LIVE UPDATES
Bota

Analiza/ Tarifat doganore të SHBA-së trembin investitorët dhe ushqejnë inflacionin

Tarifat doganore të Donald Trumpit kundër Kanadasë, Meksikës dhe Kinës i kanë rënduar tregjet botërore. Rendi i tregtisë botërore është i kërcënuar nga "kaosi", sipas ekonomistëve.

4 Shkurt 2025, 10:48 Nga B.Z
Analiza/ Tarifat doganore të SHBA-së trembin investitorët dhe
Donald Trump

SHBA - Çmimet e aksioneve ranë në mbarë botën, dollari u rrit, çmimet e naftës u rritën dhe u përgatitën kundërmasa: Këto ishin reagimet e menjëhershme ndaj tarifave të reja të presidentit amerikan Donald Trump ndaj Kanadasë, Meksikës dhe Kinës.

Trumpi kishte njoftuar se Shtetet e Bashkuara do të vendosin tarifa shtesë prej 25% për importet nga Kanadaja dhe Meksika duke filluar nga e marta (4 shkurt 2024), ndërsa tarifat ekzistuese për produktet nga Kina do të rriten me dhjetë përqind. Importet e energjisë nga Kanadaja do t'i nënshtrohen një tarife dhjetë për qind.

Megjithatë, edhe para se tarifat të hynin në fuqi, presidentja meksikane Claudia Sheinbaum njoftoi të hënën (3 shkurt 2015) se kishte pasur një "bisedë të mirë" me Trumpin. Shtetet e Bashkuara fillimisht do të pezullojnë tarifat për produktet meksikane për një muaj.

Masat tarifore të Trumpit janë të paprecedenta në shtrirjen e tyre, duke prekur tre partnerët më të mëdhenj tregtarë të Amerikës në të njëjtën kohë. Ekonomistët druhen se kjo do të dëmtojë rritjen ekonomike në SHBA dhe në mbarë botën.

Presidenti i SHBA, Donald Trump thotë se dëshiron të përdorë tarifat për të eliminuar çekuilibrat e mëdha tregtare dhe për të luftuar trafikun e drogës dhe migrimin e paligjshëm.

Carsten Brzeski, kryeekonomist në ING Bank në Gjermani, i sheh tarifat si fillimin e një "lufte tregtare të plotë që mund të përshkallëzohet". "Donald Trump jo vetëm që leh, por edhe kafshon”, tha Brzeski për DW. "Dhe duke bërë këtë, ai po përmbush premtimet e tij të fushatës."

Kërcënimi i një lufte tregtare rëndon mbi tregjet

Në përgjigje të njoftimit të tarifave doganore të Trumpit, indekset e aksioneve aziatike humbën deri në dy për qind të hënën. Disa bursa evropiane, duke përfshirë ato në Frankfurt dhe Paris, shënuan humbje të ngjashme. Trumpi kishte njoftuar se do të vendoste tarifa të ngjashme për produktet nga Bashkimi Evropian "mjaft shpejt".

Aksionet e prodhuesve evropianë të automobilëve gjithashtu ranë ndjeshëm të hënën. Prodhuesit gjermanë të automobilëve në veçanti, të cilët kanë fabrika edhe në Meksikë dhe eksportojnë makina nga atje në SHBA, ka të ngjarë të goditen rëndë nga tarifat e reja. Rreth dy të tretat e automjeteve Volkswagen të furnizuara në SHBA janë prodhuar në Meksikë.

Zinxhirët e furnizimit për automjetet e shitura në SHBA janë komplekse, me produkte dhe komponentë paraprakë që shpesh kalojnë kufijtë kombëtarë disa herë. Shoqata Gjermane e Industrisë së Automjeteve (VDA) i quajti tarifat një "pengesë të rëndësishme për tregtinë globale të bazuar në rregulla".

Peso meksikan, dollari kanadez dhe euro ranë kundrejt dollarit amerikan. Euro humbi 2.3 për qind, duke rënë në nivelin më të ulët që nga nëntori 2022.

Çmimet e naftës gjithashtu u rritën më shumë se dy për qind. Tregtarët kanë frikë nga ndërprerjet e furnizimit për shkak të tarifave në eksportet kanadeze të energjisë. Trumpi kishte kërcënuar gjithashtu më shumë tarifa për sektorin e naftës dhe gazit, por nuk dha detaje.

Po përgatiten kundërtarifat

Kryeministri kanadez Justin Trudeau njoftoi se më shumë se 100 miliardë dollarë importe amerikane do t'u nënshtrohen tarifave 25%. Raundi i parë do të fillojë këtë javë.

Disa provinca kanadeze kanë njoftuar gjithashtu masat e tyre hakmarrëse, duke përfshirë ndalimin e shitjes së alkoolit amerikan.

Në shërbimin X, Trudeau bëri thirrje për bojkot të produkteve amerikane dhe i kërkoi publikut të "zgjidhte produktet e bëra këtu në Kanada". Në një fjalim, Trudeau paralajmëroi amerikanët se tarifat mund të rrezikojnë vendet e punës në SHBA dhe të rrisin koston e ushqimit dhe benzinës.

Para bisedimeve të saj me Trumpin, presidentja meksikane Claudia Sheinbaum kishte udhëzuar ministrin e saj të ekonomisë të zbatonte "Planin B", i cili përfshin kundërmasa ende të paspecifikuara, përfshirë tarifat.

Nga ana e saj, Kina tha se "do të marrë kundërmasat e nevojshme për të mbrojtur të drejtat dhe interesat e saj". Pekini tha se masa e Trumpit shkel rregullat e Organizatës Botërore të Tregtisë (OBT) dhe njoftoi një padi.

Trumpi "duket se nuk bën dallim mes miqve dhe armiqve”, tha për DW Rüdiger Bachmann, profesor i ekonomisë në Universitetin e Notre Dame në shtetin amerikan të Indianës. "Kina duket se po pranon një marrëveshje më të mirë se aleatët e saj Kanadaja dhe Meksika." Trump po e zhyt rendin e tregtisë botërore në "kaos".

Frikë nga inflacioni dhe recesioni

Sipas Deutsche Bank, tarifat e reja do të prekin 44% të të gjitha importeve amerikane me vlerë rreth 1.35 trilion dollarë. Si rezultat, inflacioni mund të rritet me një përqind për konsumatorët amerikanë, masat do të nënkuptojnë çmime më të larta për mallra si nafta, pajisjet elektronike dhe ushqimet, duke përkeqësuar rritjen e çmimeve në këto zona. Inflacioni më i lartë mund të bëjë që Rezerva Federale e SHBA të mbajë nivelin aktual  ose të rrisë normat e interesit.

Institucioni më i madh financiar i Gjermanisë shtoi se tarifat doganore të qëndrueshme do të kishin një "ndikim ekonomik shumë më të madh" në ekonomitë kanadeze dhe meksikane sesa Brexiti në atë britanike. Analistët e bankës besojnë se të dy vendet mund të hyjnë në një recesion si rezultat.

Për industrinë amerikane të automobilave, tarifat mund të shkaktojnë kosto shtesë që arrijnë në 60 miliardë dollarë, raportoi Bloomberg të hënën, duke cituar një studim nga konsulenca e automobilave AlixPartners. Të dhëna të tjera nga Wolfe Research parashikuan se çmimi mesatar i një makine të re në SHBA mund të rritet me rreth 3.000 dollarë.

Ministrja e Jashtme e BE, Kaja Kallas tha të hënën se "nuk ka fitues në luftërat tregtare". "Ne evropianët kemi nevojë për Shtetet e Bashkuara dhe Shtetet e Bashkuara kanë nevojë për ne," vazhdoi Kallas.

Pas marrjes së detyrës më 20 janar, Trump urdhëroi një hetim nëse vende të tjera po taksonin kompanitë amerikane në mënyrë të padrejtë. Në këtë rast, fokusi është kryesisht në vendet e BE; rezultatet do të publikohen më 1 prill./DW

Sondazh

Poll

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë