LIVE UPDATES
Bota

Dënon pushtimin rus dhe mbështet Ukrainën, çfarë thuhet në deklaratën e Dubrovnikut për municionet në Ballkan

Në Samitin Ukrainë-Evropa Juglindore, u bë një deklaratë që dënon pushtimin rus dhe mbështet Ukrainën. Por u biseduan edhe çështje të tjera.

11 Tetor 2024, 09:01 Nga r.ll
Dënon pushtimin rus dhe mbështet Ukrainën, çfarë
lideret e evropes juglindore

KROACI- Samiti i tretë Ukrainë-Evropa Juglindore, solli në Dubrovnik të Kroacisëpresidentin e Ukrainës, Volodymyr Zelensky, si dhe të gjithë liderët e vendeve të Evropës Juglindore që mbështetën Ukrainën në luftën vetëmbrojtëse kundër Rusisë. Dokumenti përfundimtar u negociua, u kërkuan kushte që të vihej nënshkrimi i të gjithë liderëve, ndërsa më i zhurmshmi ishte presidenti iSerbisë, Aleksandar Vuçiq, i cili kërkoi që dokumenti të mos kishte asgjë lidhur me sanksionet ndaj Rusisë. Në fund samiti rezultoi me Deklaratën e Dubrovnikut, në të cilën Ukraina mbështetet në luftën me Rusinë.

"Kanë kaluar pothuajse një mijë ditë që nga fillimi i pushtimit ushtarak rus në Ukrainë. Ne dënojmë fuqishëm këtë luftë pushtuese ruse të paprovokuar, të pajustifikuar dhe të paligjshme kundër Ukrainës... një krim kundër popullit ukrainas, një shkelje e qartë e ligjit ndërkombëtar... dhe një kërcënim i madh për paqen dhe sigurinë e Evropës Juglindore, të gjithë Evropës dhe botës”, thuhet ndër të tjera në Deklaratë. Mirëpo në sfondin pas saj, ka shumë probleme në marrëdhëniet rreth kësaj çështjeje, veçanërisht brenda Kroacisë, liderët e së cilës kanë pikëpamje diametralisht të kundërta.

Plenkoviq kishte nevojë për ndryshime

"Për Plenkoviqin ishte e rëndësishme që Zelensky të vinte në Kroaci për të nënshkruar diçka të ngjashme me Kompaktin e Ukrainës (një dokument i nënshkruar nga 23 vende në Uashington me mbështetje të pakushtëzuar për Ukrainën), sepse Plenkoviq ka probleme me pro-rusin, presidentin e Kroacisë, Zoran Milanoviq, i cili pengon sistematikisht mbështetjen kroate për Ukrainën”, tha për DW, Davor Gjenero, analist nga Zagrebi.

Samiti në Dubrovnik u mbajt në një kohë konflikti të ashpër politik midis Milanoviqit dhe Plenkoviqit për Ukrainën, pasi Milanoviq nuk i dha pëlqimin Ministrisë së Mbrojtjes për të dërguar oficerë në misionin e NATO-s për të trajnuar ushtarët ukrainas në Gjermani. Për shkak të kësaj, Milanoviq nuk u ftua as në Dubrovnik, gjë që i ndërlikoi edhe më shumë marrëdhëniet me tyre.

Sa i përket vetë Deklaratës, teksti gjithashtu thekson se mbështetja e pjesëmarrësve për pavarësinë, sovranitetin dhe integritetin territorial të Ukrainës brenda kufijve të njohur ndërkombëtarisht vazhdon të jetë "absolute". Shtylla kurrizore e samitit të tretë ishte ndihma ekonomike dhe ushtarake për Ukrainën.

Mbështetja në kornizat e samitit

"Faleminderit që jeni kundër përpjekjeve të Rusisë për të destabilizuar edhe këtë rajon”, tha Zelensky, duke theksuar se të gjithë ndajnë të njëjtin interes në përpjekjen për të dobësuar pozicionin e Rusisë."Fatkeqësisht, sot në Ukrainë ne shohim se si duket lufta moderne dhe e dimë se sa e rëndësishme është që çdo vend, çdo komb të ketë armë të avancuara teknologjikisht. Nëpërmjet kësaj lufte, Ukraina ka forcuar kapacitetet e saj, kapacitetet mbrojtëse në aspektin e prodhimit të armëve”, tha Zelensky.

Edhe pse ky nuk është takimi i parë në këtë nivel, analistët vërejnë se Zelensky ka arsye të kërkojë mbështetje më të gjerë, duke pasur parasysh rënien ose hezitimin e caktuar të vendeve të caktuara për të vepruar më me forcë. Çdo mbështetje është e rëndësishme, veçanërisht aty ku Rusia ka një ndikim të fortë.

"Është e vërtetë që Zelensky nuk është në një fazë të mirë, sepse edhe takimi në Gjermani i dështoi, ndaj Dubrovniku duhej të ishte një vend mbështetjeje. Është e rëndësishme që Ukraina të ketë një bllok vendesh të ndryshme nga ai që quhet ndonjëherë Ballkani Verior-Evropian”, thotë Gjenero. 

Ky bllok vendesh është i rëndësishëm jo vetëm në kuptimin politik, por edhe në atë ushtarak. Këtë javë ishte planifikuar një takim në Ramstein të Gjermanisë, ku Zelensky duhej të prezantonte planin e tij të fitores. Takimi, i cili duhej të ishte i pari në nivel liderësh, u anulua për shkak të mos mbërritjes së presidentit amerikan Joe Biden, për shkak të uraganit që goditi disa pjesë të SHBA. Takimi i donatorëve ukrainas të armëve duhej të vinte në pah mbështetjen e qartë për Kievin.

100 milionë armë në tre muaj

Edhe armatimet janë diçka për të cilën Ukraina është e interesuar në B-H dhe Serbi. Nuk është sekret se Zelensky më parë bëri thirrje për prodhimin e përbashkët të armëve me vendet e Ballkanit Perëndimor. Arsyeja është e natyrës praktike nga e cila përfitojnë B-Hdhe Serbia. Municionet e artilerisë të përdorura nga Ukraina bazohen kryesisht në parimet dhe standardet e përdorura nga Rusia, pra "mbeturinat" e trashëgimisë ushtarake sovjetike, gjë që rrit kërkesën nga këto dy vende ballkanike.

Fakti që kompanitë nga Bosnjë-Hercegovina kanë eksportuar armë dhe pajisje për më shumë se 100 milionë marka në tre muajt e fundit, flet për thyerjen e rekordeve dhe konfirmimin e kërkesave nga Ukraina. Kompanitë nga Bosnja dhe Hercegovina janë konkurrente në treg pikërisht për shkak të llojit të armëve, por edhe për shkak të kërkesës globale. Komentatori ushtarak Gjuro Kozar thotë se ky biznes është fitimpruës dhe se të gjithë në këtë zinxhir lojërash vdekjeje po bëjnë përfitime.

"Nga Ballkani Perëndimor përmes ndërmjetësve, armët dhe pajisjet ushtarake nga B-H dhe Serbia përdoren në Ukrainë si dhe në luftën e Lindjes së Mesme. Armët dhe municionet nga këto vende janë të kërkuara sepse kanë edhe origjinë ruse, ndaj përshtaten shumë mirë me nevojat e Ukrainës”, thotë Kozar, duke përmendur disa shembuj.

"Fabrika e municioneve Igman nga Konjiqi (B-H) prodhon municion për të gjitha kalibrat e armëve të këmbësorisë, përfshirë kallashnikovët. Prandaj kur dërgojnë municion në adresa të caktuara, fabrika Igman nuk e di nëse do të arrijë atje apo do të përdoret për luftë”, thekson Kozar, duke përmendur shembullin e 50 mijë granatave nga fabrika e Krushikut në Valjevë, të cilat përfunduan në Ukrainë, megjithëse Serbia pretendon se nuk ka dërguar armë në rajonet e luftës.

Amerikanët janë blerësit më të mëdhenj

Sipas një raporti të Organizatës për Evropën Juglindore dhe Lindore për Kontrollin e Armëve të Vogla dhe të Lehta (SEESAC), thuhet se Serbia është eksportuesi kryesor i armëve dhe municioneve në rajon me një fitim prej mbi një miliard euro. Pas saj është Bosnjë-Hercegovina. Sipas të dhënave të Dhomës së Tregtisë së Jashtme të Bosnjë-Hercegovinës, blerësit më të mëdhenj janë amerikanët, pasuar nga Serbia, Turqia, Sllovakia dhe Bullgaria.

Megjithatë, i gjithë ky sistem i fshehjes lejon që rregullat të anashkalohen. Bosnjë-Hercegovina dhe Serbia kanë ligje që kufizojnë shitjen e armëve në zonat e luftës. Por ka kompani ose vende ndërmjetëse që blejnë drejtpërdrejt armë, e më pas i shpërndajnë ato në Ukrainë. Sipas të dhënave statistikore, blerësi më i madh i armëve nga Bosnjë-Hercegovina është SHBA-ja, ndërsa Serbia bën tregti edhe përmes Republikës Çeke dhe Turqisë.

"Është mjaft e sigurt se është në interesin e Ukrainës që të vazhdojë të furnizohet me armë të cilat nuk mund të blihet në treg. Para së gjithash, municione artilerie që prodhohen sipas standardeve ruse dhe jo sipas standardeve të NATO-s”, përfundon Gjenero./DW

samiti ukraine-europa juglindore

Sondazh

Poll

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit