LIVE UPDATES
Bota

Energji e Re/ Fitorja në buxhet për të rinjtë bullgarë ushqen shpresën për ndryshim

I tronditur nga përmasat e protestave, më 2 dhjetor koalicioni qeverisës i populistëve të GERB-it, socialistëve pro-rusë dhe nacionalistëve "Ka një Popull të Tillë", i mbështetur nga partia "Fillimi i Ri" e oligarkut Delyan Peevski e hoqi planin e shpenzimeve.

5 Dhjetor 2025, 18:46 Nga E.d

Energji e Re/ Fitorja në buxhet për të rinjtë bullgarë

Kushdo që nuk është i bindur për fuqinë e protestës, nuk ka nevojë të kërkojë më tej se Bullgaria për prova të ndryshimit që njerëzit në rrugë mund të sjellin. Më 26 nëntor dhe 1 dhjetor, dhjetëra mijëra bullgarë, kryesisht të rinj, pushtuan qendrën e Sofjes dhe qytete të tjera të mëdha në protestë kundër një projektbuxheti të vitit 2026 që propozonte rritjen e taksave mbi sektorin privat për të financuar rritjen e pagave për sektorin publik, një rrugë e shkurtër, thanë kritikët, për kontroll më të madh qeveritar mbi administratën publike, ushtrinë dhe policinë.

I tronditur nga përmasat e protestave, më 2 dhjetor koalicioni qeverisës i populistëve të GERB-it, socialistëve pro-rusë dhe nacionalistëve "Ka një Popull të Tillë", i mbështetur nga partia "Fillimi i Ri" e oligarkut Delyan Peevski e hoqi planin e shpenzimeve.

Ashtu si studentët morën drejtimin në Serbi pas një aksidenti fatal në një stacion hekurudhor në nëntor të vitit të kaluar, "Gjenerata Z" duket se po merr pishtarin në Bullgari pa domosdoshmërisht ndonjë lidhje të fortë me partitë reformiste të opozitës "Ne Vazhdojmë Ndryshimin" dhe "Bullgaria Demokratike". Duke synuar tani dorëheqjen e vetë qeverisë, si dhe braktisjen e buxhetit, protestuesit janë zotuar të mbushin rrugët përsëri të premten në mbrëmje.

Të rinjtë kanë munguar dukshëm në demonstratat politike në Bullgari vitet e fundit; hera e fundit që adoleshentët dhe studentët e universitetit dolën në një numër të konsiderueshëm ishte në vitet 2013-2014, kur Universiteti i Sofjes u pushtua dy herë.

"Ky moment përfaqëson një pikë kthese në tolerancën e të rinjve ndaj korrupsionit dhe mënyrës se si funksionojnë gjërat këtu", tha studentja 22-vjeçare e sociologjisë Anna Bodakova, e cila ka ndërtuar një numër të konsiderueshëm ndjekësish në internet gjatë vitit të kaluar me kritikat e saj ndaj sistemit arsimor bullgar, plagës së dhunës në familje dhe vrasjes së grave, si dhe politikave të aleancës qeverisëse.

Bullgarët e kanë parë me shqetësim në rritje ngritjen politike të Peevskit, i cili nga shumë njerëz shihet si mishërimi i lidhjes së errët të politikës, korrupsionit dhe krimit të organizuar që e ka ndjekur vendin për dekada të tëra. SHBA-të e kanë sanksionuar atë sipas Aktit Magnitsky, duke e akuzuar për korrupsion dhe ndikim, ndërsa Britania gjithashtu vendosi sanksione, duke thënë se Peevski ishte i përfshirë në përpjekjet "për të ushtruar kontroll mbi institucionet dhe sektorët kryesorë në shoqërinë bullgare përmes ryshfetit dhe përdorimit të perandorisë së tij mediatike".

“Që kur ishim në shkollë fillore, kemi qenë dëshmitarë të Delyan Peevskit që merr pozicione të ndryshme, gjithnjë e më të rëndësishme në poste publike, për të cilat ai me sa duket nuk është i përshtatshëm”, tha Bodakova. Buxheti ishte vetëm “katalizatori” për shpërthimin e zemërimit popullor, i tha ajo BIRN.

“Problemi në fjalë është më i madh: ne duam të qëndrojmë në Bullgari, të punojmë këtu, të krijojmë familjet tona këtu dhe përmes taksave tona të sigurojmë fondet e nevojshme për të mbështetur sistemin e sigurimeve shoqërore që një ditë do t’u paguajë pensionet prindërve tanë”, tha Bodakova. “Qeveria po i bën këto gjëra qëllimisht të vështira për ne.”

“E gjithë kjo kulmoi në një lëvizje të organizuar që po përpiqet t’ua bëjë gjërat po aq të vështira atyre përmes protestave demokratike dhe fushatave në mediat sociale që kanë arritur vërtet në çdo cep të internetit; nga liderët e opinionit te konkurrentët e reality show-t dhe madje edhe këngëtarët e pop-folk, të gjithë po avokojnë për dorëheqjen e kësaj qeverie.”

Duke shfrytëzuar fuqinë e mediave sociale, protestuesit kanë transmetuar drejtpërdrejt ngjarjet, madje kanë kapur në kamera huliganë të maskuar që nisën përleshjet me policinë në atë që Bodakova dhe të tjerë e quajnë një përpjekje të sponsorizuar nga shteti për të infiltruar protestat dhe për t'i diskredituar ato me dhunë.

"Më e rëndësishmja, kjo gjeneratë ka hequr shumë nga frika që lidhet me Peevskin dhe kontrollin e tij mbi të gjitha proceset qeveritare dhe e ka shndërruar atë në një meme," tha ajo për BIRN. Prania e adoleshentëve dhe studentëve të universitetit po nxit optimizmin edhe midis protestuesve më të lodhur.

"Para protestës së parë më 26 nëntor, do të kisha thënë se nuk jam optimist," tha shkrimtari Andrey Velkov, 48 vjeç, romani i fundit i të cilit u botua këtë vit me titullin Requiem For A State.

"Në vitet e fundit, me përjashtim të disa shpërthimeve sporadike, protestat janë dukur të gjitha si seanca publike psikoterapie për shtresën e hollë të pjesës jo-konformiste dhe me mendje aktive të shoqërisë, sesa si një instrument për presion politik."

Protesta e nëntorit ishte ndryshe, tha ai, dhe jo vetëm për shkak të shkallës së saj.

“Energjia ishte e ndryshme, kryesisht sepse edhe Gjenerata Z po merrnin pjesë, duke u zgjuar më në fund dhe duke qëndruar pranë brezave që protestuan më parë”, tha ai. “Kjo solli përsëri shpresën se procesi i shndërrimit të shtetit në një moçal me baltë, nëse nuk ndalet, të paktën vonohet.”

Politika e ‘ushqimit të shpejtë’

Kjo nuk do të thotë që zemërimi popullor do të përkthehet automatikisht në mbështetje më të madhe për opozitën pro-BE - Ne Vazhdojmë Ndryshimin dhe Bullgaria Demokratike - e cila ndau pushtetin në vitet e fundit, përfshirë edhe me GERB-in e Boyko Borissov, por me pak efekt real.

"Partitë e opozitës janë fajtore që i bëjnë njerëzit apatikë", tha Velkov. "Kryesisht sepse ato gjithmonë përkulen ndaj një kompromisi me status quo-në politike dhe janë jashtëzakonisht të këqija në komunikimin me rrethin më të gjerë të votuesve, gjë që nga ana tjetër i bën njerëzit të prekshëm ndaj miratimit të narrativave të palës tjetër."

"Requiem For A State" i Velkov, romani i tij i pestë, është një rrëzim mezi i maskuar i Bullgarisë bashkëkohore, një histori e një vendi të quajtur "Ulgaria" të drejtuar nga njerëz si "Eevski" dhe "Orissov".

Në libër, "bullgarët" e rinj detyrohen të bëjnë kompromis për moralin e tyre, ndërsa shoqëria pret me padurim që politikani i ardhshëm me fytyrë të re të premtojë një të ardhme më të mirë.

“Nëse kjo energji e re në shoqëri drejtohet dhe komunikohet në mënyrë të përshtatshme, Bullgaria në fund të fundit mund të ketë ende një shans për t'u bërë një vend normal dhe demokratik evropian një ditë”, tha Velkov. Në vend të këtij produkti sintetik ushqimor të shpejtë që fsheh kleptokracinë arrogante që përfaqëson aktualisht./BalkanInsight

buxhet bullgari protesta ne serbi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje