LIVE UPDATES
Ekonomi

Dyndja drejt fintech, deri tani pak rezultate

Prej atëherë, tregu i pagesave po tërheq një numër të konsiderueshëm aktorësh të rinj. Vetëm në dy vitet e fundit, Banka e Shqipërisë ka licencuar gjashtë institucione të reja të parasë elektronike që u janë shtuar kështu atyre që ekzistonin në treg që më parë.

30 Mars 2024, 07:21 Nga E. D
Dyndja drejt fintech, deri tani pak rezultate
foto ilustruese

TIRANË- Në vitin 2020, Shqipëria miratoi ligjin e ri për Shërbimet e Pagesave. Ai është përshtatur në frymën e Direktivës II të Pagesave të Bashkimit Europian, për të krijuar hapësirat e një konkurrence më të madhe në tregun e shërbimeve të pagesave dhe për një zhvillim më të madh të institucioneve financiare që ofrojnë pagesa elektronike.

Prej atëherë, tregu i pagesave po tërheq një numër të konsiderueshëm aktorësh të rinj. Vetëm në dy vitet e fundit, Banka e Shqipërisë ka licencuar gjashtë institucione të reja të parasë elektronike që u janë shtuar kështu atyre që ekzistonin në treg që më parë. Numri i përgjithshëm i institucioneve të licencuara të parasë elektronike ka arritur në nëntë të tilla. Ndërsa tregu bankar në vitet e fundit po kalon një proces të dukshëm konsolidimi, me uljen e numrit të bankave nga 16 në 11, tregu i fintechs duket në një fazë mjaft dinamike dhe po tërheq investitorë të rinj.

Ky interes bazohet në besimin te potencialet ende të pashfrytëzuara që ka tregu shqiptar, në drejtim të përfshirjes financiare, por edhe tek avantazhet konkurruese që mund të kenë institucionet fintech, në terma të dinamizmit dhe fleksibilitetit dhe duket se nuk po merr parasysh faktin që Shqipëria është një vend me një numër relativisht të ulët banorësh, një të ardhur relativisht të ulët për frymë, një përdorim të lartë të cash-it në ekonomi.

Pagesa me para elektronike është një formë pagese e ngjashme me pagesën me kartë bankare, por ndryshimi kryesor është se këto transaksione nuk kryhen përmes kartave dhe POS-eve të sektorit bankar, por nëpërmjet infrastrukturës së institucioneve të licencuara të parasë elektronike.

Shifrat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se numri dhe vlera e veprimeve me para elektronike është në rritje të ndjeshme në vitet e fundit. Për vitin e kaluar, numri i transaksioneve me para elektronike arriti në 14.1 milionë, në rritje me 38% krahasuar me një vit më parë. Ky numër, ndonëse është me rritje të shpejtë, është një fraksion i vogël i veprimeve të sistemit bankar për klientët, gjë që i relativizon mjaft këto lloj shërbimesh në raport me shërbimet e ofruara nga Bankat.

Rritja është po kaq e dukshme edhe në numrin e llogarive. Sipas Bankës së Shqipërisë, në fund të vitit të kaluar, numri i llogarive të parasë elektronike arriti në pothuajse 153 mijë, në rritje me 110% krahasuar me një vit më parë. Megjithatë, kjo rritje duhet lexuar me kujdes dhe jo domosdoshmërisht nënkupton pragun e një shpërthimi apo lulëzimi të sektorit fintech.

Një pjesë e veprimeve me para elektronike ngelen të lidhura me veprime në para cash, siç mund të jenë format e ndryshme të pagesave që qytetarët kryejnë nëpërmjet sporteleve fizike të parasë elektronike në formë cash, por që më tej ekzekutohen nëpërmjet terminaleve të parasë elektronike të këtyre operatorëve.

Gjithashtu, disa prej institucioneve të reja të parasë elektronike që ofrojnë edhe shërbime të kreditimit konsumator, e lidhin hapjen e llogarive të parasë elektronike me disbursimin e kredive të kompanisë simotër e tyre që jep kredi.

Për këtë arsye, një pjesë e rritjes që tregojnë shifrat e sipërpërmendura është e lidhur me faktorë anësorë, që nuk përfaqësojnë në vetvete një depërtim direkt të formave fintech të pagesave. Po të shohim pasqyrat financiare të institucioneve jobankare të pagesave për vitin 2022, shumica e tyre kanë gjeneruar të ardhura modeste dhe e kanë mbyllur vitin me humbje.

Përjashtim bëjnë institucionet financiare të konsoliduara, si për UFT, AK Invest apo Easy Pay, por që bazën e të ardhurave e kanë të përqendruar kryesisht te shërbimet e transfertave të parave apo të pagesave në sportel dhe jo nga shërbimet e aplikimeve të e-money, që gjithashtu e kanë në shportën e produkteve që i ofrojnë bazës së tyre të klientelës.

Mes institucioneve të reja fintech të themeluara pas vitit 2020, i vetmi subjekt që raportoi rezultat me fitim për vitin 2022 ishte Paysera Albania. Ky institucion ka arritur një lloj depërtimi në treg, por kjo ka ardhur sidomos nga shërbimet e transfertave ndërkombëtare të parave.

Falë infrastrukturës së kompanisë mëmë Paysera (dega shqiptare nuk është kompani e kontrolluar nga Paysera, por franchise në pronësi të investitorëve shqiptarë), ky institucion ofron tarifa konkurruese të transfertave ndërkombëtare në hapësirën europiane të pagesave, duke përfituar në mënyrë paksa “të çuditshme” nga aksesi që ka në zonën SEPA të siguruar nga institucioni mëmë në Lituani. Pra nëse institucionet e tjera të licencuara nga Banka e Shqipërisë presin që kjo e fundit të krijojë aksesin në zonën SEPA me anë të një projekti me BQE, institucione të licencuara nga po BSH kanë një akses “akrobatik” në SEPA.

Deri tani, fokusi kryesor i institucioneve të reja fintech ka qenë kryesisht krijimi i llogarive/portofolave elektronike, nëpërmjet të cilave klientët mund të kryejnë një spektër të gjerë pagesash, të qendërzuara në aplikacionet e tyre. Shërbimet e pagesave përfshijnë pagesën e faturave dhe utiliteteve, transfertat e parave, blerjet online ose në pikat e shitjes, etj.

Në përgjithësi, synimi është krijimi i të ashtuquajturave Super Apps, ku klientët mund të kryejnë blerje apo pagesa për shumicën e nevojave të zakonshme konsumatore. Megjithatë, disa prej institucioneve të parasë elektronike po e gërshetojnë konceptin e fintech edhe me instrumentet më klasike të pagesave, si kartat, për të krijuar një urë me infrastrukturën e sektorit bankar dhe operatorëve globalë të sistemeve të pagesave, si Visa apo Mastercard.

Sidoqoftë, deri tani, institucionet fintech po e gjejnë të vështirë të sigurojnë avantazhe konkurruese ndaj sektorit bankar, që ka një depërtim shumë më të madh në treg dhe që i ofron prej vitesh shumicën e këtyre shërbimeve, nëpërmjet aplikacioneve të internet banking apo kartave bankare të të gjitha formave.

Ndoshta pritshmëria është se Open Banking do të shënonte një pikë kthese në favor të këtyre institucioneve, por duhet të thuhet se në shumicën e vendeve të BE, ku OpenBanking është realitet, fakti është se Bankat janë ato që ofruan Open Banking ndaj klientelës së tyre po aq shpejt dhe në mënyrë po aq komode sa edhe operatorët Fintech, sa e bën këtë element një zgjidhje teknologjike në favor të tyre.

Ndikim më të madh do të mund të ketë futja e “instant payment” si produkt i ri në treg, me një projekt të udhëhequr nga Banka e Shqipërisë, por nuk do të habiteshim që për vetë përmasat e sistemit bankar dhe investimeve të bankave në teknologji edhe në këtë fushë, integrimi i bankave në këtë produkt do të jetë po aq i shpejtë sa edhe i Fintech.

Qasja e aplikuar nga BKT me platformën e-para, që siguron diversitet platformash në funksion të shërbimit të klientit, nuk është çudi të bëhet formati standard i shërbimeve financiare në vend, ku Bankat me shërbimet tradicionale dhe shërbimet e-money i ofrojnë klientit fleksibilitetin e Fintech dhe gamën e gjerë të produkteve financiare për të cilat ai ka nevojë në një botë gjithmonë e më shumë dixhitale.

Marrë nga Monitor

Sondazh

Poll
Ekonomi 30 Mars 2024, 07:13 E. D

Pasiguria e kompanive të minierave

fotot ilustruese TIRANË- Pse kompanitë e minierave janë kaq dorështrënguara? Tranzicioni i energjisë kërkon sasi të...

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën