LIVE UPDATES
Insights

ANALIZA: Moska shpreson që të mos i duhet të shpëtojë regjimin e Lukashenkos, si do veprojë Vladimir Putin me mikun e tij?

21 Gusht 2020, 16:34 Nga DOSJA
ANALIZA: Moska shpreson që të mos i duhet të shpëtojë

Nga këndvështrimi i Moskës, e vetmja mundësi më e keqe se ndërhyrja në Bjellorusi është humbja e saj te Perëndimi. Nga këndvështrimi i diktatorit të rrethuar, Aleksandër Lukashenko, kjo mund të jetë e vetmja gjë që mund ta shpëtojë atë nga njerëzit e vet –por ai mund të gjejë një Kremlin qejfprishur, që ndërhyn për të mbrojtur regjimin, por jo liderin e tij.

Në fund të fundit, Vladimir Putin nuk është një tifoz. Për vite me radhë, Lukashenko luajti kartën ruse kundër Perëndimit, duke e detyruar Moskën të subvenciononte energjinë e importuar nga e cila varet Bjellorusia, si dhe lundroi në perspektivën e një kthese drejt Europës për ta shtyrë BE-në që të lehtësonte sanksionet e vendosura pas një sulmi të mëparshëm ndaj zgjedhjeve.

Përpara zgjedhjeve të fundit presidenciale të 9 Gushtit, Lukashenko e akuzoi Moskën se po përpiqej të fuste hundët në politikën bjelloruse, madje arrestoi 33 mercenarë rusë në rrugëtimin e tyre drejt një zone lufte në Afrikë, duke pretenduar se ata ishin fillesa e një fushate destabilizimi.

Tani, Lukashenko po pretendon se forcat e NATO-s po dynden në kufijtë e tij dhe se opozita po drejtohet nga Polonia, Mbretëria e Bashkuar dhe Republika Çeke. Makineria e tij e propagandës po pretendon –kundër të gjitha provave –se turmat po brohorasin parrulla antiruse dhe po valëvisin flamujt e BE-së.

Ai po bën haptazi ofertën e tij për mbështetjen e Moskës.

S’ka entuziazëm për ndërhyrje

Ndonëse Putin siguroi formalisht se Rusia do të përmbushë detyrimet për të mbështetur Bjellorusinë ndaj një agresioni të jashtëm, linja zyrtare vazhdon të jetë se gjithçka që po ndodh në Bjellorusi është një çështje e brendshme. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitri Peskov tha se aktualisht nuk kishte nevojë për ndërhyrje.

Mbi të gjitha, deri më tani opozita bjelloruse ka qenë skrupuloze për të mos e bërë këtë më shumë sesa rrëzimi i Lukashenkos dhe hapja e rrugës për mbajtjen e zgjedhjeve të lira dhe të ndershme. Dhe jo vetëm sepse Bjellorusia është e lidhur me Rusinë në një “Union Shtetesh”, i cili pranohet se është më tepër sesa një bashkim doganor me iluzione madhështie. Por edhe sepse rusët dhe bjellorusët ndajnë një pjesë të trashëgimisë së përbashkët dhe vlerësimit të ndërsjelltë.

Për më tepër, ekonomia e Bjellorusisë është tej mase e orientuar nga Rusia, e cila merr më shumë se 1/3 e eksporteve të saj dhe siguron më shumë se gjysmën e të ardhurave. Në këto rrethana, një drejtim i qetë dhe i sigurtë i Rusisë mund ta shihte largimin e të vetë-rëndësishmit Lukashenko me një shkallë barazie. Shumë nga liderët e opozitës kanë ndërkohë lidhje ruse, të tilla si ato të Viktor Babarikos me korporatën e gazit Gazprom, ndërsa të tjerët duken të etur për të mos e sfiduar Moskën.

Modeli më i mirë nuk duket të jetë Ukraina –ku armiqësia ndaj Rusisë dhe dëshira për të lëvizur drejt BE-së ishin në zemrën e revolucionit të viteve 2013-2014 –por Armenia. Në vitin 2018, ngjitja e liderit populist Nikol Pashinyan ngjalli hidhërimin e Kremlinit. Por sapo u bë e qartë se ai kishte për synim demokratizimin në shtëpi, pa ndryshuar varësinë tradicionale të vendit ndaj Rusisë, marrëdhëniet u ngrohën shpejt.

Sigurisht që Bjellorusia nuk është Armenia, por gjithashtu provat tregojnë se Moska është pak e interesuar për formën e qeverisjes që adoptojnë vendet që ajo i konsideron brenda sferës së saj të influencës , sesa politikat e tyre.

Megjithatë, Bjellorusia nuk është as Krimea. Kur “burrat e vegjël jeshilë” aneksuan Krimenë nga Ukraina në vitin 2014, ata po merrnin tokë për të cilën pothuajse çdo rus mendonte se ishte me të drejtë e tyrja, me popullsinë lokale gjerësisht të lumtur për ankeksimin dhe përballë mbrojtësve të demoralizuar dhe nënshtruar.

Populli rus nuk ka ndonjë interes të veçantë për një pushtim të Bjellorusisë. Aq më tepër në një kohë kur rajonet kanë pakënaqësi në rritje, duke ndjerë se Moska u kushton vëmendje vetëm kur është koha për t’i taksuar, marrja nën përgjegjësi e 9.5 milionë banorëve me Prodhim të Brendshëm Bruto për banor sa gjysma e Rusisë nuk është aspak një ide tërheqëse.

Për më tepër, forcat e sigurisë në Bjellorusi nuk janë as në përçarje dhe as në përplasje me agjentët dhe simpatizantët rusë. KGB-ja e Lukashenkos –për të cilën thuhet se ruajti emrin shërbimit të vjetër sekret Sovjetik –është brutalisht kompetente. Ndërsa ushtria e tyre është mësuar të trajnohet së bashku me homologët rusë, nuk ka arsye për të besuar se ata nuk do të mbrojnë atdheun e tyre.

Për fat të keq një domosdoshmëri?

Mundësitë për ndërhyrje kësisoj duken të papranueshme. Dërgimi i forcave policore për të forcuar mbrojtësit e Lukashenkos nuk do të bënte ndonjë ndryshim në terren dhe do të helmonte qëndrimet e publikut ndaj Rusisë edhe për brezat që do vijnë.

Një pushtim i plotë është i mundshëm –Bjellorusia ka vetëm 45 mijë ushtarë, më pak sesa vetëm Distrikti Ushtarak Perëndimor fqinj –por do të ishte i përgjakshëm, i kushtueshëm, i dënueshëm jashtë vendit dhe jopopullor brenda tij.

Për të gjitha këto, ka shenja shqetësuese se disa njerëz në rrethin e Putinit mund të ndjejnë se kjo është për fat të keq një domosdoshmëri. Në fillim, kishte mungesë konsensusi mes mediave dhe komentuesve që synojnë të lajmërojnë linjën e Kremlinit: ata, si kushdo tjetër u kap në befasi nga shpejtësia dhe shkalla e protestave.

Gjithnjë e më shumë, neveria për Lukashenkon dhe taktikat e tij filluan të shfaqen në mbulimet mediatike.

Ajo mbetet, por ka gjithashtu një shqetësim të nënkuptuar domethënës për Perëndimin –kryesisht për BE- se mund të përfitojë nga situata për të rritur ndikimin mbi Bjellorusinë. Ministri i Jashtëm, Sergei Lavrov, ndërsa vuri në dukje se zgjedhjet e manipuluara të Bjellorusisë “nuk ishin ideale”, kritikoi atë që e quajti përpjekje të huaja për të ndërhyrë në vend, ndërsa shtoi se e gjitha kishte lidhje me “gjeopolitikën, një luftë për hapësirën post-Sovjetike”.

Deri tani, Moska duket se është ende e gatshme të presë dhe të shohë. Nëse Lukashenko do të qëndrojë varur, ai do të dobësohet –një i refuzuar nga Perëndimi dhe si i tillë, më shumë i varur nga Rusia. Nëse ai rrëzohet, shpresa është se pragmatizmi politik dhe realiteti ekonomik do të sigurojë që edhe një qeveri e re reformatore do të pranojë vendin e saj në orbitën e Rusisë.

Megjithatë, nëse vendimi do të jetë ndërhyrja, rezultati mundet që të mos i shkojë për shtat Lukashenkos. Modeli mund të jetë pushtimi i pafat sovjetik i Afganistanit në vitin 1979; heqja me forcë e një lideri të çrregullt dhe jopopullor dhe instalimi i një të riu në preferencën e Moskës, e ndjekur nga shfaqja e forcës që synon të parandalojë çdo rezistencë të mëtejshme.

Në një mënyrë ose në tjetrën, ditët e Lukashenkos mund të jenë të numëruara. Sigurisht, operacioni afgan nuk shkoi ekzaktësisht ashtu siç ishte parashikuar. Sovjetikët prisnin që të mos qëndronin atje më shumë se 6 muaj, duke lënë pas një vend të nënshtruar dhe të qëndrueshëm, por përfunduan duke harxhuar 10 vjet në një luftë brutale guerrilase që ata nuk ishin kurrë në gjendje ta fitonin.

Bjellorusia nuk është as Afganistani, por rreziku ekziston sërish se planet ruse nuk e mbajnë gjatë kontaktin me realitetin.

Marrë nga Reporter.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

opinione opinione moska propozimi i osbe-se per krizen ne bjellorusi rusi vladimir putin moska propozimi i osbe-se per krizen ne bjellorusi rusi vladimir putin

Sondazh

Poll
Insights 18 Gusht 2020, 14:20

Liria e fjalës! Virusi i negativitetit

(Unë di që nuk di asgjë- Sokrati)Një ditë isha ngritur të jepja mendimin tim dhe ma nderpreu fjalën dikush, i cili foli pikërisht për lirinë e fjalës.Ai më mbyl...

Insights 17 Gusht 2020, 12:19

“Pushtuesit”, që ajo nuk donte t’i pranonte

Theodhora, një grua mbi të 70-at, me dy qese të tejmbushura në supermarketin e rrugës kryesore në Dhërmi dhe me një bastun të dyshimtë, për t’i siguruar mbështe...

Insights 16 Gusht 2020, 20:56

Shteti ra, rroftë e-Albania!

E keni vënë re që shpesh përfaqësues të mazhorancës e qeverisë sillen si të ishin në opozitë dhe jo në vitin e tetë të pushtetit?!!Disa ditë më parë zv.kryemini...

Insights 16 Gusht 2020, 11:34

Çfarë (nuk) mësuam nga koronavirusi!

TIRANË- Këto nuk janë kohë normale. Në vetëm pak muaj, përhapja e pandemisë ka ndryshuar tërësisht mënyrën se si njerëzit punojnë, jetojnë e konsumojnë.Qev...

Insights 16 Gusht 2020, 09:46

“Avniu”, tregimi i së dielës nga Agim Xhafka

TIRANË- Ndenja në Pogradec tre ditë me Avniun. Eshtë shok i hershëm i tim eti. Afër të 90-tave,ecte pak i kerrusur në breg të  gjolit. Sa e vura re u sula ...

Insights 14 Gusht 2020, 10:21

Që askush të mos ndjehet vetëm…

TIRANË- Kovidi-19 duhet marrë seriozosht, jo vetëm pse vret dhe krijon probleme shendetësore, por për pasojat që po shkakton në jetën e globit, duke fillua...

Insights 10 Gusht 2020, 11:54

Çfarë interesash mbron Yuri Kim në Shqipëri

Në një intervistë me Sokol Ballën, ambasadorja amerikane, Yuri Kim, si përgjigje ndaj gazetarit që kërkoi t’i fliste për rolin dhe qëndrimin e ambasadës në zhvi...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje