LIVE UPDATES
Bota

8 marsi/ Analiza: A do të ishte bota më paqësore nëse më shumë gra do të drejtonin

Rezulton se gratë udhëheqëse deri më tani mund të kenë qenë më agresive se homologët e tyre meshkuj. Megjithatë, dhënia e grave më shumë pushtet i bën shoqëritë më paqësore.

8 Mars 2025, 22:24 Nga M.B

8 marsi/ Analiza: A do të ishte bota më paqësore nëse

Nëse bota ka ndjerë më shumë rrezik kohët e fundit. Numri i konflikteve ka qenë në rritje. Nga Ukraina dhe Rusia, te Izraeli Gaza dhe Sudani – një lidhje e përbashkët që kalon përmes të gjitha këtyre luftërave është se ato janë zhvilluar nga burra. Vetëm 13 nga 193 shtete kanë gra udhëheqëse, sipas të dhënave të tetorit 2024. Nëse do të kishte më shumë, gjërat do të ishin ndryshe, ka thënë më parë ish-presidenti amerikan, Barack Obama.

Do të kishte “më pak luftë, fëmijët do të trajtoheshin më mirë dhe do të kishte një përmirësim të përgjithshëm në standardet e jetesës dhe rezultatet”, ka thënë ai më parë. Ai nuk është i vetmi. Ish-presidentja irlandeze Mary Robinson i tha Sky News para Ditës Ndërkombëtare të Gruas se pasja e më shumë grave në krye ishte “e nevojshme” për një botë më paqësore. Dhe në këtë ditë, 19 vjet më parë, ish-kryetari i Kombeve të Bashkuara, Kofi Annan, tha: “Nuk ka politikë më të rëndësishme për parandalimin e konflikteve” sesa fuqizimi i grave.

Një vështrim nëpër histori sugjeron që gratë udhëheqëse kanë qenë po aq, nëse jo më shumë, “të prirura për të nisur konflikte” sa burrat, sipas Christopher Blair, profesor asistent i politikës në Universitetin Princeton. Ato inkurajohen të veprojnë si “Zonja e Hekurt” pikërisht për të tejkaluar stereotipet gjinore që i paraqesin ato si paqësore dhe “më pak të afta” për sigurinë kombëtare, thotë ai.

Shikoni vetëm Margaret Thatcher: në vitin 1982, kryeministrja e parë grua britanike shkaktoi vdekjen e 323 njerëzve në anijen luftarakë Belgrano të Argjentinës dhe udhëhoqi Britaninë në Luftën e Falklandeve. Ose sekretarja e famshme e shtetit amerikane Hillary Clinton, e cila hezitoi për bisedimet e paqes “sepse kishte frikë se do të perceptohej si e butë në mënyrë stereotipike”, thotë Blair, bazuar në informacionet nga këshilltarët e saj.

Në atë që tani është një “botë shumë më mashkullore”, sipas autorit Joslyn Barnhart, gratë janë nën presion për “të drejtuar më shumë në stereotipet mashkullore të udhëheqjes”. Giorgia Meloni, ylli i djathtë i Italisë dhe kryeministrja e parë grua, zgjodhi të merrte formën mashkullore të titullit të saj, “il Presidente”.

Gratë gjithashtu ndëshkohen më ashpër për tërheqjen nga kërcënimet, thotë kërkimi i Blair, duke i inkurajuar ato të shtojnë më shumë benzinë në zjarr, jo ta shuajnë. Në vitin 2016, gazeta The Sun e lavdëroi Theresa May-n duke thënë se ajo ngjante me “Maggie-n në kulmin e saj”. Dy vjet më vonë, e kritikoi atë për qëndrimin “të butë” ndaj Brexit-it, duke e lënë vendin “NË BREXITIN”.

Njerëzit janë të ndryshëm, prandaj varet nga gruaja – ose burri. Angela Saini, autorja e librit Patriarkët: Si Burrat Erdhën të Sundonin, thotë se nuk është se gratë imitojnë agresivitetin mashkullor, por përkundrazi, ato janë të afta të jenë agresive vetë. Në vitin 1975, kryeministrja indiane Indira Gandhi shpalli gjendjen e jashtëzakonshme dhe shtypi kundërshtarët.
Mbretëresha luftëtare Rani e Jhansi udhëhoqi kryengritjen indiane kundër britanikëve në vitin 1857, dhe para saj, ishin Boudica dhe Joan of Arc. Pra, kur pyetet nëse gratë mund ta bëjnë botën më paqësore, Saini thotë: “Cilat gra keni në mendje?”

Ajo shton: “Sepse sinqerisht, nëse është një botë e udhëhequr nga gra si Thatcher dhe Liz Truss ose, duke parë në SHBA, Marjorie Taylor Greene dhe Sarah Palin – ajo nuk është lloji i botës ku do të doja të jetoja.”

Ka kaq shumë gjëra që duhet të ndryshojnë për t’iu përgjigjur kësaj pyetje. Bota ka pasur kaq pak gra udhëheqëse sa që është e vështirë të krahasohen ato me burrat (pavarësisht se një studim zbuloi se mbretëreshat në Evropë nga shekulli i 15 deri në të 20-të ishin më të prira të shkonin në luftë sesa mbretërit). Por vetëm një në tre shtete të Kombeve të Bashkuara ka pasur ndonjëherë një grua në pozitat më të larta.

Shoqëria duhet të ndryshojë kaq shumë “për të na çuar në një botë ku gratë janë në krye, saqë ndjehet e pamundur të nxjerrësh përfundime nga ajo që dimë sot për këtë situatë hipotetike”, thotë psikologia Cordelia Fine, e cila shkroi Patriark Inc. Por ajo që dimë është se dhënia e formave të tjera pushteti grave e bën shoqërinë më paqësore.

“Udhëheqja e grave nuk është thjesht për gratë që janë në krye’”, thotë zonja Robinson, tani anëtare e The Elders, e cila po bën fushatë për një kryetare grua të Kombeve të Bashkuara.

Studimet tregojnë se përfshirja e më shumë grave në proceset e paqes i bën ato të zgjasin më shumë; në parlament çon në shpenzime më të ulëta për mbrojtjen dhe në zgjedhje bën që demokracitë të jenë më paqësore. Dhe janë këto lloje shoqërish që bëjnë hapësirë për lloje të ndryshme liderësh. Në Zelandën e Re – e katërta në renditje për barazinë gjinore – ish-kryeministrja Jacinda Ardern provoi “një model udhëheqjeje shumë më të ndryshme” nga homologët e saj agresivë, thotë Joslyn Barnhart, e cila kërkon për të drejtat e grave në votim.

“Natyrisht, ne e shohim që gjërat po shkojnë shumë në drejtim të kundërt tani, shumë më tepër drejt një rikthimi në zëra mashkullorë, agresivë dhe asertivë,” thotë ajo. Robinson thotë se nuk është se gratë janë më të mira se burrat. Është se “zgjidhja e sfidave më të vështira të botës kërkon të gjitha zërat, jo vetëm ato të gjysmës së popullsisë globale.”/ Sky News

8 marsi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje