LIVE UPDATES
Bota

Çfarë ndodh nëse nuk zgjatet marrëveshja për drithërat?

Marrëveshja e drithërave të Ukrainës ka luajtur rol direkt me 725.200 ton apo 2.2 për qind të furnizimeve përmes këtij korridori që janë përdorur nga Programi Botëror për Ushqim (WFP) i Kombeve të Bashkuar. Kjo sasi është përdorur për të ndihmuar shtetet sikurse Etiopia, Somalia dhe Jemeni.

12 Korrik 2023, 07:54 Nga A.B

Çfarë ndodh nëse nuk zgjatet marrëveshja për

Marrëveshja që i lejon Ukrainës të eksportojë drithërat e saj përmes Detit të Zi skadon më 17 korrik. Moska ka argumentuar se nuk ka bazë për një zgjatje të re të marrëveshjes, duke rritur frikën se pakti mund të kolapsojë.

Ukraina është një prodhuese e madhe e drithërave dhe farërave vajore dhe ndërprerja e eksporteve pas shpërthimit të luftës rriti çmimet globale të ushqimeve, që arritën në nivele rekorde. Marrëveshja aktuale, që u arrit në korrik të vitit 2022 rreth pesë muaj pas nisjes së luftës, ndihmoi në uljen e çmimeve dhe lehtësimin e krizës globale ushqimore.

Marrëveshja e drithërave të Ukrainës ka luajtur rol direkt me 725.200 ton apo 2.2 për qind të furnizimeve përmes këtij korridori që janë përdorur nga Programi Botëror për Ushqim (WFP) i Kombeve të Bashkuar. Kjo sasi është përdorur për të ndihmuar shtetet sikurse Etiopia, Somalia dhe Jemeni.

Çmimet e disa produkteve ushqimore ka të ngjarë që të rriten, por situata është më e mirë se në muajt e parë pasi nisi lufta, për shkak se ka përmirësim të furnizimeve me drithëra nga prodhues të tjerë sikurse Rusia dhe Brazili.

Çmimet për grurin, përbërësit kryesor të bukës, kanë rënë për rreth 17 për qind deri më tani gjatë këtij viti, ndërsa çmimet e misrit janë ulur për rreth 26 për qind.

Megjithatë, kriza globale ushqimore nuk ka mbaruar. WFP tha muajin e kaluar se disa emergjenca ndodhën njëkohësisht duke shkaktuar krizën më të madhe dhe më të ndërlikuar të urisë dhe krizën humanitare në më shumë se 70 vjet.

Më 2022, 349 milionë persona përjetuan uri akute dhe 772.000 ishin në prag të urisë, tha WFP në raportin vjetor.

Rezervat botërore të misrit nisën sezonin 2021-2022 me nivelin më të ulët në gjashtë vjet dhe kështu që pushtimi rus i Ukrainës, shtet që është një prej eksportuesve më të mëdhenj në botë të misrit, çoi në një rritje të jashtëzakonshme të çmimeve.

Një rritje e madhe e eksporteve nga Brazili që atëherë ka ndihmuar në rritjen e furnizimeve së bashku me eksportin e afër 17 milionë ton misër përmes korridorit në Detin e Zi.

Departamenti amerikan i Agrikulturës ka parashikuar se rezervat botërore të misrit deri në fund të sezonit 2023-2024 do të jenë më të larta në pesë vjetët e fundit.

Më pak ka rezerva të grurit dhe në nivel botëror ato ishin në nivelin më të ulët në shtatë vjet në fund të sezonit 2022-2023, sipas të dhënave të Departamentit amerikan të Agrikulturës, edhe pse është parashikuar që të ketë rritje të lehtë të rezervave në sezonin 2023-2024.

Programi Botëror i Ushqimit (WFP) blen disa milionë ton produkte ushqimore çdo vit dhe 75 për qind e tyre janë drithëra.

Më 2021, WFP bleu 4.4 milionë ton drithëra dhe Ukraina ishte burimi kryesor, me 20 për qind të totalit të sasisë së blerë.

Ukraina kryesisht e furnizon me grurë dhe bizele.

Shumica e ushqimit shkon në Afrikë dhe në disa shtete në Azinë Perëndimore, sikurse Jemeni, dhe WFP synon që të marrë shumicën e furnizimeve nga shtetet në Evropën lindore, që janë më afër sesa prodhuesit e mëdhenj në Amerikën Veriore dhe Jugore.

WFP ka dërguar 725.200 metrikë ton përgjatë korridorit. Nëse marrëveshja përfundon, programit do t’i duhet të gjejë rrugë të tjera, potencialisht me çmim më të lartë, që do të mund të shtyjnë që të ndërpresë aktivitetin në disa shtete.

Nën marrëveshjen që krijon një korridor të sigurt për kalimin e anijeve me mallra, Ukraina ka qenë në gjendje që të eksportojë 32.8 milionë ton produkte bujqësore, përfshirë 16.8 milionë ton misër dhe 8.9 milionë ton grurë.

Para konfliktit, Ukraina ka eksportuar 25 deri në 30 milionë ton misër në vit, kryesisht përmes Detit të Zi dhe 16 deri në 21 milionë ton grurë.

Kapaciteti i transportit të drithërave, sipas marrëveshjes, është kufizuar pasi në pakt janë përfshirë vetëm tri porte.

Rusia vazhdimisht ka deklaruar se nuk ka bazë për zgjatje të marrëveshjes. Ajo ka argumentuar se zotimet e bëra për heqjen e pengesave për eksportet e ushqimeve dhe plehrave artificiale ruse nuk janë përmbushur.

Në mesin e kërkesave të Moskës është përfshirë edhe që Banka Bujqësor ruse (Rosselkhozbank) të rilidhet me sistemin e pagesave SWIFT.

Të tjera kërkesa kanë përfshirë edhe rinisjen e furnizimeve me makineri bujqësore dhe pjesë shtesë, heqjen e kufizimeve për sigurimin e mallrave, rinisjen e tubacionit të amoniakut Togliat-Odesa dhe zhbllokimin e aseteve dhe llogarive të kompanive ruse që janë të përfshira në eksportet e ushqimeve dhe plehrave artificiale.

Portet e Ukrainës ishin të bllokuara deri kur u arrit marrëveshja korrikun e vitit të kaluar dhe është e paqartë nëse do të mund të nisen anije me furnizime nga këto porte në rast se Rusia tërhiqet nga marrëveshja.

Sigurimet shtesë që paguhen për shkak të rreziqeve të luftës, pagesa që bëhen me të hyrë në zonën e Detit të Zi, do të rriteshin dhe pronarët e anijeve do të nguronin që anijet e tyre të hynin në një zonë lufte nëse Rusia nuk do të ishte pjesë e marrëveshjes.

Eksportet e drithërave të Ukrainës parashikohen të bien në sezonin 2023-2024 pasi lufta ka bërë që fermerët të mbjellin më pak grurë dhe misër.

Departamenti amerikan i Agrikulturës ka parashikuar që eksportet e misrit do të bien në 19 milionë ton, nga 27 milionë sa ishin sezonin paraprak.

Ukraina kishte eksportuar 30.3 milionë ton misër në sezonin 2018-2019, që përbënte 17 për qind të shitjeve në tregun global.

Eksportet e grurit po ashtu pritet të bien në 10.5 milionë ton nga 16 milionë që ishin në sezonin paraprak.

Në sezonin 2019-2020, Ukraina kishte eksportuar 21 milionë ton grurë apo 11 për qind të shitjeve në tregun global.

Eksportimi i sasive më të vogla të drithërave përmes lindjes së Bashkimit Evropian do të ishte më i vështirë në aspektin logjistik dhe më i shtrenjtë veçanërisht për drithërat që mbillen në rajonet lindore të Ukrainës, transporti i të cilave deri në kufi përballet me shumë pengesa.

Ukraina ka eksportuar sasi substanciale të drithërave përmes shteteve lindore të BE-së që kur ka nisur konflikti. Megjithatë, në këtë proces ka pasur sfida logjistike, përshirë edhe probleme në transportin hekurudhor.

Eksportimi i drithërave ukrainase në shtetet e BE-së ka nxitur pakënaqësinë e fermerëve të këtyre rajoneve të cilët kanë thënë se produktet vendore janë përballur me konkurrencë të pabarabartë, duke i lënë fermerët pa treg për produktet e tyre.

Si rezultat i pakënaqësive pesë shtete të BE-së – Bullgaria, Hungaria, Polonia, Rumania dhe Sllovakia – kanë ndaluar shitjen e grurit, misrit dhe farërave ukrainase në tregjet e tyre, ndërkaq kanë lejuar që produktet ukrainase të eksportohen në shtete të tjera.

Të korra në sasi më të mëdha priten gjatë kësaj vere po ashtu në lindje të BE-së dhe portet kyçe, sikurse ajo e Konstantës në Rumani, priten të përballen me mbingarkesë të anijeve që do të eksportojnë drithëra dhe si pasojë e mbingarkesës mund të ketë edhe vonesa në transportin e produkteve./REL

lufta ukraine-rusi

Sondazh

Poll

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen