LIVE UPDATES
Bota

"Gjermania dhe Franca ende pa një qeveri të qëndrueshme", DW: Pak para inaugurimit të Trump si president, motori i BE ka ngecur

Motori i BE, Gjermania dhe Franca janë pa një qeveri të qëndrueshme kur Donald Trump të marrë detyrën si president. Probleme masive ka edhe në politikën ekonomike dhe financiare.

13 Janar 2025, 07:57 Nga r.ll
"Gjermania dhe Franca ende pa një qeveri të
foto ilustruese

BRUKSEL- Shumë kohë përpara zgjedhjes si president, Donald Trump i kërcënoi evropianët: Ai do të vendosë tarifa të larta për produktet e tyre, do të reduktojë mbështetjen për Ukrainën dhe do të rishtrojë për diskutim financimin e aleancës ushtarake të NATO-s. Pas disa ditësh më 20 janar 2025, ai merr detyrën.

Duke pasur parasysh turbulencat e ardhshme politike, do të ishte e rëndësishme që 27 vendet e Bashkimit Evropian (BE) të demonstronin unitet dhe të flisnin me një zë. Por kur Trump bëhet president, Gjermania dhe Franca nuk do të kenë as edhe një qeveri të qëndrueshme. Të dy vendet shpesh përmenden si "motori i BE-së", kanë popullsinë më të madhe dhe prodhimin më të lartë ekonomik në bashkim.

Qeveritë pa shumicë në të dyja vendet

Në Gjermani, qeveria e kancelarit Olaf Scholz përbëhet nga socialdemokratët dhe të gjelbërt dhe nuk e ka më shumicën në parlament. Vetëm zgjedhjet e reja më 23 shkurt 2025 mund të sigurojnë sërish kushte të qëndrueshme.

Sipas sondazheve, asnjë parti nuk do të arrijë një shumicë absolute, dhe konsiderohet e sigurt që negociatat për koalicion do të zhvillohen pas zgjedhjeve. Ndoshta do të duhen të paktën dy muaj pasi Trump të marrë detyrën derisa Gjermania të ketë një qeveri të aftë për të vepruar.

Në Francë, faza e mungesës së stabilitetit do të zgjasë më shumë: sipas kushtetutës, zgjedhjet e reja nuk do të lejohen deri në korrik 2025. Deri atëherë, janë në fuqi paqartësitë e mazhorancave që rezultuan nga zgjedhjet e fundit në korrik 2024.

"Situata është shumë e paqëndrueshme. Nuk ka shumicë në parlament. Dhe të tre blloqet nuk duan të punojnë së bashku," tha Claire Demesmay për DW. Politologja është profesor në "Institut d'études politiques de Paris" (Science Po) dhe studiuese në Qendrën Marc Bloch, qendra gjermano-franceze për shkencat sociale në Berlin.

Grindje për paratë në të dyja vendet

Ishte kryeministri konservator Michel Barnier që dështoi në dhjetor me përpjekjen e tij për të kaluar një projekt buxhet nga parlamenti. Qeveria ra më 4 dhjetor kur deputetët tërhoqën besimin ndaj tij. Më 13 dhjetor, Presidenti Macron emëroi centristin Francois Bayrou si kryeministër dhe e ngarkoi atë të formonte një qeveri të re.

Edhe në Gjermani qeveria u rrëzua për shkak të mosmarrëveshjes për buxhetin. Të dy vendet, Franca dhe Gjermania hynë në vitin e ri pa miratuar buxhetet. "Ajo që e bën situatën edhe më keq është se kur bëhet fjalë për financat publike, dy ekonomitë më të mëdha në BE po marrin drejtime krejtësisht të kundërta”, thotë Carsten Brzeski, kryeekonomist për eurozonën në ING Bank, në një intervistë për DW.

Franca ka shumë borxhe dhe do të duhet të kursejë para, ndërsa Gjermania do të duhet të shpenzojë më shumë para dhe të investojë në infrastrukturën e saj të rrënuar. "Franca do të duhej të bëhej pak më gjermane dhe Gjermania pak më franceze”, sipas Brzeski.

Borxhe dhe frenim borxhesh

Pas Greqisë dhe Italisë, Franca tani ka borxhin e tretë më të lartë kombëtar në eurozonë, ndërsa Gjermania vetëm e tejkalon kufirin e sipërm të vendosur nga BE.

Kur bëhet fjalë për buxhetet, dallimet nuk mund të jenë më të mëdha. Në Gjermani, deficiti është nën kufirin e BE-së prej tre përqind të prodhimit ekonomik.

Kjo është edhe për shkak të të ashtuquajturës frenë borxhi. Ky rregull në ligjin themelor gjerman vendos kufizime strikte për borxhet e reja. Kufijtë janë shumë të ngushtë, thonë kundërshtarët e frenimit të borxhit dhe bëjnë thirrje që të lirohen këta kufij. Por kjo kërkon një shumicë prej dy të tretash në Bundestagun e ardhshëm.

Në Francë, kryeministri i ri Bayrou po lufton me të njëjtat probleme si paraardhësi i tij Barnier. Ai donte të kursente rreth 60 miliardë euro me një strategji të përzier - të shkurtimeve të shpenzimeve dhe rritjes së taksave, sepse boshllëku në buxhetin francez është i madh.

Dilema e Bayrou: Për të respektuar rregullat e BE-së për vendet e euros, ai duhet të kursejë para.  Por për të kaluar një buxhet me kursime në parlament, atij i duhet një qeveri me një shumicë solide. Por kjo nuk do të jetë e mundur të paktën deri në verën e vitit 2025. "Kjo është si kuadratura e rrethit," thotë Claire Demesmay.

Goditja tjetër erdhi në mes të dhjetorit: agjencia e vlerësimit Moody's uli vlerësimin e saj për aftësinë kredituese të Francës, duke e bërë më të shtrenjtë marrjen e borxhit të ri. Sipas Moody's, "fragmentimi politik" i Francës po dobëson pozicionin e saj fiskal dhe po pengon marrjen e masave gjithëpërfshirëse për reduktimin e deficitit të madh.

As ekonomia franceze nuk po ecën më mirë. Banka qendrore ende pret rritje prej 1.1 për qind për vitin aktual. Megjithatë, për vitin 2025, ajo e uli parashikimin e saj në 0.9 për qind, duke përmendur si arsye "rritjen e pasigurisë" brenda dhe jashtë Francës.

Gjermania do të ishte e lumtur për vlera të tilla. Banka Federale Bundesbank pret tkurrjen e prodhimit ekonomik me 0.2 për qind në vitin 2024. Do të ishte viti i dytë radhazi i recesionit. Gjërat do të duken pak më mirë në vitin 2025. Bundesbank sheh një rritje të vogël prej 0.2 përqind. Me fjalë të tjera: ekonomia gjermane është në stanjacion. Faktori më i madh i pasigurisë është "ndoshta rritja e proteksionizmit global", shkruajnë ekspertët.

Molla e sherrit - tregtia e lirë

Nga perspektiva gjermane, një marrëveshje e re e tregtisë së lirë mund të sigurojë pak hapësirë ​​frymëmarrjeje - për shembull midis BE-së dhe shteteve të Amerikës së Jugut të Argjentinës, Brazilit, Uruguait dhe Paraguajit. E ashtuquajtura marrëveshje Mercosur do të krijonte zonën më të madhe të tregtisë së lirë në botë me rreth 700 milionë njerëz. Komisioni i BE-së përfundoi fazën e negociatave në dhjetor, është ende e paqartë nëse dhe si do të ratifikohet marrëveshja nga shtetet anëtare.

E vetmja gjë që është e sigurt është se Gjermania dhe Franca nuk po ecin në të njëjtin drejtim këtu. Franca e ka bërë tashmë të qartë se është kundër një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse të tregtisë së lirë.

"Çështja e tregtisë është një mollë klasike sherri midis Gjermanisë dhe Francës," thotë politologja Demesmay. "Në Francë njerëzit janë shumë më kritikë ndaj marrëveshjeve të mëdha tregtare sesa në Gjermani. Ekziston një ndjenjë se e ardhmja e vendit nuk është më në duart e tyre - dhe kjo është politikisht e rrezikshme."

Si të veprohet me Trump?

Mungesa e unitetit mund të bëhet problem kur Donald Trump të jetë sërish President i SHBA. Edhe gjatë mandatit të tij të parë në detyrë (2017-2020), evropianët shpesh dukeshin si njerëz të hutuar që nuk dinin të përballeshin me njoftimet dhe postimet e reja të vazhdueshme të presidentit.

Evropianët janë më të përgatitur sot se sa ishin tetë vjet më parë, thotë kryeekonomisti i ING Brzeski. Por do të ishte mirë që ata të mos reagonin thjesht ndaj asaj që po bën Trump. "Në vend të kësaj, ata duhet të fokusohen në ekonominë e tyre vendase, të investojnë në infrastrukturën e tyre dhe të shtyjnë përpara me reformat strukturore.”

Në këtë pikë koordinimi i ngushtë është thelbësor: "Ne e dimë nga e kaluara: nëse dy ekonomitë më të mëdha nuk punojnë së bashku dhe nuk e çojnë përpara projektin evropian, përparimi në Evropë do të jetë shumë i ngadaltë", thekson Brzeski./DW

gjermania franca be donald trump

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës