LIVE UPDATES
Ekonomi

Dyndja drejt fintech, deri tani pak rezultate

Prej atëherë, tregu i pagesave po tërheq një numër të konsiderueshëm aktorësh të rinj. Vetëm në dy vitet e fundit, Banka e Shqipërisë ka licencuar gjashtë institucione të reja të parasë elektronike që u janë shtuar kështu atyre që ekzistonin në treg që më parë.

30 Mars 2024, 07:21 Nga E. D
Dyndja drejt fintech, deri tani pak rezultate
foto ilustruese

TIRANË- Në vitin 2020, Shqipëria miratoi ligjin e ri për Shërbimet e Pagesave. Ai është përshtatur në frymën e Direktivës II të Pagesave të Bashkimit Europian, për të krijuar hapësirat e një konkurrence më të madhe në tregun e shërbimeve të pagesave dhe për një zhvillim më të madh të institucioneve financiare që ofrojnë pagesa elektronike.

Prej atëherë, tregu i pagesave po tërheq një numër të konsiderueshëm aktorësh të rinj. Vetëm në dy vitet e fundit, Banka e Shqipërisë ka licencuar gjashtë institucione të reja të parasë elektronike që u janë shtuar kështu atyre që ekzistonin në treg që më parë. Numri i përgjithshëm i institucioneve të licencuara të parasë elektronike ka arritur në nëntë të tilla. Ndërsa tregu bankar në vitet e fundit po kalon një proces të dukshëm konsolidimi, me uljen e numrit të bankave nga 16 në 11, tregu i fintechs duket në një fazë mjaft dinamike dhe po tërheq investitorë të rinj.

Ky interes bazohet në besimin te potencialet ende të pashfrytëzuara që ka tregu shqiptar, në drejtim të përfshirjes financiare, por edhe tek avantazhet konkurruese që mund të kenë institucionet fintech, në terma të dinamizmit dhe fleksibilitetit dhe duket se nuk po merr parasysh faktin që Shqipëria është një vend me një numër relativisht të ulët banorësh, një të ardhur relativisht të ulët për frymë, një përdorim të lartë të cash-it në ekonomi.

Pagesa me para elektronike është një formë pagese e ngjashme me pagesën me kartë bankare, por ndryshimi kryesor është se këto transaksione nuk kryhen përmes kartave dhe POS-eve të sektorit bankar, por nëpërmjet infrastrukturës së institucioneve të licencuara të parasë elektronike.

Shifrat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se numri dhe vlera e veprimeve me para elektronike është në rritje të ndjeshme në vitet e fundit. Për vitin e kaluar, numri i transaksioneve me para elektronike arriti në 14.1 milionë, në rritje me 38% krahasuar me një vit më parë. Ky numër, ndonëse është me rritje të shpejtë, është një fraksion i vogël i veprimeve të sistemit bankar për klientët, gjë që i relativizon mjaft këto lloj shërbimesh në raport me shërbimet e ofruara nga Bankat.

Rritja është po kaq e dukshme edhe në numrin e llogarive. Sipas Bankës së Shqipërisë, në fund të vitit të kaluar, numri i llogarive të parasë elektronike arriti në pothuajse 153 mijë, në rritje me 110% krahasuar me një vit më parë. Megjithatë, kjo rritje duhet lexuar me kujdes dhe jo domosdoshmërisht nënkupton pragun e një shpërthimi apo lulëzimi të sektorit fintech.

Një pjesë e veprimeve me para elektronike ngelen të lidhura me veprime në para cash, siç mund të jenë format e ndryshme të pagesave që qytetarët kryejnë nëpërmjet sporteleve fizike të parasë elektronike në formë cash, por që më tej ekzekutohen nëpërmjet terminaleve të parasë elektronike të këtyre operatorëve.

Gjithashtu, disa prej institucioneve të reja të parasë elektronike që ofrojnë edhe shërbime të kreditimit konsumator, e lidhin hapjen e llogarive të parasë elektronike me disbursimin e kredive të kompanisë simotër e tyre që jep kredi.

Për këtë arsye, një pjesë e rritjes që tregojnë shifrat e sipërpërmendura është e lidhur me faktorë anësorë, që nuk përfaqësojnë në vetvete një depërtim direkt të formave fintech të pagesave. Po të shohim pasqyrat financiare të institucioneve jobankare të pagesave për vitin 2022, shumica e tyre kanë gjeneruar të ardhura modeste dhe e kanë mbyllur vitin me humbje.

Përjashtim bëjnë institucionet financiare të konsoliduara, si për UFT, AK Invest apo Easy Pay, por që bazën e të ardhurave e kanë të përqendruar kryesisht te shërbimet e transfertave të parave apo të pagesave në sportel dhe jo nga shërbimet e aplikimeve të e-money, që gjithashtu e kanë në shportën e produkteve që i ofrojnë bazës së tyre të klientelës.

Mes institucioneve të reja fintech të themeluara pas vitit 2020, i vetmi subjekt që raportoi rezultat me fitim për vitin 2022 ishte Paysera Albania. Ky institucion ka arritur një lloj depërtimi në treg, por kjo ka ardhur sidomos nga shërbimet e transfertave ndërkombëtare të parave.

Falë infrastrukturës së kompanisë mëmë Paysera (dega shqiptare nuk është kompani e kontrolluar nga Paysera, por franchise në pronësi të investitorëve shqiptarë), ky institucion ofron tarifa konkurruese të transfertave ndërkombëtare në hapësirën europiane të pagesave, duke përfituar në mënyrë paksa “të çuditshme” nga aksesi që ka në zonën SEPA të siguruar nga institucioni mëmë në Lituani. Pra nëse institucionet e tjera të licencuara nga Banka e Shqipërisë presin që kjo e fundit të krijojë aksesin në zonën SEPA me anë të një projekti me BQE, institucione të licencuara nga po BSH kanë një akses “akrobatik” në SEPA.

Deri tani, fokusi kryesor i institucioneve të reja fintech ka qenë kryesisht krijimi i llogarive/portofolave elektronike, nëpërmjet të cilave klientët mund të kryejnë një spektër të gjerë pagesash, të qendërzuara në aplikacionet e tyre. Shërbimet e pagesave përfshijnë pagesën e faturave dhe utiliteteve, transfertat e parave, blerjet online ose në pikat e shitjes, etj.

Në përgjithësi, synimi është krijimi i të ashtuquajturave Super Apps, ku klientët mund të kryejnë blerje apo pagesa për shumicën e nevojave të zakonshme konsumatore. Megjithatë, disa prej institucioneve të parasë elektronike po e gërshetojnë konceptin e fintech edhe me instrumentet më klasike të pagesave, si kartat, për të krijuar një urë me infrastrukturën e sektorit bankar dhe operatorëve globalë të sistemeve të pagesave, si Visa apo Mastercard.

Sidoqoftë, deri tani, institucionet fintech po e gjejnë të vështirë të sigurojnë avantazhe konkurruese ndaj sektorit bankar, që ka një depërtim shumë më të madh në treg dhe që i ofron prej vitesh shumicën e këtyre shërbimeve, nëpërmjet aplikacioneve të internet banking apo kartave bankare të të gjitha formave.

Ndoshta pritshmëria është se Open Banking do të shënonte një pikë kthese në favor të këtyre institucioneve, por duhet të thuhet se në shumicën e vendeve të BE, ku OpenBanking është realitet, fakti është se Bankat janë ato që ofruan Open Banking ndaj klientelës së tyre po aq shpejt dhe në mënyrë po aq komode sa edhe operatorët Fintech, sa e bën këtë element një zgjidhje teknologjike në favor të tyre.

Ndikim më të madh do të mund të ketë futja e “instant payment” si produkt i ri në treg, me një projekt të udhëhequr nga Banka e Shqipërisë, por nuk do të habiteshim që për vetë përmasat e sistemit bankar dhe investimeve të bankave në teknologji edhe në këtë fushë, integrimi i bankave në këtë produkt do të jetë po aq i shpejtë sa edhe i Fintech.

Qasja e aplikuar nga BKT me platformën e-para, që siguron diversitet platformash në funksion të shërbimit të klientit, nuk është çudi të bëhet formati standard i shërbimeve financiare në vend, ku Bankat me shërbimet tradicionale dhe shërbimet e-money i ofrojnë klientit fleksibilitetin e Fintech dhe gamën e gjerë të produkteve financiare për të cilat ai ka nevojë në një botë gjithmonë e më shumë dixhitale.

Marrë nga Monitor

Sondazh

Poll
Ekonomi 30 Mars 2024, 07:13 E. D

Pasiguria e kompanive të minierave

fotot ilustruese TIRANË- Pse kompanitë e minierave janë kaq dorështrënguara? Tranzicioni i energjisë kërkon sasi të...

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj