LIVE UPDATES
Bota

BE-ja nuk mund të shpresojë për unitet derisa të zgjidhë enigmën e saj të Shengenit

Kushtet e përgjithshme të përcaktuara në Marrëveshjen e Shengenit ndonjëherë përfundojnë duke u keqpërdorur, me politikën që luan një rol të madh dhe çështja e kufijve të hapur mund të bëhet shpejt një pikë kryesore diskutimi në gjurmët e fushatës.

31 Tetor 2023, 17:30 Nga h.k
BE-ja nuk mund të shpresojë për unitet derisa të
Foto ilustruese

BRUKSEL-Një zinxhir është po aq i fortë sa hallka e tij më e dobët, thotë një shprehje, dhe Brukseli nuk e ka luksin e mungesës së unitetit apo koherencës sa i përket lëvizjes së lirë. Nëse një vend e meriton të jetë pjesë e Shengenit, duhet lejuar të hyjë, shkruan Cristian Gherasim.

Është viti 2023, dhe bota duket se është ulur në një fuçi baruti gati për të shpërthyer, dhe nuk është aspak koha për ambiguitet dhe gjëra pezull. Megjithatë, Bashkimi Europian i ka zvarritur këmbët në zgjidhjen e një prej parimeve më të diskutueshme por më themelore që qëndron pas ekzistencës së tij, lëvizjes së lirë të qytetarëve të tij.

Marrëveshja e Shengenit qëndron në thelb të këtij parimi, me zonën që heq të gjitha llojet e kontrolleve në kufijtë e ndërsjellë për deri në 23 shtete të saj anëtare. Megjithatë, me kalimin e viteve, marrëveshja që hyri në fuqi në vitin 1985 dhe vazhdoi të zgjerohej ndërsa blloku u rrit, është bërë mollë sherri mes disave për shkak të dy çështjeve kryesore: një klauzolë në traktat që u lejon shteteve anëtare të rivendosin përkohësisht kontrollet kufitare dhe procesi i zgjerimit të zonës Shengen që kërkon një votim unanim nga të gjitha shtetet anëtare.

Kushtet e përgjithshme të përcaktuara në Marrëveshjen e Shengenit ndonjëherë përfundojnë duke u keqpërdorur, me politikën që luan një rol të madh dhe çështja e kufijve të hapur mund të bëhet shpejt një pikë kryesore diskutimi në gjurmët e fushatës.

Kush po e pezullon Shengenin dhe pse?

Në vazhdën e zgjedhjeve shtetërore në Gjermani, koalicioni qeverisës "semafori" ka vendosur të përpiqet dhe të duket i ashpër ndaj imigracionit duke rivendosur kontrollet kufitare me Poloninë dhe Republikën Çeke, duke deklaruar se ishte pjesë e një shtyse për të ndaluar trafikimin e qenieve njerëzore.

Edhe Sllovenia e kishte intensifikuar mbikëqyrjen në kufirin me Kroacinë duke përmendur shqetësimet e imigracionit të paligjshëm. Veçanërisht, pas një viti punë, partia liberale në pushtet në Lubjanë ka rënë në pikiatë në sondazhe dhe po bëhet e qartë se ideja pas lëvizjes është se luajtja e kartës së imigracionit mund të ndihmojë në kthimin e saj.

Partia populiste Smer e cila fitoi zgjedhjet e fundit të përgjithshme në Sllovaki tani po bën thirrje për kontrolle kufitare me Hungarinë duke përdorur emigracionin.

Partia populiste e Polonisë PiS gjithashtu shpresonte të ruante pushtetin duke vendosur kontrolle kufitare me Sllovakinë për çështjen e imigracionit. Megjithëse humbën në formimin e qeverisë së re, PiS ende pritet të jetë një zë i fortë kundër imigracionit në parlamentin vendas dhe në BE.

Për më tepër, ka edhe shqetësime të shprehura nga Danimarka dhe Suedia, dy vendet veriore që vendosën gjithashtu të rivendosin kontrollet kufitare pas djegies së fundit të Kuranit.

Sulmi i fundit terrorist në Bruksel, që thuhet se është shkaktuar nga djegia e Kuranit në Suedi, dhe inkursioni i dhunshëm i Hamasit në Izrael më 7 tetor ka nxitur gjithashtu kryeministren e Italisë Giorgia Meloni të marrë përgjegjësinë e plotë për rivendosjen e kontrolleve kufitare me Slloveninë, duke përmendur shqetësimet të ekstremizmit të mëtejshëm të dhunshëm.

Ç'do të thotë kjo për anëtarët aspirantë dhe çfarë do të humbasë BE-ja?

Pse janë përjashtuar Bullgaria dhe Rumania?

Një nga çështjet më të diskutueshme të viteve të fundit lidhur me Shengenin është bllokimi i Rumanisë dhe Bullgarisë nga Austria dhe Holanda, respektivisht, për t'u bashkuar me zonën pa kufij. 

Argumenti holandez për mbajtjen jashtë Bullgarisë rrotullohej rreth pranisë së krimit të organizuar dhe korrupsionit në vendin ballkanik, një anëtar i BE-së që nga viti 2007.

Megjithatë, Bullgaria dhe Rumania kanë përfunduar me sukses Mekanizmin e Bashkëpunimit dhe Verifikimit dhe sipas Komisionit Europian, të dy vendet kanë bërë përparim në luftën kundër korrupsionit dhe në reformën gjyqësore. Për Bullgarinë, kjo do të thoshte gjithashtu shpresa të ripërtërira drejt anëtarësimit në Shengen.

Megjithatë, Austria, e cila nuk ka kufi me Rumaninë, e justifikoi veton e saj duke thënë se vendi është një pikë hyrjeje për emigrantët në Austri dhe BE. E gjithë kjo, pavarësisht se sipas Frontex, Rumania, ashtu si pjesa tjetër e kufirit lindor të bllokut, nuk përfaqëson një rrezik të madh migracioni.

Këtë verë, Parlamenti Europian lëshoi një deklaratë për shtyp duke theksuar barrën ekonomike që mbajtja e të dy vendeve jashtë Shengenit ka për biznesin dhe popullsinë, duke kontribuar në rritjen e çmimit të mallrave dhe udhëtimeve.

Është shumë interesante që Parlamenti Europian beson gjithashtu se pengimi i qarkullimit të lirë të mallrave midis vendeve anëtare europiane shton ndotjen dhe vepron si një barrë shtesë për objektivat e BE-së për neutralitetin e klimës.

Gjithmonë ka vend për përmirësim

Megjithatë, gjithçka nuk është rozë. Ndonëse Bukureshti dhe Sofja kanë përmbushur vërtet të gjitha kërkesat për të qenë pjesë e zonës Shengen, pavarësisht përmirësimeve, Bullgaria ende konsiderohet si vendi më i korruptuar në BE, me Rumaninë që e ndjek.

Kufiri lindor i Rumanisë me Ukrainën është ndër kufijtë më fitimprurës për sa i përket kontrabandës së cigareve dhe tregtisë së paligjshme në BE.

Është bërë njëfarë progresi pasi Stop Contrabanda, një faqe interneti që monitoron sekuestrimeve e cigareve, raportoi se autoritetet kapën miliona cigare kontrabandë vitin e kaluar. Megjithatë, problemi vazhdon dhe vërtet mund të dëshmohet se është një detyrim për BE-në dhe NATO-n në një kohë konflikti.

Megjithatë, një pranim në Shengen i të dy vendeve do të kishte më shumë kuptim për BE-në. Do të ndihmonte në menaxhimin më të mirë të kufijve të jashtëm duke bashkuar burimet dhe duke siguruar rrugë thelbësore për nxjerrjen e grurit nga Ukraina.

Me prishjen e marrëveshjes së grurit dhe portet e Ukrainës nën sulme pothuajse çdo ditë, Rumania po luan një rol kryesor në nxjerrjen e grurit nga Ukraina, për Euronews.

Vonesa e transportit përtej kufijve të BE-së mund të ndikojë në furnizimet ushqimore, duke çuar ndoshta në mungesa dhe madje edhe rritje të çmimeve.

Ç'mund të bëhet?

Një zinxhir është po aq i fortë sa hallka e tij më e dobët, siç thotë shprehja, dhe Brukseli nuk e ka luksin e mungesës së unitetit dhe koherencës kur bëhet fjalë për lëvizjen e lirë.

Nëse një vend meriton të jetë pjesë e Shengenit, duhet lejuar ta bëjë këtë. Me rritjen e populizmit, BE-ja me siguri nuk ka nevojë që shtetet anëtare të mendojnë se janë trajtuar në mënyrë të padrejtë, ose të kërkojnë partnerë të tjerë jashtë bllokut. Kjo më në fund e çon bisedën në votim unanim i cili mund të ketë nevojë të rishqyrtohet.

Mund të mos jetë në interesin më të mirë të BE-së që në një kohë lufte dhe nevojë të madhe për më shumë unitet, tekat e një vendi të mbizotërojnë ndaj vendimeve të të gjitha shteteve të tjera anëtare. Në fund të fundit, e ardhmja e BE-së është në rrezik dhe së bashku me të, ajo e 27 vendeve anëtare të saj./

bashkimi europian shengen

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës