshime politike të rëndësishme?

Është mirë të protestosh, është mirë të shfaqësh pakënaqësi, është mirë të organizohesh dhe është mirë të kesh një alternativë. Kjo si protestë kundër qeverisë duhet të kanalizohet në veprim politik. Gjithashtu duhet të ketë përfshirje masive të njerëzve që të sjellin ndryshim. Duhet të ushtrohet presion. Çdo qeveri e cila perceptohet si e korruptuar monopolizon hapësirën publike për rritur kontrollin mbi vendin. Unë jam pro protestës, për sa që është paqësore dhe përsa kohë që është e kanalizuar politikisht për të sjellë ndryshime në strukturën politike të vendit.

Kjo protestë e organizuar nga opozita ka për qëllim të sjellë dorëheqjen e kryeministrit Rama dhe qeverisë së tij në mënyrë që të përgatisë vendin për zgjedhje të lira e të ndershme sepse siç shprehet opozita, qeveria pamundëson mekanizmin e zgjedhjeve duke i manipuluar dhe blerë zgjedhësit. A mendoni se është tani koha për rotacion politik në Shqipëri mes dy partive kryesore apo edhe forcave të reja të cilat mund të dalin nga kjo situatë?

Unë kam qenë në Shqipëri, kam udhëtuar shumë shpesh aty që prej rënies së komunizmit. Një prej problemeve që unë kam konstatuar në Shqipëri është polarizimi mes dy partive të mëdha. Kur njëra prej tyre vjen në qeveri, tjetra e akuzon për monopolizim të pushtetit, për korrupsion, për favorizim ekonomik etj., e po njësoj ndodh kur vjen në qeveri edhe partia tjetër. Do të ishte mirë të kishte një forcë të tretë politike. Një forcë e re më kumbuese që të mund të sfidojë dy partitë e mëdha. Por kjo duhet të vijë prej procesit politik. Protestat masive e kanalizojnë energjinë publike në aktivitet politik, ato nuk janë zëvendësuese të tij. E thënë ndryshe, pa patur një revolucion në vend, të cilin unë nuk do ta këshilloja, duhet të ushtrohet presion mbi politikanët, nëse është mjaftueshëm presion publik për të thirrur zgjedhje të parakohshme. Por kjo duhet të jetë pjesë e procesit, nu kmund të jetë jashtë sistemit.

Me aq informacion sa ju keni a e gëzon mbështetjen e perëndimit kryeministri Rama dhe e njëjta pyetje për liderin e opozitës Basha?

Për aq sa unë di, të dy ata kanë mbështetje sepse të dy janë pjesë e atij që ende shihet si sistem demokratik. Unë e di që shqiptarët po protestojnë sepse ende nuk është një demokraci e mirëfilltë por edhe demokracitë kanë të metat e tyre, mund të jenë të korruptuara, mund të kenë probleme që duhen zgjidhur. Por kjo nuk do të thotë se qeveria dhe kryeministri nuk pranohen nga Uashingtoni apo Brukseli si qeveri legjitime e Shqipërisë. Shqipëria ka nevojë për përfaqësim më të mirë në sytë e Shteteve të Bashkuara dhe të Bashkimit Evropian. Deri kur të ketë zgjedhje dhe të zgjidhet kryeministri i ri, kryeministri Rama do të ketë mbështetje ndërkombëtare. Sigurisht gjithmonë nëse nuk ka zhvillime të mëdha apo kriza që mund të përfshijnë vendin, s’mund të bëjmë gjë tjetër përveçse kritikës së zakonshme. Kështu që po, sa i përket pyetjes suaj ai ka mbështetje si kryeministri legjitim i vendit.

Në dijeninë tuaj, ç’vend zë Shqipëria në interesat e Administratës Amerikane dhe Departamentit Amerikan të Shtetit? A po i ndjekin ata nga afër zhvillimet në Tiranë gjatë kësaj kohe kur këtu nuk ka ende një ambasador?

Sinqerisht mendoj se fokusi ka qenë i jashtëzakonshëm në zgjidhjen e konfliktit mes Maqedonisë dhe Greqisë, zgjidhjen e konfliktit Kosovë-Serbi dhe një hap i tretë do të ishte përpjekja për të arritur një marrëveshje të re mbi Bosnjë Hercegovinën. Fatkeqësisht nuk ka patur vëmendje të mjaftueshme mbi Shqipërinë. Ka një numër ambasadorësh të cilën nuk janë emëruar ende. E para për shkak të ngadalësisë së kësaj administrate, së dyti për shkak të ngadalësisë së Senatit për t’i konfirmuar në detyrë. Nuk do të thoja se Shqipëria domosdoshmërisht po shihet negativisht në Uashington. Në shumë aspekte do të thotë se s’ka qenë në fokus sepse nuk kemi parë problemet në Shqipëri. Nëse do të ketë një përshkallëzimi të protestës, nëse do të ketë përshkallëzim të konfliktit politik, atëherë mendoj se ambasadori i ardhshëm amerikan do të dërgohet më shpejtë në Shqipëri.

Pjesa më e madhe e investitorëve në Shqipëri janë janë Rusë ose Kinezë dhe më pak nga perëndimi psh nga Shtetet e Bashkuara apo Gjermania, Franca, etj. A mendoni se kjo është e vërtetë? A është ky një problem dhe pse?

Po, në fakt shumë investime ruse dhe kineze janë problem sepse nuk janë vetëm investime. Në rastin e Rusisë janë specifikisht investime politike. Me fjalë të tjera, jo të gjithë por shumica e investitorëve që investojnë jashtë Rusisë janë të lidhur me Kremlinin, janë të lidhur me agjensitë e inteligjencës ruse dhe u shërbejnë qëllimeve të caktuara jo thjeshtë fitimit të parave por nënshtrimit të atij vendi dhe asaj qeverie ndaj politikës Ruse, kundër politikës së perëndimit. Në rastin e Kinës, bëhet fjalë për një rrezik më afatgjatë. Kina ka ambicie të shtrijë kontrollin e vet, jo vetëm në Shqipëri, por në të gjithë evropën në mënyrë që të kontrollojë shumicën e ekonomive, sektorë specifikë të ekonomisë. Unë do të thoja këtë që Kina është rrezik afatgjatë për sigurinë dhe demokracinë e Evropës ndërsa Rusia është rrezik afatshkurtër për të dyja.

Zoti Bugajski ju falenderoj për këtë bisedë të shkurtër. Marrë nga Shijak Tv

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

aktualitet aktualitet janusz bugajski protesta e opozites 16 shkurt 2019 janusz bugajski protesta e opozites 16 shkurt 2019

Sondazh

Poll

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë