LIVE UPDATES
Bota

Evropa po digjet nga valët e të nxehtit/ Çfarë është fenomeni i kupolës së nxehtësisë dhe pse konsiderohet një "vrasës i heshtur"?

Në Portugali, një temperaturë prej 46.6°C u regjistrua në Mora, rreth 60 milje në lindje të Lisbonës, një temperaturë që po konsiderohet si një rekord i ri kombëtar për qershorin. Në Itali, paraqitjet në spital në disa nga rajonet më të nxehta, siç është Toskana, u rritën me 20%, me autoritetet që këshilluan banorët dhe vizitorët të qëndronin brenda midis orës 11:00 dhe 18:00.

1 Korrik 2025, 07:25 Nga r.ll
Evropa po digjet nga valët e të nxehtit/ Çfarë
foto ilustruese

EVROPË- Evropa Jugore po përballet me valën e parë të të nxehtit intensiv, me temperatura që arrijnë në 46 gradë Celsius në disa pjesë të Spanjës dhe Portugalisë, ndërsa në disa pjesë të Gjermanisë pritet të rriten 40 gradë Celsius në ditët në vijim. Temperaturat e larta i kanë shtyrë autoritetet në disa vende të lëshojnë paralajmërime shëndetësore dhe të mobilizojnë brigadat e zjarrfikësve për të parandaluar zjarret.

Në Portugali, një temperaturë prej 46.6°C u regjistrua në Mora, rreth 60 milje në lindje të Lisbonës, një temperaturë që po konsiderohet si një rekord i ri kombëtar për qershorin. Në Itali, paraqitjet në spital në disa nga rajonet më të nxehta, siç është Toskana, u rritën me 20%, me autoritetet që këshilluan banorët dhe vizitorët të qëndronin brenda midis orës 11:00 dhe 18:00.

Në Francë, paralajmërimet për valë të nxehti u lëshuan për herë të parë në histori për pothuajse të gjithë kontinentin, me Météo-France që vendosi 88% të rajoneve në një alarm portokalli. Qeveria franceze u ka kërkuar bizneseve të përshtatin orarin e punës për të mbrojtur punëtorët nga nxehtësia, ndërsa 200 shkolla publike janë mbyllur deri nesër.

Në Gjermani, shërbimi meteorologjik i vendit tha se nxehtësia dhe thatësira po rrisnin rrezikun e zjarreve në pyje, me disa qytete që vendosin kufizime në pompimin e ujit pasi temperaturat në disa pjesë të vendit pritet të afrohen në 40°C deri të mërkurën.

Fenomeni i kupolës së nxehtësisë

Ekspertët ia atribuojnë këtë një kupole nxehtësie , e cila ndodh kur një zonë me presion të lartë mbetet mbi një zonë për ditë ose javë. Ky presion bllokon ajrin e nxehtë - si kupola e një furre picash ose kapaku i një tenxhereje - dhe "pjek" ajrin dhe tokën poshtë. Ndërsa toka thahet, ajo thith nxehtësinë, duke i bërë kushtet edhe më të nxehta. Kupola e nxehtësisë gjithashtu bllokon retë dhe ajrin më të freskët, duke rezultuar në qiell të kthjellët dhe nxehtësi të vazhdueshme.

Grafiku i Sky News shpjegon se si funksionon kupola termike

Evropa po digjet nga valët e të nxehtit/ Çfarë

Megjithatë, ajo për të cilën ekspertët nuk kanë një përgjigje përfundimtare është nëse kupolat e nxehtësisë do të bëhen më të zakonshme. "Disa studime sugjerojnë se kupolat e nxehtësisë do të bëhen më të zakonshme ndërsa klima ngrohet, duke çuar në valë më të shpeshta të nxehtësisë, por ende nuk ka konsensus shkencor", thotë eksperti i klimës Michael Byrne për Sky News.

Por ajo që është absolutisht e qartë është se ndryshimi i klimës po ndikon në shanse, kështu që kur ndodh një kupolë nxehtësie, ajo sjell temperatura më të larta dhe më të rrezikshme, shton ai.

Evropa është tashmë 2°C më e ngrohtë se në kohët para-industriale dhe është kontinenti që ngrohet më shpejt në botë, gjë që e bën çdo valë të nxehtësisë dhe kupolë të nxehtësisë më të nxehtë se sa do të ishte ndryshe. Kjo për shkak se gazrat serrë të çliruara nga djegia e lëndëve djegëse fosile bllokojnë më shumë nxehtësi në atmosferën e Tokës, duke rritur temperaturat mesatare.

"Vrasësi i heshtur"

Shkencëtarët i quajnë valët e nxehtësisë "vrasës të heshtur" sepse ato shkaktojnë një rritje të konsiderueshme të vdekjeve, veçanërisht tek njerëzit që janë tashmë të prekshëm. Valët e nxehtësisë janë gjithashtu një rrezik i madh për fëmijët e vegjël, trupat e të cilëve ngrohen më shpejt, dhe për gratë shtatzëna, të cilat janë në rrezik në rritje të lindjes së parakohshme.

Efektet anësore të valëve të nxehtësisë ndikojnë gjithashtu në tokë dhe ndërtesa, pasi nxehtësia i bën kushtet më të favorshme për zjarre dhe mund të dëmtojë të korrat, hekurudhat dhe linjat e energjisë.

Siç thekson Madeleine Thompson nga Wellcome TRUST, "strategjia e reagimit ndaj çdo krize po dështon dhe shkenca na tregon se situata do të përkeqësohet. Ne duhet të drejtohemi drejt veprimeve parandaluese, të shpejta dhe të koordinuara për të zbutur dhe për t'u përshtatur me ndryshimet klimatike. Mjetet janë aty. Provat janë të qarta. "Ajo që mungon është një ndjenjë urgjence. Ne duhet të veprojmë dhe duhet të veprojmë tani."

evrope nxehtesia

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Shiko video te tjera