LIVE UPDATES
Bota

BE-ja nuk mund të shpresojë për unitet derisa të zgjidhë enigmën e saj të Shengenit

Kushtet e përgjithshme të përcaktuara në Marrëveshjen e Shengenit ndonjëherë përfundojnë duke u keqpërdorur, me politikën që luan një rol të madh dhe çështja e kufijve të hapur mund të bëhet shpejt një pikë kryesore diskutimi në gjurmët e fushatës.

31 Tetor 2023, 17:30 Nga h.k
BE-ja nuk mund të shpresojë për unitet derisa të
Foto ilustruese

BRUKSEL-Një zinxhir është po aq i fortë sa hallka e tij më e dobët, thotë një shprehje, dhe Brukseli nuk e ka luksin e mungesës së unitetit apo koherencës sa i përket lëvizjes së lirë. Nëse një vend e meriton të jetë pjesë e Shengenit, duhet lejuar të hyjë, shkruan Cristian Gherasim.

Është viti 2023, dhe bota duket se është ulur në një fuçi baruti gati për të shpërthyer, dhe nuk është aspak koha për ambiguitet dhe gjëra pezull. Megjithatë, Bashkimi Europian i ka zvarritur këmbët në zgjidhjen e një prej parimeve më të diskutueshme por më themelore që qëndron pas ekzistencës së tij, lëvizjes së lirë të qytetarëve të tij.

Marrëveshja e Shengenit qëndron në thelb të këtij parimi, me zonën që heq të gjitha llojet e kontrolleve në kufijtë e ndërsjellë për deri në 23 shtete të saj anëtare. Megjithatë, me kalimin e viteve, marrëveshja që hyri në fuqi në vitin 1985 dhe vazhdoi të zgjerohej ndërsa blloku u rrit, është bërë mollë sherri mes disave për shkak të dy çështjeve kryesore: një klauzolë në traktat që u lejon shteteve anëtare të rivendosin përkohësisht kontrollet kufitare dhe procesi i zgjerimit të zonës Shengen që kërkon një votim unanim nga të gjitha shtetet anëtare.

Kushtet e përgjithshme të përcaktuara në Marrëveshjen e Shengenit ndonjëherë përfundojnë duke u keqpërdorur, me politikën që luan një rol të madh dhe çështja e kufijve të hapur mund të bëhet shpejt një pikë kryesore diskutimi në gjurmët e fushatës.

Kush po e pezullon Shengenin dhe pse?

Në vazhdën e zgjedhjeve shtetërore në Gjermani, koalicioni qeverisës "semafori" ka vendosur të përpiqet dhe të duket i ashpër ndaj imigracionit duke rivendosur kontrollet kufitare me Poloninë dhe Republikën Çeke, duke deklaruar se ishte pjesë e një shtyse për të ndaluar trafikimin e qenieve njerëzore.

Edhe Sllovenia e kishte intensifikuar mbikëqyrjen në kufirin me Kroacinë duke përmendur shqetësimet e imigracionit të paligjshëm. Veçanërisht, pas një viti punë, partia liberale në pushtet në Lubjanë ka rënë në pikiatë në sondazhe dhe po bëhet e qartë se ideja pas lëvizjes është se luajtja e kartës së imigracionit mund të ndihmojë në kthimin e saj.

Partia populiste Smer e cila fitoi zgjedhjet e fundit të përgjithshme në Sllovaki tani po bën thirrje për kontrolle kufitare me Hungarinë duke përdorur emigracionin.

Partia populiste e Polonisë PiS gjithashtu shpresonte të ruante pushtetin duke vendosur kontrolle kufitare me Sllovakinë për çështjen e imigracionit. Megjithëse humbën në formimin e qeverisë së re, PiS ende pritet të jetë një zë i fortë kundër imigracionit në parlamentin vendas dhe në BE.

Për më tepër, ka edhe shqetësime të shprehura nga Danimarka dhe Suedia, dy vendet veriore që vendosën gjithashtu të rivendosin kontrollet kufitare pas djegies së fundit të Kuranit.

Sulmi i fundit terrorist në Bruksel, që thuhet se është shkaktuar nga djegia e Kuranit në Suedi, dhe inkursioni i dhunshëm i Hamasit në Izrael më 7 tetor ka nxitur gjithashtu kryeministren e Italisë Giorgia Meloni të marrë përgjegjësinë e plotë për rivendosjen e kontrolleve kufitare me Slloveninë, duke përmendur shqetësimet të ekstremizmit të mëtejshëm të dhunshëm.

Ç'do të thotë kjo për anëtarët aspirantë dhe çfarë do të humbasë BE-ja?

Pse janë përjashtuar Bullgaria dhe Rumania?

Një nga çështjet më të diskutueshme të viteve të fundit lidhur me Shengenin është bllokimi i Rumanisë dhe Bullgarisë nga Austria dhe Holanda, respektivisht, për t'u bashkuar me zonën pa kufij. 

Argumenti holandez për mbajtjen jashtë Bullgarisë rrotullohej rreth pranisë së krimit të organizuar dhe korrupsionit në vendin ballkanik, një anëtar i BE-së që nga viti 2007.

Megjithatë, Bullgaria dhe Rumania kanë përfunduar me sukses Mekanizmin e Bashkëpunimit dhe Verifikimit dhe sipas Komisionit Europian, të dy vendet kanë bërë përparim në luftën kundër korrupsionit dhe në reformën gjyqësore. Për Bullgarinë, kjo do të thoshte gjithashtu shpresa të ripërtërira drejt anëtarësimit në Shengen.

Megjithatë, Austria, e cila nuk ka kufi me Rumaninë, e justifikoi veton e saj duke thënë se vendi është një pikë hyrjeje për emigrantët në Austri dhe BE. E gjithë kjo, pavarësisht se sipas Frontex, Rumania, ashtu si pjesa tjetër e kufirit lindor të bllokut, nuk përfaqëson një rrezik të madh migracioni.

Këtë verë, Parlamenti Europian lëshoi një deklaratë për shtyp duke theksuar barrën ekonomike që mbajtja e të dy vendeve jashtë Shengenit ka për biznesin dhe popullsinë, duke kontribuar në rritjen e çmimit të mallrave dhe udhëtimeve.

Është shumë interesante që Parlamenti Europian beson gjithashtu se pengimi i qarkullimit të lirë të mallrave midis vendeve anëtare europiane shton ndotjen dhe vepron si një barrë shtesë për objektivat e BE-së për neutralitetin e klimës.

Gjithmonë ka vend për përmirësim

Megjithatë, gjithçka nuk është rozë. Ndonëse Bukureshti dhe Sofja kanë përmbushur vërtet të gjitha kërkesat për të qenë pjesë e zonës Shengen, pavarësisht përmirësimeve, Bullgaria ende konsiderohet si vendi më i korruptuar në BE, me Rumaninë që e ndjek.

Kufiri lindor i Rumanisë me Ukrainën është ndër kufijtë më fitimprurës për sa i përket kontrabandës së cigareve dhe tregtisë së paligjshme në BE.

Është bërë njëfarë progresi pasi Stop Contrabanda, një faqe interneti që monitoron sekuestrimeve e cigareve, raportoi se autoritetet kapën miliona cigare kontrabandë vitin e kaluar. Megjithatë, problemi vazhdon dhe vërtet mund të dëshmohet se është një detyrim për BE-në dhe NATO-n në një kohë konflikti.

Megjithatë, një pranim në Shengen i të dy vendeve do të kishte më shumë kuptim për BE-në. Do të ndihmonte në menaxhimin më të mirë të kufijve të jashtëm duke bashkuar burimet dhe duke siguruar rrugë thelbësore për nxjerrjen e grurit nga Ukraina.

Me prishjen e marrëveshjes së grurit dhe portet e Ukrainës nën sulme pothuajse çdo ditë, Rumania po luan një rol kryesor në nxjerrjen e grurit nga Ukraina, për Euronews.

Vonesa e transportit përtej kufijve të BE-së mund të ndikojë në furnizimet ushqimore, duke çuar ndoshta në mungesa dhe madje edhe rritje të çmimeve.

Ç'mund të bëhet?

Një zinxhir është po aq i fortë sa hallka e tij më e dobët, siç thotë shprehja, dhe Brukseli nuk e ka luksin e mungesës së unitetit dhe koherencës kur bëhet fjalë për lëvizjen e lirë.

Nëse një vend meriton të jetë pjesë e Shengenit, duhet lejuar ta bëjë këtë. Me rritjen e populizmit, BE-ja me siguri nuk ka nevojë që shtetet anëtare të mendojnë se janë trajtuar në mënyrë të padrejtë, ose të kërkojnë partnerë të tjerë jashtë bllokut. Kjo më në fund e çon bisedën në votim unanim i cili mund të ketë nevojë të rishqyrtohet.

Mund të mos jetë në interesin më të mirë të BE-së që në një kohë lufte dhe nevojë të madhe për më shumë unitet, tekat e një vendi të mbizotërojnë ndaj vendimeve të të gjitha shteteve të tjera anëtare. Në fund të fundit, e ardhmja e BE-së është në rrezik dhe së bashku me të, ajo e 27 vendeve anëtare të saj./

bashkimi europian shengen

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje