LIVE UPDATES
Bota

DW: Pse Somalia po e lejon Turqinë të shfrytëzojë rezervat e saj të naftës?

Stërvitja synon të arrijë një thellësi prej 7,500 metrash (4.5 milje) në fundin e Oqeanit Indian, duke e bërë atë një nga operacionet më të thella në det të hapur të këtij lloji në botë.

15 Prill 2026, 20:24 Nga D.S

DW: Pse Somalia po e lejon Turqinë të shfrytëzojë rezervat e

Turqia është gati të kërkojë naftë në brigjet e Somalisë : Anija e vendit për eksplorim në det të thellë, Cagri Bey, mbërriti në brigjet e Mogadishut javën e kaluar, gati për të nxjerrë ar të zi mes mungesave të vazhdueshme globale për shkak të luftës së Iranit .

Stërvitja synon të arrijë një thellësi prej 7,500 metrash (4.5 milje) në fundin e Oqeanit Indian, duke e bërë atë një nga operacionet më të thella në det të hapur të këtij lloji në botë.

Korporata Turke e Naftës (TPAO), në pronësi të qeverisë, do të përqendrohet në tre blloqe eksplorimi në det të hapur pranë bregdetit somalez, secili prej të cilëve mat afërsisht 5,000 kilometra katrorë (1,930 milje katrorë). Sipas Reuters , do të duhen 10 muaj për të arritur në rezervat e detit të thellë dhe për të filluar nxjerrjen.

Kush do të përfitojë më shumë nga ky partneritet?

A mund ta çojë eksplorimi i naftës Somalinë nga lecka në pasuri?
Presidenti i Somalisë, Hassan Sheikh Mohamud, beson se marrëveshja mund të ndryshojë gjithçka: "Burimet tona natyrore vlejnë miliarda - nëse jo triliona - dollarë dhe ato nuk duhen keqmenaxhuar", tha ai në inaugurimin në fillim të prillit.

Sikur të mos kishte qenë konflikti dhe konflikti në rajon, "nafta e Somalisë mund të kishte arritur në tregjet ndërkombëtare shumë më herët". Fitimet nga burimet, tha Mohamud, "do t'u sjellin dobi të gjithë somalezëve, kudo që jetojnë në vend".

Ndërkohë, Ministri i Naftës dhe Burimeve Minerale i Somalisë,  Dahir Shire Mohamed, e shënoi mbërritjen e anijes eksploruese Cagri Bey si një "ditë historike", e cila tregoi "një fillim të ri në eksplorimin e naftës dhe shfrytëzimin e burimeve natyrore".

Deputetja Aisha Koos Mohamud Omar tha se projekti do ta transformonte "varfërinë në prosperitet" në të gjithë Somalinë. "Sot, ne fillojmë të përfitojmë nga burimet natyrore që kanë qenë nën tokën tonë për miliona vjet", tha ajo për DW. 

I njëjti lloj entuziazmi është i dukshëm në rrugët e Mogadishut, ku banorët i thanë DW se kishin shpresa të mëdha për të ardhmen. Shumë prej tyre thjesht japin një shenjë miratimi sa herë që përmendet Turqia këto ditë.

"Unë besoj se nëse procesi i shpimit është i suksesshëm, shumë gjëra do të ndryshojnë. Në veçanti, çmimet e energjisë mund të bien, varësia jonë nga karburanti i importuar mund të ulet dhe mund të shohim përmirësime reale në zhvillimin e infrastrukturës", tha shoferi i taksisë Zakaria Ahmed Aden.

Megjithatë, ndjenja e përgjithshme e entuziazmit në Somali ende nuk i përgjigjet pyetjes se çfarë fiton partneri tjetër në këtë ekuacion - Turqia - nga kjo marrëveshje.

Si e arriti Turqia rrugën e saj drejt Mogadishu-t me magji
Turqia kishte fituar për herë të parë një pikëmbështetje në Bririn e Afrikës  një dekadë e gjysmë më parë, sipas korrespondentit të DW, Mohamed Kahiye në Mogadishu.

"Marrëdhëniet e Turqisë me Somalinë datojnë që nga viti 2011, kur Turqia nisi një reagim humanitar në shkallë të gjerë , duke ofruar ndihmë shumë të nevojshme për komunitetet e prekura në kulmin e një thatësire të rëndë", shpjegoi ai.

Që atëherë, Somalia është shfaqur si partneri më i madh rajonal i Turqisë në Afrikë. Në vitin 2024, të dy vendet nënshkruan një Marrëveshje Kornizë 10-vjeçare për Mbrojtje dhe Bashkëpunim Ekonomik , në të cilën Turqia, anëtare e NATO-s  , ra dakord të mbronte vijën bregdetare të Somalisë, e cila ishte përfshirë nga rreth dy dekada piraterie.

Kjo çoi në krijimin e bazës së saj më të madhe ushtarake jashtë shtetit nga Turqia në Somali, duke trajnuar ushtarë somalezë për të luftuar piraterinë dhe grupet islamike si  al-Shabab  dhe kryengritësit e lidhur me rajonin separatist të Somalilandit .

Fokusi tani është në aksesin në fushat masive të naftës në brigjet e vendeve të Afrikës Lindore: Sondazhet gjeologjike dhe sizmike tregojnë se rajoni mbështetet në të paktën 30 miliardë fuçi rezerva nafte dhe gazi, të gatshme për t’u shfrytëzuar.

"Shumë somalezë e shohin përfshirjen e Turqisë në vend si kryesisht pozitive... Megjithatë, ka edhe pikëpamje të ndryshme, veçanërisht në lidhje me menaxhimin dhe implikimet e burimeve të zbuluara rishtazi në det të hapur", tha Kahiye.


Volkan Ipek, një shkencëtar politik në Universitetin Yeditepe në Stamboll, i tha DW se iniciativa e Turqisë në Somali nxjerr në pah nevojën në rritje të qeverisë "për të gjetur burime shtesë energjie".

Marrëveshjet e planifikuara në Gjirin e Adenit, Oqeanin Indian dhe Detin e Zi  e pasqyrojnë më tej këtë ambicie.

Sipas Ministrit të Energjisë të Turqisë, Alparslan Bayraktar, nisja e iniciativës për eksplorimin e naftës në Somali shënoi "një epokë të re në eksplorimin turk të naftës".

Me një popullsi prej 86 milionë banorësh, Turqia ka një uri të madhe për naftë. Rreth tre të katërtat e furnizimeve me energji të vendit mbështeten në importet e huaja gjatë një kohe kur po bëhet e vështirë - dhe e kushtueshme - për Ankaranë të vazhdojë të blejë nga Rusia dhe Irani, vende me interesa të ndryshme gjeopolitike.

Me Sirinë fqinje të shkatërruar nga më shumë se një dekadë luftë , Iranin tani në luftë dhe  luftën e vazhdueshme të Rusisë në Ukrainë , Turqia po kërkon në mënyrë aktive alternativa, pasi një krizë e madhe e kostos së jetesës e ka mbajtur gjithashtu popullsinë e saj në ankth vitet e fundit.

A po i bën Turqia tinëz Somalisë?
Sipas Afyare Abdi Elmi, një profesor kërkimesh në Universitetin e Qytetit të Mogadishut, marrëdhënia midis dy vendeve është ende mirëdashëse. Angazhimi i Turqisë në rajon është një "bashkëpunim fitimprurës" nga të dyja palët, tha ai për transmetuesin shtetëror turk TRT.

"Somalia ofron si një vend strategjik një portë hyrëse për pjesën më të madhe të Afrikës Lindore ... ndërsa Turqia është gjithashtu e interesuar ekonomikisht dhe tregtarisht në atë pjesë të botës", tha ai.

 Megjithatë, analisti Arman Sidhu, në një artikull të botuar nga Geopolitical Monitor i Kanadasë  , tha se Turqia është ngulitur qëllimisht dhe thellë në çdo nivel të bashkëpunimit të saj me Somalinë - aq shumë sa terma si "bashkëpunim" dhe "partneritet" nuk pasqyrojnë natyrën e marrëveshjes.

“Turqia ka mbledhur kontroll operacional mbi pothuajse çdo aset strategjik ekonomik në Somali”, shkroi Sidhu, duke theksuar se qeveria turke “e ka pozicionuar veten në rrjedhën e sipërme të fluksit të të ardhurave të Somalisë” ndryshe nga aktorët e tjerë në Afrikë si Kina  dhe Rusia, të cilët ndjekin një qasje më të qetë në projektet e tyre të investimeve.

Sipas Sidhu, Turqia është “ngulitur aq thellë sa nxjerrja e saj do të rrezikonte kolapsin institucional” në Somali, pasi pjesa më e madhe e vendit tani varet nga Turqia - nga ndihma te zhvillimi e deri te mbështetja ushtarake, duke u zgjeruar tani deri në kushtet e ndërmarrjes së nxjerrjes së naftës.

Vetëm rrethimi i sigurisë së anijes Cagri Bey tregon se sa e rëndësishme është integriteti dhe qëndrueshmëria e projektit të naftës për Ankaranë. Task forca detare turke e vendosur për të siguruar anijen përbëhet nga tre anije luftarake - TCG Sancaktar, TCG Gokova dhe TCG Bafra - dhe avionë të ndryshëm luftarakë./DW

somalia turqia

Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend