LIVE UPDATES
Bota

Diskriminimi s’e shuan etjen e të rinjve romë, ashkalinj e egjiptianë për punë

Kjo përvojë e hidhur e vitit të kaluar, në një zyrë për burime njerëzore të një kompanie, nuk e ka ndaluar Eronin të ëndërrojë për më shumë: tani ai dëshiron ta krijojë biznesin e vet.

21 Dhjetor 2023, 18:21 Nga I.A
Diskriminimi s’e shuan etjen e të rinjve romë, ashkalinj e
Foto Ilustruese

KOSOVË- Një studio modeste floktarie ku djem e vajza në Mitrovicën e Jugut do të shkonin për ta parë veten të transformuar. Një studio ku asnjë klient nuk do të diskriminohej për të folurën, gjininë, religjionin apo etninë e tij. Kjo është ëndrra e 21-vjeçarit Eron Krasniqi. Por, jo gjithmonë ka qenë e tillë. Disa ëndrra, atij i janë prerë në gjysmë, shkaku i përkatësisë së tij ashkalike.

“Ka ndodhur që më kanë thirrur për të punuar, por nuk e kanë ditur se i cilit komunitet jam. Krejt procedurat kanë shkuar qysh është më së miri. Por, kur e kanë marrë vesh etninë, më kanë thënë që nuk përshtatesh”, thotë Eroni për REL-in.

Kjo përvojë e hidhur e vitit të kaluar, në një zyrë për burime njerëzore të një kompanie, nuk e ka ndaluar Eronin të ëndërrojë për më shumë: tani ai dëshiron ta krijojë biznesin e vet.

“Kanë ndodhur shumë diskriminime edhe në shkollë. Por, nuk kanë pasur ndonjë efekt tek unë. Ëndrra ime është të ndihmoj në zhdukjen e diskriminimit. Të gjithë jemi njerëz, kemi zemër dhe jemi të njëjtë. Nëse ti mund të bësh diçka, mundet edhe tjetri”, thotë Eroni.

Së fundi, Eroni është bërë pjesë e projektit “Drejtësia Sociale” të organizatës joqeveritare Zëri i Romëve, Ashkalinjve dhe Egjiptianëve në Kosovë (VORAE), ku merr shkathtësi të ndryshme të vlefshme për tregun e punës.

Përmes programit “Puna ime e parë” të kësaj organizate, rreth 70 të rinj romë, ashkalinj dhe egjiptianë janë punësuar në kompani të ndryshme nëpër Kosovë. Si infermierë, edukatorë, dizajnerë grafikë e shumëçka tjetër, ata synojnë ta dëshmojnë atë që e beson drejtori ekzekutiv i VORAE-s, Isak Skënderi.

“Nëse dikujt i jepet mundësia për ta dëshmuar veten, ai ose ajo do të ndikojë me punën e vet në ndryshimin e perceptimit që ngjyra e lëkurës, ose gjuha, ose prejardhja e përcakton cilësinë, produktivitetin apo vlefshmërinë e atyre personave”, thotë Skënderi për Radion Evropa e Lirë.

Ky projekt - përmes të cilit paga subvencionohet nga organizata VORAE - do të zgjasë gjashtë muaj. Por, shumë nga të rinjtë që kanë përfituar nga ai, shpresojnë që pas fitimit të përvojës, ata do të marrin kontratë pune.

Një nga ta është edhe 19-vjeçarja Lauresa Alija. Që dy muaj, Lauresa ka praktikuar profesionin e saj si infermiere e përgjithshme në një ordinancë private në Pejë.

Ajo thotë se diskriminimin që e kishte përjetuar disa herë në shkollë, shkaku i përkatësisë së saj etnike si egjiptiane, nuk po e përjeton edhe në punë.

“Prej pacientëve nuk jam diskriminuar, se mendoj që edhe pamja ime i mashtron. Ndoshta kur ta marrin vesh, mund të ndihen keq. Por, nuk më ka ndodhur. Unë, thjesht, do të vazhdoj me pasionin që e kam për profesionin tim”, thotë Lauresa për REL-in.

Në muajt e fundit, Radio Evropa e Lirë ka raportuar disa herë për mungesën e punëtorëve vendës në shumë sektorë, si: gastronomi, ndërtimtari, bujqësi dhe tekstil.

Sipas Inspektoratit të Punës, interesimi i qytetarëve për të punuar ka rënë, për shkak të orarit të gjatë të punës, pagave të ulëta, mungesës së kontratave etj.

Për të rinjtë e komuniteteve rom, ashkali dhe egjiptian, problem shtesë është edhe diskriminimi në të cilin ata hasin.

Sipas një hulumtimi të vitit të kaluar të Këshillit për Bashkëpunim Rajonal (RCC), mbi 25 për qind e bizneseve në Kosovë kanë thënë se nuk do të ishin të gatshëm të punësonin romë, ashkalinj apo egjiptianë në kompanitë e tyre. Ndërkohë, vetëm 15 për qind e bizneseve kanë thënë se kanë ndonjë të punësuar nga këto komunitete.

Skënderi nga VORAE tregon se qasja në punët ku kontakti me klientët është i drejtpërdrejtë, është edhe më e kufizuar për të rinjtë e këtyre komuniteteve minoritare.

Një nga historitë që ai ka dëgjuar, i ka mbetur në mendje: një i ri rom ishte punësuar në një furrë buke vitin e kaluar. Kur klientët e furrës e kishin marrë vesh se një rom po punonte në përgatitjen e bukës, ata kishin filluar të blinin në furra të tjera. Kjo kishte rezultuar me largimin e të riut nga puna.

“Jo domosdomoshmërisht këto storje përfaqësojnë gjendjen e shoqërisë sonë. Por, janë histori reale që, për fat të keq, ekzistojnë në shtetin tonë”, thotë Skënderi.

Për t’u siguruar që të rinjtë e punësuar përmes programit “Puna ime e parë” do të kenë përvoja më të këndshme, Skënderi thotë se kanë zgjedhur kompani, të cilat janë shprehur të përkushtuara për arritjen e barazisë dhe gjithëpërfshirjes.

Dhe tani kur janë bërë tre muaj që nga fillimi i projektit, ai shprehet krenar me sukseset e djemve dhe vajzave që po marrin pjesë.

“Diskriminimi është pjesë përbërëse e jetës së tyre. Ky është fakt që nuk duhet ta mohojmë. Ajo që mund të bëjmë, është të mos lejojmë që diskriminimi të jetë pengesë”, thotë Skënderi.

Sipas të dhënave nga regjistrimi i popullsisë në vitin 2011, në Kosovë jetojnë 8.824 romë, 15.436 ashkalinj dhe 11.524 egjiptianë.

Sipas të dhënave të publikuara nga Komisioni Evropian, rreth 50 për qind e pjesëtarëve të komunitetit rom e përfundojnë shkollimin e detyrueshëm nëntëvjeçar. Ndërkohë, vetëm 7.3 për qind e grave rome janë të punësuara, në krahasim me shifrën prej 18.4 për qind të gjithsej grave të punësuara në Kosovë.

Marrë nga REL

eron krasniqi vorae

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë